فوتبال لبنان-ایران؛ بازی در بیروت پس از طوفان اسکوچیچ-طارمی

تا دو هفته پیش همه چیز در اطراف تیم ملی ایران، ختم می‌شد به مرور نتایج عالی و آمار و ارقام مطلوبی که در بازی‌های مقدماتی جام جهانی ثبت شده بود اما انتشار یک مصاحبه از دراگان اسکوچیچ با نشریه‌ای اروپایی و در پی آن واکنش توییتری مهدی طارمی، سرمربی تیم ملی را در موقعیتی ویژه قرار داد؛ اینکه چطور با حرکت مهاجم پورتو برخورد کند.

اسکوچیچ تصمیم به کنار گذاشتن طارمی از فهرست بازیکنان در دو بازی مقابل لبنان و سوریه گرفت و تیم ملی بدون این مهاجم آماده، بعد از ظهر پنجشنبه در بیروت مقابل لبنان قرار خواهد گرفت.

چالش بزرگ سرمربی-ستاره

در آستانه بازی با لبنان، همچنان بحث درباره چالش میان اسکوچیچ و طارمی در فوتبال ایران داغ است. سرمربی تیم ملی در مصاحبه خود گفته بود که "بازیکنان ایران از نظر تکنیکی و قوای جسمانی سطح بالا هستند اما از نظر تاکتیکی باید پیشرفت کنند" و این اظهارنظر با واکنش طارمی همراه بود که در حساب توییتر خود نوشت: "بازیکنان ایرانی از لحاظ دانش فوتبال و تاکتیک درک خیلی بالایی دارند ولی متاسفانه مشکلات جایی دیگر است..."

حالا موافقان اسکوچیچ روی این نکته تاکید دارند که بازیکن تیم به هیچ وجه حق نقد سرمربی خود در فضای عمومی را ندارد و از سوی دیگر موافقان طارمی که حالا علی دایی و خداداد عزیزی هم در آن گروه قرار دارند، به این اشاره می‌کنند که اسکوچیچ اصولا در کلاس سرمربیگری تیم ملی ایران نیست و حق ندارد بازیکنان بزرگ ایران را نقد کند.

از زاویه سرمربی تیم ایران، دعوت شدن طارمی به اردوی تیم ملی به مفهوم "زیر سوال رفتن اتوریته" نفر اول کادرفنی تیم بود و از زاویه طارمی، عذرخواهی به خاطر نوشتن توییت و نقد نظر سرمربی ایران، عقب‌نشینی از موضعی که به آن باور دارد، تلقی می‌شد.

به این ترتیب دور از انتظار نبود که حداقل برای دو بازی پیش رو مقابل لبنان و سوریه، نام طارمی در فهرست بازیکنان ایران قرار نگیرد.

کریم باقری در گفتگوی تلویزیونی اخیر خود تاکید کرد که مهاجم پورتو تماس‌های تلفنی را بی‌پاسخ گذاشته و به این ترتیب روی موضع خود پافشاری کرده است.

شانس بازی قدوس در نبود طارمی

در ۴ بازی گذشته تیم ملی، به ندرت به سامان قدوس فرصت بازی رسیده است؛ هافبکی که در دو هفته اخیر یک پاس گل و یک گل زده در ترکیب برنتفورد در لیگ برتر فوتبال انگلیس ثبت کرده است.

ایران مقابل کره‌ جنوبی در بخش قابل توجهی از بازی تحت فشار حریف قرار گرفت و همین باعث شد پس از بازی بسیاری از منتقدان اسکوچیچ، بیش از پیش به ضرورت حضور قدوس در ترکیب ایران بپردازند.

قدوس بازیکنی است که در ارسال پاس‌های کلیدی مثل یک هافبک بازیساز کلاسیک، توانمند است اما از سوی دیگر سرعت انفجاری بالایی هم دارد که شکل بازی او را قابل مقایسه با بال‌های هجومی می‌کند.

هافبک هجومی برنتفورد در موقعیت‌های یک مقابل یک و دریبل‌زنی هم مهارت دارد و مجموعه این نکات باعث شده در رسانه‌های ایران، بسیاری از کارشناسان فوتبال حضور او در ترکیب تیم ملی را به سود شکل بازی هجومی تیم بدانند.

