تانزانیا کشوری که واکسن کووید را رد می‌کند

چندین ماه‌ است که دولت تانزانیا اصرار دارد که این کشور عاری از کووید-۱۹ است و بنابراین برنامه‌‌ای هم برای واکسیناسیون ندارد‌. گزارشگر بی‌بی‌سی، دیکنز اولوه، با خانواده‌ای صحبت کرده است که سوگوار مرگ شوهر و پدرشان بودند که گمان می‌رود از این بیماری جان باخته باشد. نگرانی از این است که همزمان با انکار دولت، شمار بسیار بیشتری قربانی این بیماری بسیار مسری شده باشند.

یک هفته بعد از آن که پیتر( نام مستعار) از محل کار به خانه آمد و سرفه خشکی داشت و حس چشایی‌اش را هم از دست داده بود، او را به بیمارستان بردند. از او آزمایش‌ کووید نگرفتند. البته به گفته دولت تانزانیا، که ماه‌ها است آماری از کووید-۱۹ منتشر نکرده، این کشور از این بیماری "عاری است".

بیشتر بخوانید:

در کل آزمایش‌های اندکی انجام می‌شوند و برنامه‌ای برای واکسیناسیون در این کشور آفریقای شرقی وجود ندارد.

برآورد گسترش واقعی ویروس تقریبا ناممکن است و تنها شمار اندکی از اشخاص رسما اجازه دارند درباره این موضوع صحبت کنند.‌

همزمان، خانواده‌هایی مانند خانواده پیتر بی‌سر و صدا به عزای بستگانی نشسته‌اند که گمان می‌رود بر اثر این ویروس جان باخته باشند.

بسیاری از خانواده‌ها تجربه مشابهی داشته‌اند اما از ترس مجازات دولت تصمیم‌ گرفته‌اند سکوت کنند.

دولت بریتانیا هر‌نوع سفر‌ به تانزانیا را ممنوع کرده و دولت آمریکا درباره سفر به این کشور هشدار داده است‌.

دعوای واکسن

از‌ تابستان گذشته که رئیس جمهور جان ماگوفولی تانزانیا را "عاری از کووید-۱۹" اعلام کرد، او و دیگر مقامهای عالی‌رتبه دولتی کارآیی ماسک را به سخره گرفته‌اند، درباره فایده آزمایشها ابراز تردید کرده‌اند، و کشورهای همسایه را به دلیل وضع محدودیت برای‌ کنترل‌ ویروس دست انداخته‌اند.

آقای ماگوفولی همچنین بدون ارائه شواهد هشدار داده که واکسن های کووید-۱۹ می‌توانند مضر باشند و مردم را تشویق کرده است که از بخور و داروهای گیاهی استفاده کنند، در حالی که سازمان بهداشت جهانی هیچ کدام از این دو درمان را تایید نکرده است.

روشن نیست چرا رئیس جمهوری چنین رویکرد شکاکانه‌ای دارد اما اخیرا گفته است مردم تانزانیا نباید به عنوان "موش آزمایشگاهی" استفاده شوند.

آقای ماگوفولی که اغلب خود را به عنوان مبارزی علیه امپریالیسم غربی توصیف کرده، گفته است: "اگر مردان سفیدپوست می‌توانستند واکسن بسازند تا حالا برای ایدز، سرطان و سل واکسن ساخته‌ بودند."

سازمان بهداشت جهانی نظر دیگری دارد.

دکتر ماتشیدیسو موئتی، مدیر بخش آفریقای این سازمان می‌گوید: "واکسن جواب می‌دهد و من دولت [تانزانیا] را تشویق می‌کنم برای یک برنامه واکسیناسیون کووید آماده شود." او می‌افزاید که سازمان بهداشت جهانی برای حمایت از تانزانیا آماده است.

اما دوروتی گواجیما، وزیر بهداشت تانزانیا، موضع رئیس جمهوری در مورد واکسن را تکرار کرده و گفته است که وزارتخانه او "روند خودش را برای پذیرش‌ هر نوع دارو دارد و ابتدا باید از محصول رضایت حاصل کند".

او این موضوع را در یک کنفرانس خبری گفت که در آن طرز تهیه معجونی با زنجبیل، پیاز، لیمو‌ و فلفل‌ نشان داده شد.‌ مسوولان وزارت بهداشت تانزانیا بدون ارائه هیچ شواهدی مدعی شدند که این معجون به پیشگیری از ابتلا به ویروس کرونا کمک می‌کند.

دکتر گواجیما‌ گفت: "باید بهداشت فردی‌مان را بهتر کنیم. دستها را با آب روان و صابون بشوییم. از دستمال استفاده کنیم. بخور‌ استنشاق کنیم. ورزش کنیم. غذای مغذی بخوریم و آب زیاد بنوشیم و از درمان های گیاهی که کشورمان از آنها بهره‌مند است استفاده کنیم."

اما این توصیه به‌دلیل وجود ویروس در تانزانیا نبود. وزیر بهداشت در این رابطه گفت مردم باید آماده باشند چون ویروس کشورهای همسایه را "قلع و قمع‌" کرده است‌.

