کانادا هم از راست‌های افراطی در امان نیست

نیمه شبی در اوائل اکتبر بود که کیسه‌های زیپ‌داری پر از بروشور‌های تبلیغاتی کوکلاکس‌کلان‌ها جلوی در ده‌ها خانه در دو شهر ایالت بریتیش کلمبیای کانادا رها شد.

در طول تابستان هم بروشورهای تبلیغاتی مشابهی جلوی خانه‌های شهری در همسایگی آنجا رها شده بود.

در هفته‌های اخیر، پوسترهایی در مخالفت با اسلام و آیین سیک در محوطه دو دانشگاه در آلبرتا دیده شده. پلیس در حال بررسی این اتفاقات است و هنوز مشخص نیست که چه فرد یا افرادی پشت قضیه بوده‌اند.

این رخدادها با تصویر کانادا به عنوان یک جامعه چندفرهنگی که اخیرا هم در‌های خود را به روی بیش از سی هزار پناهجوی سوری گشوده، در تضاد است.

اما این دست اتفاقات برای پژوهشگرانی مانند جیمز الیس که در "شبکه تحقیقات کانادا در رابطه با ترورسیم ، امنیت و جامعه" فعالیت می‌‌کنند، تعجب‌برانگیز نیست.

او می‌‌گوید: "در سطح ملی‌، به نظر می‌‌رسد نگرانی‌ چندانی نسبت به فعالیت‌های راست افراطی (در مقایسه با بقیه گرایش‌های افراطی) وجود ندارد."

"تمام شواهد حاکی از ظهور دوباره راست افراطی و تروریسم در دنیای غرب است و دلیل خاصی‌ وجود ندارد که کانادا از گزند این قضیه در امان بماند."

به گفته آقای الیس، در پی اوج‌گیری مخالفت با مهاجران در اروپا و آمریکا در ماه‌های اخیر، راست‌های افراطی در کانادا هم جسارت فعالیت پیدا کرده‌اند. راست‌ افراطی اصطلاحا به افرادی اطلاق می‌‌شود که اعتقادی به ‌برابری، مخصوصا در قبال مسایل قومی و نژادی، از خود نشان نمی‌‌دهند، به ملی‌گرایی تک‌قومی اعتقاد دارند و برای رسیدن به این اهداف سیاسی از روش‌های افراطی استفاده می‌کنند.

در کانادا هم مثل هر جای دیگر، ریشه این احساسات را باید در نگرانی از وضع اقتصادی و بی‌ثباتی اجتماعی جست.

تخمین زده شده که در کانادا دست‌کم ۱۰۰ گروه راست افراطی در سالهای اخیر فعال بوده‌اند - از گروههای کوچک گرفته تا گروههای بزرگ و سازمان‌یافته‌تر. هرچند این گروه‌ها در مقایسه با گروه‌های مشابه در آمریکا تمایل کمتری نسبت به خشونت دارند.

اما آقای الیس می‌گوید این گروه‌ها مدت مدیدی است که با یکدیگر تبادل ایده کرده‌اند و به عقاید یکدیگر شکل داده‌اند - و کانادا هم شرایط مناسبی برای قوام ایدئولوژیک آن‌ها ایجاد کرده.

او می‌گوید "موارد بسیاری بوده که سخنان و موسیقی تنفرآمیز اینجا تولید شده، اما در جایی دیگر مصرف شده و در آنجا تاثیرگذار بوده."

بروشورهایی مشابه آنچه در بریتیش کلمبیا دیده شده در آمریکا هم پیدا شده، از کارولینای شمالی‌ گرفته تا کالیفرنیا و پنسیلوانیا.

به گفته "مرکز حقوقی تحقیقات فقر جنوبی" در آلاباما که بر سازمان‌های افراطی نظارت می‌‌کند، فعالیت گروه‌های راست افراطی در آمریکا رو به افزایش است.

بین سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۵، تعداد این گروه‌ها در آمریکا ده‌ درصد افزایش یافته، و فعالیت‌های محلی کوکلاکس ‌کلان از ۷۲ شعبه در ۲۰۱۴ به ۱۹۰ شعبه در سال پیش رسیده. البته به گزارش این مرکز تعداد "فعالان واقعا متعهد" گروه‌های نژادپرست سفیدپوست کاهش پیدا کرده.

رایان اسکریونس، پژوهشگر دانشگاه سیمون فریزر در بریتیش کلمبیا که در مورد راست افراطی در کانادا مطالعه می‌‌کند، می‌‌گوید مقامات آمریکایی و اروپایی در رصد کردن این جنبش‌های افراطی بهتر از همتایان کانادایی خود عمل کرده‌اند.