اما اگر موضوع را از زاویه کادرفنی تیم ملی ببینیم، احتمالا به دلایل فنی مناسب برای بازی نرسیدن به قدوس در بازی مقابل کره می‌رسیم؛ اولین نکته اینکه ایران با سیستم ۲-۴-۴ و با دو مهاجم مرکزی مقابل تیمی بازی می‌کرد که در سیستم ۱-۳-۲-۴ از پنج هافبک استفاده می‌کرد و البته در حفظ مالکیت توپ هم یکی از بهترین تیم‌های آسیاست.

به این ترتیب نفس استفاده همزمان از طارمی و سردار آزمون در خط حمله و استفاده از فقط دو هافبک میانی پشت این دو مهاجم، یک ریسک بزرگ از سوی اسکوچیچ بود؛ ریسکی که پس از بازی هم سرمربی ایران در یکی از مصاحبه‌های خود به آن اشاره کرده و گفت: "می‌دانستم با این تصمیم برتری عددی در جدال‌های خط میانی را در بسیاری از صحنه‌ها از دست می‌دهیم اما به دلایلی تصمیم گرفتم این ریسک را بپذیرم."

اتفاقا یکی از دلایل جذاب و پر موقعیت شدن بازی ایران-کره همین ریسک سرمربی ایران بود اما وقتی همزمان طارمی و آزمون در مرکز خط حمله حضور دارند، پیدا کردن جای مناسب در ترکیب برای قدوس دشوار است، چون در این موقعیت در سیستم ۲-۴-۴ طبیعی است که حضور دو هافبک میانی که هر دو وظایف دفاعی محسوس را به عهده بگیرند، ضرورت پیدا می‌کند.

در این حالت سعید عزت‌اللهی به عنوان یک هافبک نگهدارنده کلاسیک و احمد نوراللهی به عنوان یک هافبک میانی که می‌تواند با گرایش دفاعی بازی کند، نسبت به قدوس که یک هافبک کاملا تهاجمی است، در اولویت قرار می‌گیرند. به تعبیر دیگر در حضور همزمان آزمون و طارمی در مرکز خط حمله، ضرورت استفاده از دو بازیکن پست ۶ یا یک بازیکن پست ۶ و یک بازیکن پست ۸ محسوس می‌شود و جا برای بازیکن پست ۱۰ در ترکیب نمی‌ماند.

درواقع نمی‌توان به صرف داشتن چند مهره هجومی سطح بالا که در اروپا بازی می‌کنند، انتظار داشته باشیم که حتما همزمان از پتانسیل تمام آن بازیکنان، بتوان در ترکیب اصلی استفاده کرد.

سرمربی ایران مثل مربی هر تیمی، یکی از مهم‌ترین وظایفش ایجاد تعادل میان ترکیب و سیستم و ایجاد موازنه میان فاز دفاع و حمله است.

داشتن آزمون و طارمی به عنوان دو مهاجم نخبه باعث می‌شود سرمربی ایران روی خوش به استفاده از سیستم ۲-۴-۴ نشان بدهد تا از توانایی این دو مهاجم در پست ایده‌الشان استفاده کند و اگر این پایه انتخاب مربی باشد، باید حول این انتخاب، بازیکنانی را در خط میانی انتخاب کند که تعادل و توازن در فازهای مختلف به هم نخورد.

حالا با دور از ماندن طارمی از تیم ملی، از یک سو احتمال حضور کاوه رضایی کنار آزمون در خط حمله و استفاده دوباره از سیستم ۲-۴-۴ در کار است و از سوی دیگر ممکن است اسکوچیچ از سیستم ۱-۳-۲-۴ استفاده کند و در این صورت شانس قدوس برای قرار گرفتن پشت آزمون در ترکیب اصلی زیاد می‌شود.

تیم ایران حتی بدون طارمی، در بخش هجومی توان ذاتی بالایی دارد و اسکوچیچ انتخاب‌های متنوعی هم با حضور مهدی قایدی، رضایی و قدوس دارد.

در این دو بازی پیش رو اما شاید نبود طارمی، بیش از هر بازیکن دیگر به سود قدوس تمام شود؛ هافبکی که تقریبا هرگاه در ترکیب تیم ملی قرار گرفته، نمایش موثری داشته است.

دفاع راست؛ آیا محرمی باید نیمکت‌نشین شود؟

یک پست دیگر در ترکیب تیم ملی که صحبت و تحلیل درباره آن زیاد است، دفاع راست است؛ جایی که زمان سرمربیگری کارلوس کی‌روش، انتخاب اول رامین رضائیان بود و با آغاز کار اسکوچیچ در تیم ملی، گزینه اول صادق محرمی شده است.

