روزنامه‌های تهران: روحانی، واقع‌بین اما بدون حضور منتقد

روزنامه‌های صبح یکشنبه تهران در عنوان های اصلی خود را به مصاحبه مطبوعاتی رئیس جمهور اختصاص داده و همزمان با دومین سالگرد دولت روحانی در بررسی عملکرد این دولت از دیدگاه‌های مختلف به نقد آن پرداخته‌اند.

ابراز نگرانی نشریات مخالف دولت از قطع یارانه‌های نقدی، بحران آب و قدرت مافیای فساد اقتصادی از جمله دیگر مطالب آن‌هاست.

منتقدان نبودند

<link type="page"><caption> کیهان</caption><url href="http://kayhan.ir/fa/issue/452/3" platform="highweb"/></link> در گزارش اصلی خود نوشته: بعداز ظهر دیروز، پاستور میزبان ده‌ها خبرنگار داخلی و خارجی بود که آمده بودند تا سوالات خود را از رئیس جمهور بپرسند اما کمتر از تعداد انگشتان دو دست مجال این کار را یافتند و از این میان رسانه‌های منتقد تقریباً سهمی نداشتند و خبرنگار کیهان برای دومین سال متوالی موفق به طرح پرسش خود نشد.

به نظر این روزنامه تندرو بحث برانگیزترین سخنان رئیس دولت درباره پروتکل الحاقی و حمایت از آن بود. در حالی‌که محتوای اصلی پروتکل الحاقی بازرسی از هرجا و در هر زمان است، آقای روحانی در اظهار نظری عجیب و غریب گفت؛ در پروتکل چیزی به عنوان بازرسی وجود ندارد. ایشان در توجیه و ساده سازی این قضیه به پیوستن بیش از ۱۲۰ کشور به این معاهده اشاره کردند و بر همین اساس فرمودند پس پروتکل چیز بدی نیست که این همه کشور به آن پیوسته‌اند!

کیهان افزوده: این استدلال عجیب در حالی است که اغلب کشورهای امضا کننده این معاهده اساساً هیچ فعالیت هسته‌ای نداشته و کشورهایی مانند جیبوتی، فیجی، گینه بیسائو، جزایر مارشال، موناکو، موزامبیک، توگو، روآندا و... هستند و مقایسه پیوستن چنین کشورهایی به این معاهده با جمهوری اسلامی ایران قیاس مع‌الفارق است.

نمره قابل قبول

صادق زیباكلام در روزنامه <link type="page"><caption> اعتماد </caption><url href="http://www.etemaad.ir/Default.aspx?NPN_Id=171" platform="highweb"/></link>سخنان حسن روحانی را تا حدودی واقع بینانه خوانده و نوشته: حسن روحانی در این مورد نه نمره بالا بلكه نمره قابل قبولی گرفت. آن هم به این دلیل كه تا حدودی به مشكلات واقعی كشور پرداخت. آنجا كه در خصوص ممنوع‌التصویری رییس دولت اصلاحات و عدم وجود مصوبه‌ای از سوی شورای عالی امنیت ملی در این خصوص، بسیار درست و واقعی موضعگیری می‌كند و طرح این مساله را دروغی بزرگ می‌خواند.

این استاد دانشگاه افزوده: آنجایی كه می‌گوید تحریم‌ها توفیق نداشته اما بی‌تاثیر هم نبوده، واقع بینانه نظر می‌دهد. مسلما اگر روحانی این سخن را نمی‌گفت خیلی‌ها در پاسخ می‌گفتند كه بسیاری از صنایع تعطیل شدند، محصولات تولیدی راهی به خارج نیافتند، یا آن تعداد از مراكز تولیدی هم كه سرپا ایستادند با قیمت بالای تمام شده و در عین حال با كمتر از نیمی از ظرفیت به كار خود ادامه می‌دهند. روحانی به درستی واقف است كه اگر گفته می‌شود كه تحریم‌ها دشواری‌هایی را به همراه نداشته شعار است و واقعیت این است كه مصیبتی را داشته و در عین حال هم اگر مقصر تمام مشكلات را تحریم بدانیم شعارزدگی است چون اگر تحریم‌ها برداشته شود تحول اقتصادی اتفاق نخواهد افتاد.

