آیت‌الله خامنه‌ای درباره بیانیه لوزان: اینکه به بنده و دیگران تبریک می‌گویند، بی‌معنی است

رهبر جمهوری اسلامی گفته است که در مورد بیانیه هسته‌ای فعلا موضعگیری نمی‌کند.

روز پنجشنبه، ٢٠ فروردین (٩ آوریل) آیت‌الله علی خامنه‌ای در نخستین سخنرانی پس از صدور بیانیه هسته‌ای لوزان گفت با آنچه که روی داده "نه موافقم، نه مخالف."

آیت‌الله خامنه‌ای که به مناسبت سالروز ولادت حضرت فاطمه برای جمعی از مداحان سخن می‌گفت، اظهار داشت: "می‌پرسند چرا فلانی [رهبری] درباره موضوع هسته‌ای موضع نگرفته" و در پاسخ گفت: "جایی برای موضع‌گیری وجود نداشته، مسئولان می‌گویند هنوز کاری انجام نشده و چیز الزام آوری نیست."

رهبر جمهوری اسلامی گفت "همه چیز در جزئیات است، ممکن است طرف بدعهد مقابل بخواهد در جزئیات، کشور ما را محصور کند" و افزود "اینکه حالا به بنده و دیگران تبریک می‌گویند، بی معنی است، آنچه تا کنون انجام شده نه اصل توافق و نه محتوای آن را تضمین می‌کند، نه حتی [تضمین می کند] که مذاکرات تا به آخر برسد." رهبر جمهوری اسلامی تاکید کرد که همچنان در مورد بیانیه لوزان و نتیجه آن دغدغه دارد.

وی گفت: "از مذاکره‌کنندگان حمایت کرده و می‌کنم" و افزود: "با توافقی که منافع و عزت ملت را حفظ کند موافقیم، اما توافق نکردن شرف دارد به توافقی که منافع و عزت ملت از بین ببرد."

رهبر جمهوری اسلامی گفت که طرف مقابل مذاکرات، "بد عهد و متقلب است" و به عنوان نمونه به اطلاعیه دولت آمریکا در پی انتشار بیانیه لوزاندولت آمریکا اشاره کرد و گفت: "این اطلاعیه که اسم آن را فکت‌شیت گذاشته‌اند در اغلب موارد روایتی مخدوش و خلاف واقع بوده است." وی افزود که آشکار است این اطلاعیه پیشاپیش و قبل از پایان مذاکرات تهیه شده بود و محتوای آن "خلاف آن چیزی است که در مذاکرات جریان داشته است." آیت‌الله خامنه‌ای گفت که طرف مقابل در توجیه این رویکرد، اظهار داشته که لازم است برای مصرف داخلی، مواضعی را اتخاذ کند همانطور که در ایران نیز، رهبر جمهوری اسلامی برای حفظ ظاهر، سخنانی در مخالفت با بیانیه خواهد گفت. وی در پاسخ گفت این خلاف واقع است و مسئولین جمهوری اسلامی با مردم "همدلی" دارند و واقعیت را مطرح می‌کنند.

آیت‌الله خامنه‌ای با اشاره به ابراز حمایت یا مخالفت منابع و رسانه‌های مختلف داخلی، گفت که نباید در این زمینه شتاب کرد بلکه باید منتظر نتیجه ماند و از مقامات دولتی خواست تا در مورد آنچه که روی داده، مردم را تبیین کنند. وی پیشنهاد کرد مقامات دولتی جمعی از افراد شاخص مخالف مذاکرات را برای تبادل نظر دعوت کنند و اگر نکته مهمی در نظرات آنان وجود دارد، مورد استفاده قرار دهند و در غیر اینصورت، منتقدان را توجیه کنند. رهبر جمهوری اسلامی در این سخنان، ضرب‌الاجل سه‌ماهه برای دستیابی به توافق نهایی را نیز مطرح کرد و گفت که اگر دستیابی به توافق نهایی کمی هم به تاخیر افتد، اهمیتی ندارد.

_____________________

احتمال مذاکره در موضوعات دیگر

رهبر ایران گفت: "این مذاکراتی که دارد انجام می گیرد فقط در موضوع هسته ای است. ما در هیچ موضوع دیگری فعلاً با آمریکا مذاکره نداریم. این تجربه ای خواهد شد؛ اگر طرف مقابل از کج تابی های معمولی خودش دست برداشت، این یک تجربه ای برای ما می شود که خیلی خب، پس می شود در یک موضوع دیگر هم با اینها مذاکره کرد؛ اما اگر دیدیم که این کج تابی هایی که همیشه از اینها دیده ایم باز هم وجود دارد و کج راهه دارند می روند، خب طبعا تجربه گذشته ما تقویت خواهد شد."

_____________________

وی در مورد برنامه‌های هسته‌ای گفت که صنعت هسته‌ای برای جمهوری اسلامی از نظر تولید انرژی، فناوری پزشکی و سایر مصارف "یک ضرورت" است و آن را دستاوردی داخلی خواند و افزود: "حالا یک کشور عقب مانده می‌گوید اگر ایران غنی‌سازی داشته باشد، ما هم غنی‌سازی می‌کنیم، خوب تو هم برو و غنی سازی کن." وی گفت توسعه فنی هسته‌ای باید ادامه یابد ولو اینکه محدودیت‌هایی هم در کار باشد.

