میشل سلیمان در تهران به دنبال چیست؟

میشل سلیمان رئیس جمهوری لبنان در راس یک هیئت بلندپایه سیاسی وارد تهران شد.

مدت دیدار آقای سلیمان از ایران دو روز اعلام شده است. وی در تهران با محمود احمدی نژاد همتای ایرانی خود دیدار و گفت وگو می کند.

به احتمال زیاد وی در پایان دیدار خود از تهران با آیت‌الله علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی هم دیدار خواهد کرد.

شش تن از وزیران کابینه فواد سینیوره نخست وزیر لبنان از جمله محمد فنیش وزیر کار که از اعضای حزب‌الله است، میشل سلیمان را در سفرش به تهران همراهی می‌کنند.

موضوع گفت وگوهای میشل سلیمان با مقام‌های ایرانی، فهرستی از مسائلی مانند روابط سیاسی و اقتصادی دوجانبه، موقعیت خاورمیانه و روند صلح اعلام شده است، هر چند که به نظر می‌رسد مهم ترین دستور مذکرات دو طرف، استراتژی دفاع ملی دولت لبنان باشد.

یک مقام لبنانی گفته است که استراتژی دفاع ملی لبنان یک موضوع داخلی است، اما این مساله مانع مذاکرات رهبران دو کشور در این باره نخواهد شد.

دو جناح عمده رقیب در لبنان که طبق توافقنامه دوحه دولت وحدت ملی تشکیل داده‌اند، بر سر تدوین استراتژی دفاع ملی لبنان با یکدیگر اختلاف عمیقی دارند.

موضوع مورد اختلاف دو جناح در مورد سلاح حزب‌الله است. جناح موسوم به ائتلاف 14 مارس که مخالف سوریه و ایران است، بر ضرورت حاکمیت دولت بر سراسر خاک لبنان تاکید می‌کند و از همین رو، خواستار خلع سلاح نیروهای حزب‌الله و سایر گروه های شبه نظامی در این کشور است.

در مقابل، جناح موسوم به ائتلاف 8 مارس که شامل گروه های حامی ایران و سوریه است، بر حفظ سلاح حزب‌الله برای مقابله با حمله احتمالی ارتش اسرائیل به جنوب لبنان اصرار دارد.

در واقع این اختلاف که ثبات لبنان تا اندازه زیادی به حل آن بستگی دارد، مهم ترین دغدغه خاطر میشل سلیمان به عنوان رئیس جمهوری مورد توافق هر دو طرف، محسوب می‌شود.

آقای سلیمان که پیش از تصدی پست ریاست جمهوری، فرمانده ارتش لبنان بود، در منازعه داخلی لبنان فردی بی طرف شناخته می‌شود و به همین علت، معمولا می‌کوشد تا برای کمک به حل اختلاف‌های دو ائتلاف رقیب، راه حل‌های میانه پیدا کند.

در حوزه سیاست خارجی نیز آقای سلیمان تا به حال تلاش کرده است تا در روابط لبنان با قدرت‌های رقیب منطقه‌ای و جهانی نوعی توازن ایجاد کند و از همین رو، او در کنار سفر به آمریکا، عربستان و فرانسه به سوریه و اکنون به ایران نیز سفر کرده است.

از نگاه شماری از ناظران، از آنجا که حفظ بی طرفی و توازن کامل بین گروه های رقیب داخلی و قدرت‌های متخاصم منطقه‌ای در عمل امکان پذیر نیست و یک فرد بخصوص در مقام ریاست جمهوری یک کشور، همواره نمی‌تواند در مقابل همه اختلاف‌های موجود بی طرف باشد، آقای سلیمان نیز به رغم احتیاطی که به خرج می‌دهد، در داخل لبنان به ائتلاف 14 مارس و در بین کشورهای خارجی به فرانسه و عربستان گرایش بیشتری نشان می‌دهد.

در حقیقت، دفاع میشل سلیمان از گسترش حاکمیت دولت بر سرتاسر خاک لبنان، نوعی جانبداری از ائتلاف 14 مارس است، هر چند که رئیس جمهوری لبنان سخنان خود را به نحوی بیان می‌کند که سبب تحریک حزب‌الله و هم پیمانان داخلی و خارجی او نشود.

با این حال، هر چه به زمان آغاز دور تازه‌ای از گفت وگوهای ملی در لبنان نزدیک می‌شود، آقای سلیمان نیز با «لحظه حقیقت» به طور ملموس‌تری مواجه می‌شود.

او در حقیقت، نه فقط مجبور است که به طور روشنی در باره سلاح حزب‌الله و نسبت آن با استراتژی دفاع ملی لبنان اعلام نظر کند، بلکه ناگزیر است که به اتهام های سازمان ملل مبنی بر ادامه ارسال سلاح به حزب‌الله از خارج از کشور که نقض قطعنامه 1701 شورای امنیت است نیز پاسخ قانع کننده‌ای داشته باشد.

بر این مبنا، سفر میشل سلیمان به تهران گرچه ظاهری گرم و آراسته دارد، اما او در مذاکره با مقام‌های جمهوری اسلامی، خواه ناخواه مسائلی را مطرح خواهد کرد که چندان مورد علاقه طرف مقابل نخواهد بود.

آقای سلیمان احتمالا از رهبران جمهوری اسلامی خواهد خواست که حزب‌الله را به انعطاف در مورد سلاح این گروه متقاعد کند، به جای رابطه با گروههای لبنانی با دولت این کشور ارتباط برقرار کند و در مجموع به خارج شدن لبنان از حوزه منازعه قدرت‌های منطقه‌ای کمک رساند.

رسانه‌های عربی گزارش داده اند که ایران آمادگی خود را برای ارسال سلاح‌های سنگین از جمله موشک به ارتش لبنان به آقای سلیمان اعلام خواهد کرد، اما این اعلام آمادگی به شرط صحت آن، موضوعی نیست که انتظارات رئیس جمهوری لبنان از ایران را برآورده کند.

هم اکنون آمریکا و فرانسه در حال تقویت ارتش لبنان هستند و روسیه نیز در این مورد اعلام آمادگی کرده است.

از این رو، بعید است آقای سلیمان حتی پیشنهاد احتمالی ایران برای دریافت سلاح های پیشرفته را بپذیرد، همان طور که بعید است ایران به هیچ کدام از خواست‌های اصلی آقای سلیمان پاسخ مثبت دهد.

شاید رهبران ایران مایل باشند که با پیشنهاد کمک‌های مالی به دولت لبنان و نادیده گرفتن درخواست‌های حساس آقای سلیمان، نظر مثبت وی را به سوی خود جلب کنند، اما کاهش شدید بهای نفت، چنین امکانی را هم از دولت آقای احمدی نژاد سلب کرده است.