مقاله اعتماد تاکید کرده: در جایی كه دلیل بخشی از مشكلات اقتصادی را در مساله سرمایه‌گذاری می‌داند كاملا درست است. با شعار كه نمی‌توان برای شش میلیون بیكار اشتغال‌زایی كرد. با شعار كه نمی‌توان رونق اقتصادی فراهم كرد. اینها مشكلات اساسی جامعه است كه روحانی با اشاره كوچكی به آنها كه نهایت واقع‌نگری در امور اقتصادی كشور است سعی در بیان واقعیات كشور داشت اما و در عین حال هم روحانی سعی نكرد در مورد تحریم‌ها به گونه‌ای صحبت كند كه با لغو آنها ایران گلستان خواهد شد. عقیده‌ای كه در نگاه بسیاری از مردم شكل گرفته و در تجسم فضای بعد از توافق، ایران را تهی از تمام مشكلات ترسیم كرده است.

عقلانیت

احمد شیرزاد در مقاله‌ای در <link type="page"><caption> شرق</caption><url href="http://sharghdaily.ir/News/65508/«روحانی»-محصول-محاسبه%E2%80%8Cگری-جامعه-" platform="highweb"/></link> در پاسخ این که چرا حسن روحانی، منتخب اکثریت مردم در انتخابات ٢٤ خرداد شد نوشته مردم ایران از ابتدای انقلاب تا قبل از سال ٩٢، حدود سه دهه را پشت سر گذاشتند که رهبران سیاسی جناح‌ها، موج احساسات توده‌های مردم را دریافت می‌کردند؛ احساسات منفی و مثبت. در دوران اصلاحات هم کشور شاهد یک موج سیاسی و علاقه‌مندی و دلبستگی شدید بین مردم نسبت به رئیس‌جمهور دوران اصلاحات بود. در دوران احمدی‌نژاد هم نوعی دلبستگی در پایگاه طرفداران وی وجود داشت که پس از مدتی تغییر کرد.

نتیجه انتخابات ٢٤ خرداد ٩٢ محصول متفاوت‌شدن نگاه جامعه است. اگر در آن مقطع، امواج مردم پای صندوق‌های رأی رفتند و با آرای قابل‌توجه در همان مرحله نخست، تکلیف مسافر پاستور را روشن کردند، اگر فاصله قابل‌توجه دکتر روحانی با دیگر رقبا مشاهده شد، نه به دلیل امواج دلبستگی و «کاریزما» که به دلیل منطق و استدلالی بود که پشت سر حرکت جامعه وجود داشت.

این مقاله نتیجه گرفته: رایحه‌ای که از دولت آینده روحانی به مشام می‌رسید، رایحه «عقلانیت» بود. مردم احساس کردند او «دولت عقل» را تا حد امکان بنا خواهد کرد و چهره‌های باتجربه و متخصص را برای حل معضلات پدیدآمده، به‌کار خواهد گرفت. این شیوه عمل که با گذشت مثال‌زدنی معاون اول رئیس‌جمهور دوران اصلاحات عملی شد و فاز تحول اجتماعی را باید قدر شناخت و برای تداوم آن تلاش کرد. باید از دل‌دادگی‌های شورانگیز اما مقطعی، برای همیشه عبور کرد.

عصری که ملت بیدار شد

قاسم خرمی در مقاله‌ای در <link type="page"><caption> قانون </caption><url href="http://www.ghanoondaily.ir/News/52050/رویاهای-ناتمام-24-خرداد" platform="highweb"/></link>به دو سال پیش درچنین روزی پرداخته که تا ظهر هیچكس ازفردای ایران خبرنداشت.چهارسال تنش و درگیری توان و استعداد اغلب نخبگان وكنشگران سیاسی كشور را در هر دو سوی جریان اصولگراواصلاح‌طلب به تحلیل برده بود. نیروهای هواخواه جامعه مدنی اغلب كشور را ترك كرده یا آن‌ها كه مانده بودند برای همیشه باسیاست پرهزینه وداع كرده بودند.

به نوشته این مقاله در آن زمان عمده احزاب، گروه‌های سیاسی، طبقات اجتماعی و نهادهای صنفی دارای علایق ملی و دموكراتیك پیش پای چرخ توده‌ساز احمدی‌نژاد خرد و خمیر شده بودند. كسری ازمردم ازشركت درانتخابات امتناع می كردند و آنها كه شركت كرده بودند نسبت به نتیجه و فرجام مشاركت خوداطمینان خاطری نداشتند. در یك كلام چشم‌انداز سیاسی جامعه ایران در مه كامل فرورفته بود.

