اردوغان: طرح ترامپ غیر قابل قبول است

رجب طیب اردوغان

منبع تصویر، Reuters

رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهوری ترکیه در واکنشی تند به طرح دونالد ترامپ برای صلح خاورمیانه، موسوم به معامله قرن، این طرح را "کاملا غیرقابل قبول" خوانده است.

به گفته آقای اردوغان، طرح "به‌اصطلاح صلح" ترامپ حقوق فلسطینیان را نادیده می‌گیرد و "هدف از آن قانونی کردن اشغال سرزمین‌های فلسطینی است".

او گفت "بیت‌المقدس برای مسلمانان مقدس است."

پیش از این، محمود عباس، رئیس تشکیلات فلسطینی هم در واکنشی تند به طرح دونالد ترامپ برای صلح خاورمیانه گفته بود هیچ سرزمین فلسطینی بدون آن که بیت المقدس پایتخت آن باشد قابل تصور نیست.

نقشه ترامپ

حماس که کنترل نوار غزه را در دست دارد هم با رد طرح معامله قرن، آن را تلاشی در جهت نابود کردن طرح تشکیل فلسطینی مستقل ارزیابی کرد.

روز گذشته دونالد ترامپ، رئیس جمهوری ایالات متحده آمریکا در یک نشست خبری مشترک با نخست وزیر اسرائیل از طرح صلح خاورمیانه رونمایی کرد که مدت‌هاست داماد و مشاور او، جرد کوشنر از آن به عنوان معامله قرن یاد می‌کند.

رئیس جمهوری آمریکا در این کنفرانس خبری از تشکیل "کمیته‌ای مشترک با اسرائیل" خبر داد که مرزهای دو کشور اسرائیل و فلسطین مشخص شود. آقای ترامپ تاکید کرد که در این طرح، بیت‌المقدس پایتخت اسرائیل باقی می‌ماند.

او مدعی شد که "معامله قرن" طرحی؛ "برد - برد" و برای دو کشور مستقل است.

پس از پایان سخنرانی رئیس جمهوری آمریکا، نخست وزیر اسرائیل گفت: "این روزی تاریخی است و من را به یاد روز تاریخی دیگر، ۱۴ مه ۱۹۴۸، می‌اندازد که ترومن، اولین رهبر دنیا بود که کشور اسرائیل را به رسمیت شناخت. ما در طول دهه‌ها و قرن‌ها ۲۸ ژانویه ۲۰۲۰ را هم به یاد خواهیم آورد؛ زیرا شما حق ما را در مناطقی که برای ما حیاتی است به رسمیت شناختید و آینده‌ای درخشان برای فلسطینی‌ها و مردم منطقه ارایه کردید".

ساعاتی پیش از رونمایی از "معامله قرن" جمعی ازفلسطینیان علیه طرح رئیس جمهوری آمریکا تظاهرات کردند. در این تظاهرات تصاویر دونالد ترامپ و پرچم ایالات متحده آتش زده شد. گفته می‌شود که برای روزهای آینده هم برپایی تظاهراتی مشابه برنامه‌ریزی شده است.

شورای امنیت سازمان ملل متحد ۲۲ نوامبر ۱۹۶۷ قطعنامه ۲۴۲ را تصویب کرد. این قطعنامه چارچوب اجرای راه حل تشکیل دو دولت را برای پایان دادن نزاع اسرائیلی- فلسطینی مشخص کرده است.

تظاهرات فلسطینی ها در رام الله

منبع تصویر، AFP

توضیح تصویر، تظاهرات فلسطینی ها در رام الله

سایر واکنش ها

فلسطینی ها در تازه ترین واکنش این طرح را یک "توطئه" توصیف کرده اند.

محمود عباس رئیس تشکیلات خودگردان فلسطینی گفته است که بین المقدس "فروشی نیست."

او افزود: "هیچ یک از حقوق ما فروشی نیست و جای چانه زدن ندارد."

فلسطینی ها روز چهارشنبه به عنوان بخشی از "روز خشم" به درخواست جناح های سیاسی به خیابان ها ریختند.

وزیر بهداشت فلسطینی ها گفت سه نفر در درگیری میان تظاهرکنندگان و ماموران امنیتی اسرائیل در شلیک گلوله جنگی در نزدیکی رام الله در شمال کرانه باختری زخمی شدند. همچنین شماری در اثر شلیک گلوله لاستیکی در تظاهراتی در روستای ابودیس در حومه شرقی بیت المقدس مجروح شدند.

صائب عریقات مذاکره کننده ارشد فلسطینی گفت که دولت ترامپ فقط گام هایی را که آقای نتانیاهو می خواسته اجرا کند "رونوشت کرده و چسبانده است."

او گفت: "موضوع ضمیمه کردن است، موضوع آپارتاید است. دیروز نسبت به حرکت به سوی انضمام شهرک های یهودی نشین چراغ سبز نشان داده شد."

واکنش سازمان ملل

یک سخنگوی آنتونیو گوترش دبیر کل سازمان ملل متحد گفت که مواضع این سازمان در قطعنامه های مرتبط شورای امنیت و مجمع عمومی تعریف شده.

او گفت: "سازمان ملل متحد همچنان به حمایت از فلسطینی ها و اسرائیلی ها برای حل مناقشه براساس قطعنامه های سازمان ملل، قوانین بین المللی و موافقتنامه های دوجانبه و محقق شدن بینش دو کشور - اسرائیل و فلسطین - که در کنار هم در صلح و امنیت در داخل مرزهای به رسمیت شناخته شده - براساس مرزهای پیش از ۱۹۶۷ - زندگی می کنند متعهد است."

عربستان سعودی و مصر از تلاش های آقای ترامپ استقبال کردند و خواستار از سرگیری مذاکرات اسرائیل و فلسطینی ها شدند.

اردن گفت که تنها راه تحقق صلح ایجاد یک کشور مستقل فلسطینی براساس مرزهای ماقبل ۱۹۶۷ است.

Palestinian police wave a Palestinian national flag in the Gaza Strip. Photo: 29 January 2020

منبع تصویر، AFP/Getty Images

پیشنهادهای کلیدی طرح ترامپ:

  • آمریکا حق حاکمیت اسرائیل بر بخش هایی از کرانه باختری از جمله شهرک های یهودی نشین و بخش اعظم دره رود اردن را به رسمیت می شناسد.
  • این طرح "سرزمین های فلسطینی را دو برابر می کند و در شرق بیت المقدس پایتختی برای فلسطینی ها در نظر می گیرد". سازمان آزادی بخش فلسطین گفت که این طرح کنترل ۱۵ درصد چیزی که "فلسطین تاریخی" خواند را در اختیار فلسطینی ها می گذارد.
  • بیت المقدس (اورشلیم) "پایتخت تقسیم نشده اسرائیل می ماند". فلسطینی ها پافشاری می کنند که شرق بیت المقدس باید پایتخت کشور آینده آنها باشد.
  • "هیچ فلسطینی یا اسرائیلی ای از خانه خود کنده نخواهد شد" - که به معنی ادامه حفظ شهرک های یهودی نشین در کرانه باختری تحت اشغال اسرائیل است.
  • سرزمین های اختصاص یافته به فلسطینی در نقشه آقای ترامپ "برای مدت چهار سال شاهد توسعه ای نخواهد بود." در این مدت فلسطینی ها می توانند توافق را مطالعه کنند، با اسرائیل مذاکره کنند و "به معیارهای ایجاد کشور دست یابند."