روزنامه‌های صبح تهران؛ از میز برجام تا میز شام

    • نویسنده, فرج بال‌افکن
    • شغل, بی‌بی‌سی

امروز شنبه نهم آبان ۱۳۹۴، روزنامه‌های پایتخت مملو است از گزارش‌ها و تحلیل‌های نشست وین برای حل بحران سوریه که این بار ایران هم در آن شرکت کرده است.

عبور از اسد ممنوع

روزنامه رسالت در گزارشی نوشته است که اصلی‌ترین پیام ایران در نشست وین، عدم عبور از اسد و واگذاری موضوع ماندن یا رفتن رئیس جمهوری سوریه به مردم آن کشور است. همچنین مبارزه با تروریسم و نابودی آن پیش شرط مهم هرگونه تصمیم سیاسی در سوریه خواهد بود.

محمد صرفی هم در سرمقاله روزنامه کیهان با عنوان «میز وین و دست خالی آمریکا»، نوشته است که شاید مخالفان سوری از هر گروه و با هر هدفی حق داشته باشند در روند این مذاکرات شرکت کنند، اما آمریکا، عربستان و ترکیه که با سیاست‌های خود مسبب چنین فجایعی در سوریه شده‌اند این که در یک کشور اروپایی بنشینند و برای یک ملت تصمیم بگیرند، نه تنها راهگشا نیست، بلکه به طنزی تلخ شبیه است.

نویسنده کیهان مدعی شده است که جمهوری اسلامی ایران به عنوان متحد ثابت قدم ملت و دولت سوریه از منظر قانونی، اخلاقی، سیاسی و میدانی، دست بالا را در این ماجرا دارد و از همین رو هیچ دلیلی نمی‌بیند که به خواسته‌های طرف مقابل تن دهد.

دیپلماسی ایرانی و نشست وین

حمیدرضا آصفی، سخنگوی پیشین وزارت امور خارجه ایران در سرمقاله روزنامه آرمان نوشته است که اگرچه انتظار نمی‌رود نشست وین با معجزه، آلام مردم سوریه را که بی جهت سال‌هاست قربانی ترور و تروریسم شده‌اند، شفا دهد اما نفس این نشست و درخواست از مهم‌ترین بازیگران برای حضور در آن یک نقطه مثبت است.

به اعتقاد نویسنده در بحران‌هایی از این دست که در گذشته هم در نقاط مختلف وجود داشته، نخستین اقدام توقف خونریزی، به زمین گذاشتن سلاح‌ مخالفان و قطع حمایت خارجی از آنها، تفکیک گروه‌های مخالف با تروریسم و سپس زمینه‌سازی برای مشارکت همه اقشار مردم با محوریت دولت قانونی برای انتخابات، کم هزینه‌ترین و بهترین مسیر است.

اولین نتایج برجام؛ گفت‌وگوهای سوریه

یادداشت عباس عبدی در روزنامه اعتماد با این پرسش آغاز شده که دعوت ایران برای مذاکره در باره وضعیت ناخوشایند سوریه را چگونه می‌توان درک و تحلیل کرد؟

به نظر نویسنده، معلوم بود که برجام نوعی اذعان طرفین یعنی ایران و غرب به موجودیت و منافع یکدیگر در چارچوب قابل فهم بین‌المللی و منطقه‌ای است. این گزاره ابتدا در موضوع هسته‌ای مصداق یافت. اگر به یاد داشته باشیم همان موقع هم عربستان مخالف برجام بود، زیرا معنای چنین تفاهمی را به خوبی می‌دانست و این که به سایر امور هم سرایت خواهد کرد. اکنون دومین مصداق این گزاره با به رسمیت شناختن طرفین در موضوع سوریه خواهد بود.

به نوشته آقای عبدی، ایران هم نشان داده که در عین افزایش حضور خود در سوریه، حاضر است که گفت‌وگوهای منصفانه برای خروج سوریه از این بحران بزرگ انسانی را تایید کند. بحرانی که یک وجه آن تقویت داعش است و وجه دیگرش مساله پناهندگان و وجه سوم آن نیز ناپایدار کردن اوضاع منطقه‌ای است.