سردبیر قانون با اشاره به ابتكار عمل حكومت نوشته بالاخره طبقه متوسط كشور از خواب عصرگاهی بیدار شد و جامعه مدنی ایران در غیاب احزاب و گروه‌های سازمان یافته و نیز در خلأ رسانه‌های مشوق به وظیفه تاریخی خود عمل كرد. به این ترتیب اگر به بزنگاه تاریخی اعتقاد داشته باشیم عصر روز 24 خرداد به معنی واقع كلمه بزنگاه تاریخی عبور جامعه ایران از چشم‌اندازهای تاریك و وهم‌آلود بود. اكنون دو سال بعد از آن مشاركت اضطراری، بسیاری از ابرهای تاریك عرصه سیاست كشور كنار رفته‌اند. ایران به عضو فعال و مبتكر جامعه جهانی مبدل شده و غرب متحد و همیشه طلبكار را به موضع انفكاك و پاسخگویی كشانده است.

غلامحسین فیروزفر در مقاله‌ای در روزنامه <link type="page"><caption> ایران</caption><url href="http://iran-newspaper.com/?nid=5952&pid=1&type=0" platform="highweb"/></link> نوشته: دو سال پیش در چنین روزهایی اقتصاد ایران با شرایط بسیار سخت و دشواری روبه رو بود. نرخ منفی ۸.۶ درصدی رشد اقتصادی و به تبع آن کاهش جدی سطح رفاه خانوار، تورم دو رقمی بیش از ۴۰ درصد، نرخ بیکاری قابل ملاحظه ۱۱ درصدی به تحریم‌های گسترده شبکه بانکی کشور، تحریم خرید نفت و گاز و پتروشیمی، تحریم فعالیت‌های کشتیرانی پرداخته است.

به نوشته روزنامه دولت: در سال ۹۲ نگرانی‌ای که از سرنوشت اقتصاد بر مردم و سرمایه‌گذاران حاکم شده بود شرایط نا‌امید‌کننده‌ای را رقم می‌زد و این شرایط از سوءمدیریت‌ها و تحریم‌های گسترده غرب علیه ایران نشأت می‌گرفت. در این وضع، مردم با نزدیک شدن به انتخابات ۲۴ خرداد ۹۲ به دنبال نماینده‌ای در دولت بودند که بتواند به این نگرانی‌ها با برقراری ثبات در اقتصاد و امنیت پاسخ دهد و زمانی که دیدند یکی از کاندیداهای ریاست جمهوری یعنی حسن روحانی برای این نیاز جامعه تمهیداتی درنظر گرفته است و به دنبال نجات اقتصاد و تسهیل روابط بین‌المللی است به او رأی دادند.

مقاله ایران سرانجام اشاره کرده: اگر اقدامات دولت را در راستای وعده‌های آن منصفانه مورد بررسی قرار دهیم برگشت آرامش به بازار ارز و تحولات مثبت در صحنه اقتصاد کشور -که کاملاً محسوس است- رسیدن نرخ تورم به هسته سخت آن، بهبود فضای کسب و کار، اقدام مؤثر دولت در تدوین بسته خروج غیرتورمی از رکود، تقویت نسبی تولید، افزایش قابل توجه سهم مالیات در درآمدهای دولت، کاهش وابستگی بودجه به نفت و همکاری و هماهنگی کامل با اقدامات بانک مرکزی در کنترل رشد نقدینگی و تثبیت بازار ارز و پیشرفت مذاکرات در جهت لغو تحریم‌های اقتصادی و ابراز تمایل سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی برای سرمایه‌گذاری در طرح‌ها شرایطی است که در دو سال اخیر به اقتصاد کشور بازگشته است.

زینب اسماعیلی‌ در ابتدای مقاله‌ای در <link type="page"><caption> شرق</caption><url href="http://sharghdaily.ir/News/65441/بازی-با-اعتماد-مردم" platform="highweb"/></link> نوشته:دوسال گذشت از بدل‌شدن مذاکره هسته‌ای و سیاست‌خارجی به پرطرفدارترین حوزه در میان عموم جامعه ایرانی. این دو سال، کمتر جمعی بود که در آن سخنی درباره مذاکره هسته‌ای و رفت‌وآمدهای دیپلماتیک، ردوبدل نشود. فارغ از توافق باید گفت جواد ‌ظریف، بالاترین سطح محبوبیت یک وزیر خارجه در تاریخ ایران را در همین دو سال به‌دست آورد و گاه بالاترین سطح مخالفت را.

به نوشته این مقاله: گویی توافق احتمالی، خواب آشفته‌شان را برآشوبیده. اگرچه نفس انتقاد می‌تواند کمک کند تا هدف مناسب‌تری در گام نهایی به‌دست‌ آید و گاه مخالفت در چنین مذاکراتی می‌تواند به پیشبرد اهداف کمک کند، اما بدون شک منتسب‌کردن «اتهام»، در این چارچوب نمی‌گنجد مانند آنچه بعد از لوزان شاهدش بودیم.