آیت‌الله خامنه‌ای در عین حال گفت که شرایط و محدودیت‌های مورد نظر طرف مقابل نباید به نظارت در حوزه مسایل نظامی و امنیتی تسری یابد و افزود: "مسئولین نظامی کشور بهیچ وجه ماذون نیستند که به بهانه نظارت، بیگانگان را به حریم امنیتی کشور راه دهند یا توسعه دفاعی کشور را متوقف کنند یا حمایت ما از برادران مقاوممان در نقاط مختلف نباید در مذاکرات مورد خدشه قرار گیرد و هیچ نظارت غیرمتعارفی که جمهوری اسلامی را به یک کشور استثنایی از نظر نظارتی تبدیل کند، قابل قبول نیست."

رهبر جمهوری اسلامی در مورد رهنمودهای خود به مقامات دولتی گفت: "مطالبه اصلی ما از مسئولین این بوده که به طرف مقابل اعتماد نکنید، به لبخند او فریب نخورید، به وعده نقد او اعتماد نکنید چون وقتی خرش از پل گذشت، بر می‌گردد و به ریش شما می‌خندد." وی گفت که آنچه که باید در جریان مذاکرات آینده اتفاق بیفتد، این است که تحریم‌ها باید در روز توافق فورا لغو شود و اظهارات طرف مقابل در مورد لغو مرحله‌ای تحریم‌ها، قابل قبول نیست.

رهبر جمهوری اسلامی در سخنان خود بار دیگر یادآور شد که تماس با آمریکا منحصر به مساله هسته‌ای است و در مورد روابط دوجانبه و مسایل منطقه‌ای، مذاکره‌ای انجام نمی‌شود هر چند مذاکرات هسته‌ای آزمونی برای سنجش حسن نیت آمریکا و کشورهای غربی در زمینه ارتباط در آینده است.

رهبر جمهوری اسلامی گفت که "اینها حرف‌های من است" و این سخنان را به رئیس جمهوری و در مواردی به وزیر خارجه تذکر داده و اینکه آنان چطور به آن عمل می‌کنند، به توانایی آنان در مذاکرات بستگی دارد.

هفته گذشته، ایران و کشورهای گروه ١+٥ پس از چند روز مذاکره در لوزان، سوئیس، بر سر صدور بیانیه‌ای حاوی چارچوب توافق جامع به تفاهم رسیدند و قرار شد در این چارچوب، مذاکرات برای دستیابی به توافق جامع تا پایان ماه ژوئن (١٠ تیر) ادامه داشته باشد. بخش قابل توجهی از مذاکرات لوزان بین نمایندگان ارشد آمریکا و ایران صورت گرفت.

در پی صدور بیانیه لوزان، برخی از مقامات و رسانه‌های جمهوری اسلامی از تفاهم لوزان با عنوان موفقیت و حتی پیروزی هسته‌ای برای ایران نام بردند و به ارسال پیام‌های و مبادرت کردند. شماری از مقامات ارشد حکومتی، از جمله رئیسان و قوه قضاییه، رئیس ستاد فرماندهی کل قوا از جمله کسانی بودند که این بیانیه و تلاش نمایندگان جمهوری اسلامی در مذاکرات لوزان را ستودند.

روز پنحشنبه، مراسمی هم با عنوان روز ملی فناوری هسته‌ای برگزار شد و حسن روحانی، رئیس جمهوری، در سخنانی در این مراسم صدور بیانیه لوزان را موفقیتی بزرگ توصیف کرد و آن را حاصل تلاش و مقاومت ایرانیان دانست. آقای روحانی گفت که جمهوری اسلامی توافقی را امضا نمی‌کند مگر اینکه تمامی تحریم‌ها برداشته شود.

_____________________

'هشدار' به عربستان سعودی

رهبر ایران در پایان سخنرانی خود به شدت از عملیات نظامی ائتلاف به رهبری عربستان سعودی در یمن انتقاد کرد و از جمله گفت: "سعودی ها بدعت بدی گذاشتند در این منطقه و البته خطا کردند، اشتباه کردند. کاری که امروز دولت سعودی در یمن دارد انجام می دهد، عیناً همان کاری است که صهیونیست ها در غزه انجام دادند. دو جنبه دارد: یکی اینکه جنایت است، نسل کشی است، قابل تعقیب بین المللی است... طرف دیگر قضیه این است که سعودی ها در این مسئله خسارت خواهند کرد، ضرر خواهند کرد و به هیچ وجه پیروز نخواهند شد... اینها قطعا ضربه خواهند خورد؛ قطعا بینی سعودی ها به خاک مالیده خواهد شد. ما با سعودی ها اختلافات متعددی در مسائل گوناگون سیاسی داریم؛ اما این را همیشه می گفتیم که سعودی ها در کار سیاست خارجی شان یک وقار و متانتی نشان می دهند؛ این وقار و متانت را هم از دست دادند. چند جوان بی تجربه، امور آن کشور را در دست گرفتند و دارند آن جنبه توحش را غلبه می دهند بر جنبه متانت و ظاهرسازی؛ این به ضررشان تمام خواهد شد. من هشدار می دهم به سعودی ها، از این حرکت جنایت آمیزی که در یمن می کنند باید دست بردارند؛ این در این منطقه قابل قبول نیست. آمریکا هم البته از آنها دفاع می کند، حمایت می کند؛ طبیعت آمریکا این است، در همه قضایا طرف ظالم را می گیرد."

_____________________