سیل تدبیر را برد‍!

گروه اجتماعی روزنامه وطن امروز در گزارشی نوشته است که با وجود هشدارها و پیش‌بینی‌های صورت گرفته مبنی بر وقوع سیلاب و بارش شدید باران، بازهم غفلت دستگاه‌های امدادی و اجرایی زمینه‌ساز گسترش عمق خسارات شد و هفت تن در جریان سیلاب در استان‌های ایلام، لرستان و کرمانشاه جان خود را از دست دادند.

به نوشته این گزارش انگار غافلگیری به اصل تغییر ناپذیری در مدیریت بحران تبدیل شده که حتی پیش‌بینی و اطلاع‌رسانی‌های قبلی نیز تاثیر چندانی در نحوه مواجهه با بلایای طبیعی و کاستن از میزان خسارات جانی و مالی ندارد. وارد شدن خسارت به ۲۰ هزار منزل مسکونی و بیش از هزار خودرو در کنار تخریب جاده‌های روستایی و عشایری و صدمات وارده به تاسیسات زیربنایی استان ایلام تنها بخشی از خساراتی است که رقم مالی آن ۷۰۰ میلیارد تومان برآورد شده است.

سلطان در گوشه رینگ!

فاطمه رحیمی در روزنامه جهان صنعت نوشته است که ترک‌ها باید اول نوامبر علیه حزب حاکم عدالت و توسعه رای دهند. اهمیت ترکیه برای غرب را دست کم نگیرید. این کشور در دوران جنگ سرد خاکریز ناتو علیه اتحاد جماهیر شوروی بود. پس از آن الگویی از یک دموکراسی مسلمان شکوفا بر لبه یک جهان عرب پر هرج و مرج و ظالمانه بود. ترکیه اخیرا به شکل تحسین‌ برانگیزی دو میلیون پناهجویی که از جنگ در مرزهای سوریه می‌گریختند را در خود جای داده است، اما این روزها محبوبیت ترکیه تیره و تار شده است.

به نوشته این مقاله مقصر بخش عمده این مسائل رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری به تعبیر نویسنده مقاله متکبر ترکیه است. انتخاباتی که او مهندسی کرده دومین انتخابات طی پنج ماه گذشته است و تلاشی است برای حفظ جایگاه خود در قدرت.

به اعتقاد خانم رحیمی، ترک‌ها باید با رای دادن به مخالفانش، او را ملامت کنند و جعبه تشریفاتی که یک سال پیش در زمان رئیس جمهور شدن واردش شد، بازگردانند.

نقد تحقیقات محلی برای بررسی صلاحیت

رسول منتجب‌نیا در روزنامه ایران نوشته است که قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران چهار مرجع را برای رسیدگی به صلاحیت افرادی که خود را نامزد انتخابات می‌کنند، تعیین کرده است، مراجعی که هر کدام به نوعی به امور داوطلبان آگاه هستند. قوه قضائیه، وزارت اطلاعات، نیروی انتظامی و سازمان ثبت احوال از نهادهای رسمی و دارای صلاحیت نظام جمهوری اسلامی هستند که مطابق قانون مرجع بررسی صلاحیت‌ها قرار گرفته و می‌گیرند.

به نوشته این نماینده پیشین مجلس، اعلام موضع اخیر سخنگوی شورای نگهبان در باره ضرورت انجام تحقیقات محلی در بررسی صلاحیت‌های انتخاباتی به معنای افزودن مرجع پنجم است که از مناظر مختلف نگرانی‌ها و تردیدهای جدی به دنبال دارد.

آقای منتجب‌نیا اضافه کرده که نمی‌توان اعتبار ارزیابی این چهار مرجع را به سطح نظر همسایه‌ها، کسبه محل و سایر افرادی تقلیل داد که نه صلاحیت آنها برای اظهارنظر در این باره احراز قانونی شده و نه اغلب آگاهی درست و دقیقی از ویژگی‌های داوطلب دارند.