نویسنده شرق در نهایت پرسیده: آیا آنها فکر می‌کنند این مذاکرات بدون هماهنگی با مقامات عالی کشور طراحی شده و پیش می‌رود؟ مخالفان در پاسخ یک‌گام به پیش نهاده و معتقدند مقامات عالی در جریان جزئیات مذاکرات نیستند. می‌توان با شواهد موجود این را نزدیک به واقعیت دانست، اما شاهد بعدی بدون ‌شک این است که مقامات عالی، بارها بر اعتمادداشتن به تیم مذاکره‌کننده تأکید کرده‌اند؛ چه‌چیزی بیش از این می‌تواند ما را مطمئن کند.

عباس عبدی هم در مقاله‌ای در <link type="page"><caption> شهروند</caption><url href="http://shahrvand-newspaper.ir/Default.aspx?NPN_Id=261&pageno=1" platform="highweb"/></link> پرسیده: معنای ٢٤ خرداد چه بود؟ آیا اصولاً معنایی داشت؟ و اگر داشت دلایل آن چه بود؟ آن ها که دوره ١٣٨٤ تا ١٣٩٢ را به یاد دارند، اكنون می‌توانند در ذهن خود بسیاری از جملات مقامات دولتی آن دوره را مرور كنند كه جامعه دچار چه بلیّه‌ای شده بود كه برخی از صاحبان قدرت آن می‌توانستند چنین اظهارات سخیفی را بگویند، بدون آنكه خم به ابروی مباركشان بیاید و مجموعه مردم و صاحبان قدرت نیز یا ساكت از كنار آن رد شوند یا با لبخندی واكنش نشان دهند، گویی كه مقامات دولتی درحال گفتن لطیفه بوده‌اند؟

نویسنده جامعه شناس تاکید کرده: می‌توان پرسید آیا ممكن است در دولت موجود نیز اظهارات مشابهی صورت گیرد و كسی واكنش نشان ندهد؟ چرا فضای غالب سیاست در آن زمان پذیرای چنین اظهارات عجیب و غریبی بود؟ این پرسش را پیش روی ماست که آیا ممكن است برخی از مقامات دولتی ما تا این حد از منظر فكری و سیاسی سقوط كرده باشند؟ از بیان آمارهای دروغ گرفته تا اظهارات فاقد متانت و نیز تحلیل‌های سراپا مسخره، كه با ادبیات منزجركننده‌ای هم بیان می‌شد.

مقاله شهروند اشاره کرده: یك علت مهم این رفتار، مصرف و اتكا به درآمدهای بادآورده و رو به افزایش نفتی بود. درآمدهایی که همچون مواد افیونی مصرف‌کننده را از خود بی‌خود کرده و به حالت نشئه درمی‌آورد. براساس همین اتكای نادرست بود كه گمان می‌كردند می‌توانند جهان را مدیریت كنند و بر همین اساس بود كه علم اقتصاد را به كلی نفی و مسخره كردند. بر همین مبنا بود كه سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور را با بیش از نیم قرن تجربه، منحل كردند. با اتكا به پول نفت بود كه هر كارشناسی را به حاشیه راندند یا بازنشسته كردند و قدرت كارشناسی دولت رو به نابودی گرایید.

در نهایت نویسنده اظهار نظر کرده: این پول، وظیفه دولت را در مدیریت جامعه و اقتصاد تغییر داد. به‌جای تخصیص بهینه و كارآمد منابع، آنها را به هر نحو ممكن توزیع كردند، و به دلیل همین بینش بود كه طرفداران و كارگزاران آن نگرش از كسانی تشكیل شدند كه در پی جلب این بودجه بودند و نه افزایش تولید. فساد گسترده و سیستمی به حد اعلا رسید. نه فقط در اقتصاد كه تمامی عرصه‌های حیات اجتماعی ازجمله دانشگاه را دربرگرفت. پول مفت و فاسد تبدیل به مدرك جعلی و صوری شد.

تکرار سناریوی غافلگیری مردم

<link type="page"><caption> جوان</caption><url href="http://javanonline.ir/fa/news/722756/تكرار-سناریوی-غافلگیری-بنزین-در-یارانه" platform="highweb"/></link> روزنامه سپاه پاسداران که از جمله نشریات تندرو کشور است در گزارشی نوشته: در حالی كه واریز یارانه نقدی خردادماه با تأخیر همراه شده و اكبر ایزدی، رئیس سازمان هدفمندی یارانه‌ها می‌گوید یارانه نقدی خرداد ظرف دو یا سه روز آینده تعیین تكلیف می‌شود، سخنگوی سازمان هدفمندی یارانه‌ها اظهار بی‌اطلاعی كرده است.