شماری از پرسنل درمانی نسبت به این موضع دولت تردید دارند.

یک پزشک محلی‌ که نخواست نامش فاش شود به بی‌بی‌سی گفت: "مشکل این است که دولت به مردم می‌گوید که یک معجون گیاهی، که فواید غذایی دارد، تنها چیزی است که در برابر ویروس محافظت می‌کند، و این درست نیست."

بنابر یک‌ بخشنامه از رئیس جمهوری، خود او، وزیر بهداشت و سه مقام عالی‌رتبه دیگر تنها کسانی هستند که اجازه دارند درباره‌‌ شیوع ویروس کرونا در این کشور اطلاعات دهند‌.

اما در یک حرکت بی سابقه، رهبران کلیسای ‌کاتولیک در تانزانیا اخیرا سکوت خود را شکستند و به مردم هشدار دادند که برای کنترل ویروس کرونا تدابیر بهداشتی را رعایت کنند.

اسقف دارالسلام، یودا تادی روایچی گفت: "کووید تمام نشده است. باید از خودمان محافظت کنیم. دستهایمان را با آب و صابون بشوییم. باید دوباره ماسک هم‌ بزنیم."

دبیر‌ مجمع اسقف های تانزانیا، چارلز کیتیما، به‌ بخش‌ سواحیلی بی‌بی‌سی گفت که کلیسا در مناطق شهری شاهد افزایش‌ شمار‌ مراسم تشییع جنازه بوده است‌.

وزیر‌ بهداشت می‌گوید این‌ صحبت‌ها موجب نگرانی عمومی‌ می‌شوند. نبود داده‌های رسمی، باعث می‌شود نتوان یک بحث ملی مبتنی بر اطلاعات درباره این موضوع داشت.

''ماسک بزنید - اما‌‌ نه به دلیل کووید ''

اما انکار دولت مطلق نیست و در مقاطعی به نظر می‌رسد که به‌ وجود ویروس در تانزانیا اذعان کرده باشد.

ماه گذشته (ژانویه)، وقتی دانمارک گفت دو شهروندش بعد از بازگشت از تانزانیا به نوع آفریقای جنوبی ویروس کرونا مبتلا بودند، آقای‌ ناگوفولی تانزانیایی‌هایی که به‌ خارج سفر می‌کنند را متهم کرد که "نوع غریبی از ویروس کرونا را وارد کشور می‌کنند".

دبیر وزارت‌ بهداشت، پروفسور مابولا مچمبه، بعد از بازدید از دو بیمارستان گفت بیماران دچار‌ مشکلات تنفسی فشار خون بالا، نارسایی کلیه یا آسم داشتند و به کویید-۱۹ مبتلا نبودند.

اما بعد یک توییت‌‌ وزارت بهداشت گفت "همه‌ بیماران بستری شده کووید نداشتند" که تلویحا به معنی‌ پذیرفتن این است که شماری از آنها به کووید-۱۹ مبتلا بوده‌اند.

جمعه گذشته یک وبسایت‌ خبری تانزانیا گزارش داد که پروفسور مچمبه از مردم خواسته است ماسک‌ بزنند "نه به دلیل کووید، بلکه برای پیشگیری از بیماریهای تنفسی".

یک تحول که موضع دولت را دشوار کرده، خبر ابتلای یک مقام ارشد اپوزیسیون، سیف‌ شریف حمد و همسرش به کووید-۱۹ بوده است.

دولت رسما به این خبر واکنش نشان نداده و به تقاضای مکرر بی‌بی‌سی برای اظهار نظر در این باره پاسخ نداده است.

ماه گذشته (ژانویه)، درست زمانی که پیتر ناخوش بود، خبری از شهر موشی در شمال غرب تانزانیا‌ توجه مردم را جلب کرد.

مدیران‌ یک‌ مدرسه معروف بین‌المللی بعد از این که گفته بودند به دلیل ابتلای یک دانش‌آموز به کووید-۱۹ کلاس های حضوری را متوقف می‌کنند، بیانیه خود را پس گرفتند و عذرخواهی کردند.

وبسایت‌ خبری سیتیزن گزارش داد که این تغییر موضع بعد از ملاقات با مقام های دولتی انجام شده بود‌.

در بیانیه این مدرسه آمده است که از "پخش اطلاعات غلط" متاسف است و مثل گذشته فعالیت خواهد کرد‌.

ادامه کار به‌ روال سابق، انگار که هیچ‌ اتفاقی نیفتاده، همان چیزی است که دولت تشویق کرده است، اما همسر پیتر حالا افسوس می‌خورد چون مثل دیگر مردم تانزانیا، او و شوهرش هیچ کاری برای محافظت از خود نکردند‌.

شاید این بی‌احتیاطی شگفت‌آور نباشد وقتی که رئیس‌جمهوری و دیگر‌ مقامهای بلندپایه مکرر‌‌ تاکید کرده‌اند که "کوویدی در‌ کار نیست".