ماندن یا نماندن؛ مسأله انتخابات بریتانیا این است؟
منبع تصویر، Getty Images
- نویسنده, بهرنگ تاجدین
- شغل, بیبیسی
کمتر از دو ماه پیش، وقتی ترزا می از دفتر نخستوزیر بریتانیا بیرون آمد تا اعلام کند قصد دارد انتخابات پارلمانی زودرس برگزار کند، گفت مخالفتها با تلاشهای دولت او برای خروج از اتحادیه اروپا، چارهای جز این کار برایش باقی نگذاشته است.
خانم می آن روز به خبرنگارانی که در داونینگ استریت جمع شده بودند، گفت برگزاری این انتخابات، «تنها راه تضمین اطمینان و ثبات در سالهای آینده» است و به رأیدهندگان وعده داد که هر رأیی به حزب حاکم محافظهکار، او را «در مذاکره با رئیسجمهورها، نخستوزیرها و صدراعظمهای اتحادیه اروپا قویتر میکند.»
از آن روز حزب محافظهکار تلاش کرد این انتخابات را به رفراندومی غیررسمی درباره موضع دولت در مذاکرات خروج تبدیل کند و ظاهراً بسیاری از رأیدهندگان هم با این نگاه موافقند.
کریس کرتیس، مدیر بخش سیاست بینالملل مؤسسه نظرسنجی یوگاو (YouGov) به بیبیسی فارسی گفت: «وقتی از مردم میپرسیم که الان مهمترین مسأله کشور چیست، بیشترین جواب، خروج از اتحادیه اروپاست.»
بررسیهای مؤسسه یوگاو نشان میدهد تقریباً نیمی از کسانی که در همهپرسی یک سال پیش، به ماندن در اتحادیه اروپا رأی دادند، حالا معتقدند دولت باید به نتیجه رفراندوم عمل کند.
به عبارت دیگر تقریباً سه چهارم رأیدهندگان حالا خواهان خروج از اتحادیه اروپا هستند و جلب رأی آنها میتواند کلید پیروزی در این انتخابات باشد.
افول یوکیپ
ترک اتحادیه اروپا، سالهای سال خواسته اصلی و اساسی حزب استقلال بریتانیا (یوکیپ) بود.
با رأی آوردن این خواسته در همهپرسی، این حزب به نوعی به موفقترین جریان سیاسی تاریخ معاصر بریتانیا تبدیل شد.
ولی از فردای همهپرسی، افول این حزب آغاز شد. ابتدا نایجل فاراژ رهبر کاریزماتیک این حزب از مقامش کنار رفت تا به گفته خودش «بتواند دوباره به زندگیاش برسد.»
بعد دایان جیمز، زنی که در انتخابات داخلی جایگزین آقای فراژ شده بود، پس از ۱۸ روز استعفا داد.
پل ناتل، رهبر جدید یوکیپ (که او هم مثل آقای فاراژ و خانم جیمز، نماینده پارلمان اروپاست) در اولین گام، در یک انتخابات میاندورهای از راهیابی به مجلس بریتانیا باز ماند.
ولی مشکل مهمتر برای یوکیپ این است که بخش عمدهای از رأیدهندگانش را از دست داده است.
حزبی که در انتخابات دو سال پیش با کسب ۱۲ درصد آرا، از نظر میزان کل آرا، پس از دو حزب محافظهکار و کارگر، سوم شده بود، در این دوره ممکن است بیش از نیمی از آن رأیدهندگان را از دست بدهد.
به گفته کریس کرتیس از مؤسسه نظرسنجی یوگاو، بسیاری از آنهایی که در دور قبل به یوکیپ رأی داده بودند، «حالا که حزب محافظهکار میخواهد در دو سال آینده بریتانیا را از اتحادیه اروپا خارج کند، به اردوگاه محافظهکارها پیوستهاند.»
تلاش نافرجام لیبرالدمکراتها
در آن سوی طیف کسانی هم هستند که با وجود نتیجه همهپرسی، همچنان به دنبال راهی برای ماندن در اتحادیه اروپا هستند.
حزب لیبرالدمکرات که در انتخابات سال ۲۰۱۵ بیش از سه چهارم کرسیهایش را از دست داد، روی رأی این عده برای پایان دادن به روند چند ساله ریزش آرایش حساب کرده است.
این حزب میخواهد در پایان فرآیند دو ساله مذاکرات، توافق نهایی را به همهپرسی گذاشته شود و مردم این گزینه را داشته باشند که در صورت مخالفت با توافق، بریتانیا را در اتحادیه اروپا نگه دارند.
تیم فرن رهبر این حزب گفته: « یک نفر حرف آخر را درباره توافق نهایی خروج از اتحادیه اروپا میزند؛ یا سیاستمداران، یا مردم. من معتقدم این تصمیم را باید به مردم سپرد.»
حزبی برای همه عقاید؟
ولی بحث خروج از اتحادیه اروپا، حزب کارگر و رهبرش جرمی کوربین را با معضلی جدی مواجه کرده است؛ چرا که پایگاه اجتماعیاش بین طرفداران خروج و ماندن تقسیم شده است.
این حزب اگر علیه خروج موضع بگیرد، رأیدهندگان سنتی طبقه کارگرش مخصوصاً در مناطق صنعتی شمال انگلستان را از دست میدهد.
از سوی دیگر طرفداری تام و تمام از خروج از اتحادیه اروپا هم ممکن است هواداران این حزب در بین طبقه متوسط شهرنشین را برنجاند.
به همین خاطر تلاش حزب کارگر در مبارزات انتخاباتی این بوده که بحث را روی موضوعات دیگری مثل نظام بهداشتی، آموزش و عدالت اجتماعی متمرکز کند.
قمار سیاسی ترزا می؟
واقعیت این است که از وقتی ترزا می جانشین دیوید کامرون شد، در پیشبرد برنامههایش در مجلس به مشکلی جدی برنخورده بود و اکثریت ظاهراً شکنندهاش برای تصویب لوایحی مثل لایحه آغاز خروج از اتحادیه اروپا کافی بود.
ولی دو ماه پیش رأی حزب محافظهکار در بعضی نظرسنجیها حدود ۲۰ درصد بیشتر از حزب کارگر بود و بسیاری فکر میکردند این حزب بتواند شمار کرسیهایش در مجلس را از ۳۳۱ کرسی فعلی به بیش از ۴۰۰ کرسی برساند.
بسیاری بر این باورند که این موضوع، یکی از دلایلی بود که ترزا می وسوسه شود سه سال پیش از پایان دوره مجلس فعلی، انتخابات برگزار کند.
ولی در این مدت فاصله آرای دو حزب در نظرسنجیها به شدت پایین آمده و در بعضی نظرسنجیها حتی به سه درصد رسیده که تقریباً معادل ضریب خطای نظرسنجی است.
این کم شدن فاصله آرای دو حزب ممکن است باعث شود که حزب محافظهکار نتواند اکثریتش را به طرز قابل ملاحظهای در مجلس بالا ببرد یا حتی چند کرسی را هم از دست بدهد.
قمار سیاسی خانم می روی حمایت مردم از موضع او برای خروج از اتحادیه اروپا ممکن است بینتیجه بماند.