محرمی در فاز حمله و به خصوص در نیمه زمین حریف، چندان عملکرد چشمگیری ندارد و به خصوص در مقایسه با رضائیان در دادن پاس کلیدی به مهاجمان چندان ماهر نیست.

مدافع راست دینامو زاگرب، بازیکنی است که وجه شاخص فوتبالش به عنوان یک مدافع کناری، دوندگی طولی زیاد و حضور به موقع در مقابل هافبک کناری حریف است؛ کاری که البته در چند مورد به خصوص در بازی با کره جنوبی در آن ضعیف عمل کرد.

با این حال هنوز محرمی گزینه اول اسکوچیچ برای دفاع راست است چون در ترکیبی که پر از هافبک‌ها و مهاجمان تکنیکی با توان هجومی مناسب است، اسکوچیچ انتخابش برای سمت راست و چپ خط دفاع، بیشتر بر اساس دوندگی و پوشش مناطق حیاتی است، نه توان بازیسازی و تکنیکی آنان.

بازیکنی که در رقابت با محرمی توان رسیدن به ترکیب ایران را دارد، صالح حردانی است؛ مدافع راست فولاد خوزستان که از نظر فیزیکی شباهت محسوسی به محرمی دارد و می‌توان گفت از محرمی تکنیکی‌تر است.

محرمی اما با تجربه بازی در تیم اول کرواسی و حضور در بازی‌های اروپایی احتمالا همچنان گزینه اول اسکوچیچ برای دفاع راست است و رقابت این دو بازیکن به سود تیم ایران است که حالا واقعا در هر پست دست کم دو بازیکن با مهارت بالا دارد.

هنر کنترل بازی مقابل لبنان

لبنان تیم سوم جدول در گروه اول مقدماتی جام جهانی است؛ تیمی که در ۴ بازی قبلی خود، یک پیروزی، دو تساوی و یک شکست داشته و با ۵ امتیاز بالاتر از امارات و عراق و سوریه قرار دارد.

سرمربی لبنان، ایوان هاسیک اهل جمهوری چک است که در جام جهانی ۱۹۹۰ در ترکیب تیم چکسلواکی بازی می‌کرد. هاسیک علاقمند به سیستم ۲-۴-۴ است و در هر چهار بازی قبلی لبنان از این سیستم استفاده کرده است.

هرچند تنها پیروزی لبنان در این گروه در بازی قبلی مقابل سوریه رقم خورد و لبنان موفق شد در بیرون خانه ۳ بر ۲ سوریه را ببرد اما بهترین نمایش این تیم در بازی با کره‌جنوبی بود؛ مسابقه‌ای که لبنان در آن به خوبی مقابل تیم پرستاره کره مقاومت کرد و هرچند یک بر صفر شکست خورد اما در دقیقه ۹۳ و چند ثانیه پیش از سوت پایان بازی، باذل جرادی مهاجم لبنان مقابل دروازه خالی کره به توپ نرسید وگرنه توپ وارد دروازه می‌شد و لبنان یک امتیاز در زمین کره جنوبی می‌گرفت.

در بازی با ایران هم احتمالا لبنان با سیستم ۲-۴-۴ بازی را شروع می‌کند. محمد دوح مهاجم و سونی سعد مدافع چپ لبنان که هر دو به سوریه گل زدند، در کناری جرادی از مهمترین مهره‌های لبنان هستند.

لبنان مقابل کره‌جنوبی ۲۹ درصد مالکیت توپ داشت و این بار هرچند در خانه خود مقابل ایران قرار می‌‌گیرد اما انتظار می‌رود ایران مثل کره‌جنوبی با مالکیت بالا بازی را در بیروت کنترل کند.

مهم‌ترین مسئله این است که ایران از کنترل بازی با توپ بتواند موقعیت‌های گل هم خلق کند و چندان در نیمه خودی توپ را از دست ندهد؛ چیزی که با توجه به تعداد پرشمار نیروهای هجومی خلاق در ترکیب ایران، شدنی به نظر می‌رسد.

پیروزی در این بازی برای ایران به مفهوم ۱۳ امتیازی شدن در پایان بازی‌های دور رفت است؛ چیزی که می‌تواند خیال کادرفنی و هواداران ایران از صعود به جام جهانی را تا حدودی زیادی آسوده کند.