راز دانش: طرحی بی‌سابقه برای سفر بین لس آنجلس و سانفرانسیسکو

در برنامه این هفته راز دانش که از برنامه بامدادی رادیو بی‌بی‌سی فارسی <link type="page"><caption> پخش شد </caption><url href="http://www.bbc.co.uk/persian/science/2013/08/130818_l26_raz_danesh_radio.shtml" platform="highweb"/></link>به این خبر‌ها پرداختیم: طرحی بی‌سابقه برای حمل مسافر بین دو شهر لس آنجلس و سانفرانسیسکو، کشف ارتباط یک باکتری موجود در دهان با سرطان روده و تحقیقاتی که نشان می‌دهد میزان بالای گلوکوز (قند) در خون می‌تواند به تحلیل قوای مغزی منجر شود.

طرح بدیع مسافرت

ایلان ماسک، بنیانگذار شرکت‌های پیشرویی مانند اسپیس اکس و پی پل، که متولد آفریقای جنوبی اما ساکن آمریکاست طرح بدیعی برای سفر بین دو سانفرانسیسکو و لس آنجلس ارائه کرده است.

آقای ماسک می‌گوید که با ساخت تونل «هایپرلوپ» می توان زمان سفر بین دو شهر را به ۳۰ دقیقه کاهش داد.

آقای ماسک در عین حال گفته درحال حاضر گرفتار‌تر از آن است که خودش شخصا این پروژه را پیش ببرد.

او در مقاله‌ای نوشته است اگر این سیستم که با انرژی خورشیدی کار کند، سریع‌تر، کم هزینه‌تر و کارآمد‌تر از قطار سریع السیری خواهد بود که هم اکنون در دست توسعه است.

ایده اصلی طرح آقای ماسک این است که واگنی در یک تونل بین دو شهر با حداقل مقاومت سر بخورد. حالت ایده آل این است که هوا از تونل یادشده تخلیه شود اما ایجاد خلا در یک مسیر ۶۰۰ کیلومتری کار بسیار دشواری است.

به این ترتیب آقای ماسک می‌خواهد کمپرسوری را در برابر یک کپسول قرار دهد تا هوا را به پشت آن منتقل کند. بخشی از هوا نیز برای ایجاد یک لایه هوا که واگن روی آن حرکت خواهد کرد، به کار گرفته می‌شود.

آقای ماسک می‌گوید با کمک متخصصان ایرودینامیک و ساخت موتور در شرکت اسپیس اکس و تلسا جزئیات اولیه طرح را آماده کرده است.

دکتر دیوید برایان دیویدسون، فیزیکدان، در مورد چگونگی عملکرد چنین وسیله‌ای می‌گوید: «براساس این طرح کپسول‌های حامل مسافران می‌تواند هر ۳۰ ثانیه یک بار راه بیافتد و با سرعت ۱۲۲۰ کیلومتری در ساعت که تقریبا نزدیک به سرعت صوت است حرکت کنند.»

گفته می شود که مسافران در این سفر احساسی مثل پرواز با هواپیما را خواهند داشت.

آقای ماسک تخمین می‌زند ایجاد شبکه‌ای که لس آنجلس و سانفرانسیسکو را وصل کند شش میلیارد دلار هزینه خواهد داشت.

او می‌گوید که یک نمونه آزمایشی را خواهد ساخت که احتمالا چهار سال طول می‌کشد.

به گفته او، این شیوه حمل و نقل برای فواصل کوتاه تر از ۱۶۰۰ کیلومتر مناسب است و اگر فاصله بیشتر باشد پرواز مقرون به صرفه خواهد بود.

همچنین بلیت سفر بین دو شهر بزرگ ایالت کالیفرنیا گران هم نخواهد بود. بر اساس برآورد آقای ماسک، این سفر باید ۲۰ دلار هزینه داشته باشد.

ناظران می‌گویند که آقای ماسک معمولا پای حرفش می‌ایستد بنابراین در آینده احتمالا زیاد درباره این ایده خواهیم شنید.

'باکتری دهان عامل سرطان روده'

محققان آمریکایی به تازگی دریافته‌اند که یک باکتری، چگونه به رشته واکنش‌هایی در بدن دامن می‌زنه که در ‌‌نهایت می‌تواند باعث سرطان روده شود.

مطالعات در آمریکا نشان می‌دهد که فوسوباکتری که عموما در دهان موجود است باعث واکنش شدید سیستم مصونیت بدن می‌شود و ژن‌های رشد سرطانی را به کار می‌اندازد.

پیش‌تر ثابت شده بود که این میکروب به سرطان روده مرتبط است، اما معلوم نبود که مستقیما در رشد تومور نقش دارد.

یافته‌های اولیه محققان در نشریه «سل هوست‌اند مایکروب» چاپ شده است.

این یافته علاوه بر کمک به کشف معالجات بالقوه می‌تواند به شناسایی زود‌تر و جلوگیری از سرطان روده کمک کند.