به گزارش «جوان»، هنوز معلوم نیست چرا دولت برخی از تصمیمات منطقی خود را در روزهای تعطیل یا بدون اطلاع رسانی شفاف انجام می‌دهد اما هر چه هست هنوز یارانه خرداد ماه واریز نشده و برای این منظور دو گمانه اصلی دهان به دهان نقل می‌شود. در گمانه اول برخی بر این باورند كه دولت قصد دارد حذف 6 میلیون یارانه بگیر را عملی كند و در گمانه دوم برخی گمان می‌كنند كه دولت با تأخیر قرار است یك ماه از یارانه كل یارانه بگیران را كم و تعداد ماه‌های یارانه را 11 ماه كند. دولت معمولاً یارانه نقدی ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومانی را طی روزهای 22 تا 23 هر ماه واریز می‌كند كه این اقدام در خردادماه محقق نشده وتلفن‌های زیادی در روز گذشته در این خصوص به دفتر روزنامه زده شد.

این روزنامه نوشته: این اولین باری نیست كه اطلاع رسانی شفاف مورد نیاز مردم از سوی بخش اطلاع رسانی دولت صورت نمی‌گیرد زیرا وقتی مردم به پمپ بنزین‌ها مراجعه كردند با قطع خبر بنزین نیمه یارانه‌ای مواجه شدند و دو روز بعد اطلاع رسانی با موج « بنزین آزادشد» صورت گرفت.

نگرانی بازیگران از آینده مذاکرات

آیدین سیار سریع در صفحه طنز <link type="page"><caption> بی قانون</caption><url href="http://www.ghanoondaily.ir/News/52013/%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF%D9%BE%D9%88%D8%B1%D9%85%D8%AE%D8%A8%D8%B1%D8%8C--%D8%AC%D9%86%D8%A7%D8%A8-%D8%AE%D8%A7%D9%86-%D9%88%E2%80%89%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86--%D8%A7%D8%B2--%D9%85%D8%B0%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C" platform="highweb"/></link> به سایتی اشاره کرده که در آن مخالفان مذاکرات هسته‌ای مصاحبه‌هایی با هنرمندان انجام می‌دهد و نظر آنها را راجع به مذاکرات و خط قرمزهایی که در مذاکرات باید رعایت کرد جویا می‌شود. مثلا اگر وارد این سایت شوید با تیترهایی مانند «توصیه‌های ... به تیم مذاکره کننده هسته‌ای»، یا از قول هنرپیشه‌ای نوشته «اگر جلوی ۵+۱ فرش قرمز هم پهن کنیم فرقی نمی‌کند» مواجه می‌شوید.

طنزنویس تاکید کرده: شما فکر کن با هزار بدبختی در یکی از مشکل‌ترین و پیچیده‌ترین انتخابات تاریخ کشور پیروز شوی، بعد سخت‌ترین ماموریت دیپلماتیک هم بگذارند به عهده‌تان، از یک طرف یک عده دل‌نگران شوند و از صبح تا شب با بولدوزر از رویتان عبور کنند، از طرفی هم مردم کوچک ترین مشکلات‌شان را گردن شما بیندازند از یک طرف توطئه و نقشه‌های طرف مذاکره کننده، از طرف دیگر سنگ اندازی در داخل، در این شرایط مثلا یک بازیگر بیاید به شما که ۳۰ سال است کارتان مذاکره و چانه زنی و دیپلماسی است بگوید به نظرم اگر ما به آژانس اعتماد نداریم از ابتدا نباید به این مذاکره ورود پیدا می‌کردیم.

طنزنویس قانون در نهایت پیش بینی کرده که با این ترتیب خواهیم خواند:

- تبیین سیاست‌های کلی وزارت خارجه و ترسیم چشم انداز مذاکرات هسته‌ای توسط خاله شادونه

- آینده منطقه و سرنوشت خاورمیانه در گفت وگو با صفر کشکولی

- انتقاد شدید جناب خان از دکتر سریع القلم: کی گفته لبو فروشا نباید راجع به سیاست خارجی اظهار نظر کنن؟ میام براتاااا!

- بایدها و نبایدهای مذاکرات توسط جهانگیر الماسی اعلام شد/ نباید زیر بار ممنوعیت هدایت آنجلینا جولی برویم.

- اظهار تاسف احمد پورمخبر نسبت به ضعف برنامه‌ریزی راهبردی و استراتژیک وزارت خارجه

- امید جهان در گفت وگو با نسیم: هله دان دان دان هله یه دانه یه دانه (یعنی من با مذاکرات موافق نیستم.)