او می‌‌گوید: "آنها واقعیت‌ها را می‌پذیرند ولی ما نه. فکر می‌کنیم در یک کشور چندفرهنگی بی‌نقص زندگی می‌کنیم، در حالی‌ که این‌طور نیست. کمی جمعیت باعث می‌شود ما شاهد شعله‌ور شدن اختلافات نباشیم، اما معضل کماکان وجود دارد."

آقای اسکریونس و همکارانش متوجه شده‌اند که استفاده هدفمند از خشونت در سراسر کشور پخش شده. آنها توانسته‌اند صدها مورد تعرض کلامی‌ و فیزیکی و خرابکاری ‌را که بین سالهای ۱۹۸۰ تا ۲۰۱۵ در کانادا به این گروه‌ها نسبت داده شده پیدا کنند و به ثبت برسانند.

فعالیت‌های افراطی اغلب در کبک، اونتاریوی غربی، آلبرتا و نواحی پیرامون شهر ونکوور در بریتیش کلمبیا متمرکز شده.

تحقیقات نشان می‌دهد که مسلمانان، یهودیان، اقلیت‌های قابل رویت و بومی‌های کانادا هدف اصلی جرایم تنفرآمیز اند.

اما فردی که سابقا عقاید افراطی داشته می‌‌گوید که بیشتر از این که نگران گروه‌های افراطی درحاشیه ‌ باشد، نگران جهت حرکتی کلیت جامعه کانادا است.

آنتونی مک‌آلیر پیشتر سازمان‌دهنده و عضو‌گیر گروه "مقاومت آریایی‌های سفیدپوست" بوده و حالا در سازمان "زندگی‌ پس از نفرت" فعالیت می‌‌کند، سازمانی غیرانتفاعی در آمریکا که توسط اعضای پیشین جنبش‌های خشونت‌گرای راست افراطی آمریکا تاسیس شده و هدفش مخالفت با ایدئولوژی راست افراطی است.

آقای مک‌آلیر به سخنان دونالد ترامپ که خواستار ممنوعیت ورود مسلمانان به آمریکا و بازرسی سخت‌گیرانه مهاجران شده بود اشاره می‌کند و می‌گوید این نامزد جمهوری‌خواه - دانسته یا نادانسته - "دارد مرکز میدان سیاست در این کشور را تکان می‌دهد. و وقتی مرکز را تکان دهید و به حاشیه ببرید، قطعا باعث می‌شوید که حاشیه فعلی بیش از پیش افراطی شود."

با این‌که اقتصاد کانادا به اندازه دیگر کشورها از نابرابری رنج نمی‌برد و این کشور عمدتا توانسته پناهندگان و مهاجران را در جامعه خود ادغام کند، آقای مک‌آلیر هشدار می‌‌دهد که فشار‌های موجود ممکن است فرهنگ این کشور را تغییر دهد.

این فشارها شامل موارد مختلفی می‌شود: از سخنان افراد در دیگر کشورها و گفت‌وگوهای جاری در شبکه‌های خبری گرفته تا گروه‌های اسلام‌ستیزی مانند پگیدا (اروپاییان میهن‌پرست علیه اسلامی شدن غرب) که اخیرا در کانادا هم ریشه دوانده‌اند.

کلی‌ لیچ، یکی از سیاستمداران فعال در سطح ملی و نامزد رهبری حزب محافظه‌کار کانادا، نیز اخیرا به خاطر طرح ایده بازرسی از مهاجران بر مبنای مفهوم مبهمی به نام "ارزشهای کانادایی" مورد انتقاد قرار گرفت.

در حالی‌ که رقبای او برای رهبری حزب این پیشنهاد را به "وحشت‌پراکنی" تشبیه کرده‌اند و آن را محکوم کرده‌اند، اما خانم لیچ می‌گوید که چنین برنامه‌ای قرار نیست هیچ گروه خاصی را هدف بگیرد و به صورت یکسان برای همه اعمال خواهد شد.

نظرسنجی‌ها نشان می‌‌دهد که پیشنهاد او حامیان زیادی در بین اقشار مختلف کانادایی دارد.

در عین حال بعضی از مناطق نفتی‌ کشور با رکود اقتصادی روبرو شده که به شدت متاثر از افت جهانی‌ قیمت نفت است.

اینها همان "زنگ‌های خطری" است که آقای مک‌آلیر بابتشان بیش از فعالیت‌های گروه‌های راست افراطی احساس نگرانی می‌کند.

او می‌‌گوید: "باید مراقب هر دو قضیه بود. یکی از آنها به وضوح پیامدهای صرفا قانونی و قضایی دارد. دیگری اما بافت اجتماعی ما را تهدید می‌کند."