مطالعه اول که در دانشکده پزشکی هاروارد انجام شده بود نشان داد که فوسوباکتری در شمار زیاد در آدنوماس (adenomas) یک توده بی‌خطر در روده که در طول زمان می‌تواند سرطانی شود وجود دارد.

محققان همچنین با انجام آزمایش‌هایی در موش نشان دادند که این باکتری تشکیل تومورهای روده را با جذب سلول‌های ویژه سیستم دفاعی بدن تسریع می‌کند.

مطالعه دوم که توسط محققان در دانشگاه کیس وسترن ریرزو (Case Western Reserve University) انجام شده است نشان داد که فوسوباکتری دارای ملکولی در سطحش است که باعث می‌شود سلول سیستم دفاعی بدن به تومور حمله کند.

این ملکول سپس ژن‌هایی که باعث رشد سرطان می‌شوند را به کار می‌اندازد و به واکنشی تورمی دامن می‌زند.

یک ترکیب سنتتیک که این ملکول را مسدود می‌کند می‌تواند این فرآیند را کاملا متوقف کند که امکان معالجات برای پیشگیری در آینده را فراهم می‌کند.

قدری پیچیده شد بنابراین شاید لازم باشد یک بار دیگر به زبان ساده تر توضیح داده شود: در واقع این باکتری در روده باعث جذب سلول‌های سیستم دفاعی بدن می‌شود و با تشویق آن‌ها به حمله به تومور بی‌خطر به مرور آن را سرطان می‌کند.

تیم محققان دانشگاه کیس وسترن گفت که میزان این ملکول در بافت‌های بیمارانی که غده آدنوماس و سرطان روده دارند خیلی بیشتر از افراد سالم است.

دکتر وندی گرت (Dr. Wendy Garrett) سرپرست تحقیقات در مطالعه هاروارد گفت که در آینده حضور فوسوباکتری در تومور ممکن است برای تعیین شیوه معالجه به کار گرفته شود.

کار‌شناسان می‌گویند که بدن انسان حاوی صد‌ها نوع میکروب است که بسیاری از آن‌ها برای بدن مفیدند و از ما در برابر بیماری‌ها محافظت می‌کنند، اما بعضی از این میکروب ها می‌توانند زیانبار باشند.

به گفته محققان، اگر مطالعات وسیع‌تری یافته‌های تازه در مورد فوسوباکتری را تایید کند، گام بالقوه بعدی طراحی آزمایش‌هایی برای شناسایی افرادی است که با خطر بیشتر ابتلا به سرطان روده مواجه هستند یا داروهایی که این باکتری را خنثی می‌کند.

رابطه قند خون بالا با تحلیل قوای مغزی

مطالعه بیماران در یک سیستم بزرگ بهداشتی در ایالت واشنگتن آمریکا نشان داده است که میزان بالای گلوکوز در خون به خطر بالا‌تر تحلیل قوای مغزی مرتبط است.

محققان این مطالعه که در نشریه پزشکی نیوانگلند چاپ شده تاکید می‌کنند که این فقط به افرادی که دیابت دارند محدود نمی‌شود.

دکتر پال کرین (Dr. Paul Crane) از دانشگاه ایالتی واشنگتن و محقق ارشد این مطالعه گفت که این نتایج ممکن است بر نگرش پزشکان در مورد رابطه قند خون و مغز اثر بگذارد.

محققان میزان گلوکز خون ۲۰۶۷ نفر را برای تقریبا هفت سال زیر نظر گرفتند. بعضی بیماران در آغاز مطالعه دیابت نوع دو داشتند اما نه بیشترشان. هیچ کدام هم از تحلیل قوای مغزی مثل فراموشی رنج نمی‌بردند.

متوسط سنی افراد مورد مطالعه در آغاز ۷۶ سال بود.

در طول مطالعه حدود یک سوم آن‌ها مبتلا به نوعی تحلیل قوای مغزی شدند، که در درجه اول شامل آلزایمر بود.

دکتر کرین گفت که آن‌ها دریافتند که افزایش خطر ابتلا به تحلیل قوای مغزی به افزایش میزان گلوکوز خون مرتبط است حتی در افرادی که دیابت نداشتند.

این وضع حتی وقتی که میزان قند خون در سطحی که نرمال فرض می‌شود قرار داشت صادق بود.

یعنی فردی که قند خونش ۱۱۵ میلی گرم در دسی لیتر است در مقایسه با کسی قند خونش صد است با ۱۸ درصد بیشتر خطر تحلیل قوای مغزی روبروست.

محققان گفتند که هنوز علت این رابطه را درک نمی‌کنند و نمی‌خواهند زنگ خطر را برای مردم به صدا در آورند و مثلا قاطعانه بگویند که قند خون پایین‌تر از آن‌ها محافظت می‌کند.

دکتر کرین گفت این مطالعه ثابت نمی‌کند که تغییر عادات و کاهش قند خون خطر تحلیل قوای مغزی را کم خواهد کرد.

او توصیه می‌کند عادات خوبی مثل ورزش مرتب و حفظ وزن سالم راه مناسبی برای جلوگیری از این بیماری مغزی است.