بررسی روزنامه‌های صبح تهران؛ یک‌شنبه ۱۸ آبان

روزنامه‌‌‌های امروز صبح تهران در دو خبر جداگانه از محمد خاتمی رییس‌‌جمهور پیشین نوشته‌‌اند؛ یکی در خبری که نشان می‌‌دهد محمود احمدی‌‌‌نٰژاد با وی گفتگو کرده و ظاهرا مقصود تهیه لیست مشترکی برای انتخابات مجلس آینده بوده است، و دیگر گزارشی که سخنان تازه محمد خاتمی را منعکس کرده که همچنان خواستار ظرفیت‌‌‌های تازه‌‌‌ای برای اصلاحات سیاسی و مدنی در نظام شده است.

خوش‌‌بینی رسانه‌‌های میانه‌‌رو و هوادار دولت نسبت به نتایج مذاکرات هسته‌‌ای که مدت زیادی به پایان مهلت آن نمانده است، همزمان با حملات شدید نشریات اصولگرا به آمریکا و منع هر نوع تفاهم بین دو کشور مهم‌‌ترین بخش‌‌های روزنامه‌‌های امروز را به خود اختصاص داده است.

انتصاب رییس تازه صدا و سیما و آغاز جشنواره مطبوعات موضوع رسانه‌‌ها را به صفحات مختلف روزنامه‌‌های امروز کشانده است.

مذاکرات هسته‌‌ای و شرایط جدید

الهه کولایی در سرمقاله ایران روزنامه دولت به بررسی وضعیت پرونده هسته‌‌ای و مذاکرات در پیش پرداخته و نوشته: همراه با تلاش‌های دولت‌های ایران و امریکا که تحولات ژئوپلیتیکی سال‌های اخیر، از فروپاشی شوروی تا نوزایی قدرت‌گرایی روسیه، از تروریسم جهانی تا گسترش‌‌طلبی جنگجویان خلافت اسلامی، آنها را به هم نزدیک کرده، مخالفان دگرگونی این رابطه نیز فعالیت‌های خود را گسترش بخشیده‌اند. این جریان که از داخل هر دو کشور تا سطح منطقه و جهان امتداد می‌یابد، با پیروزی‌های اخیر جمهوری‌‌خواهان در امریکا، انرژی بیشتری یافته است.

این استاد دانشگاه با اشاره به تلاش دستگاه دیپلماسی ایران و آمریکا برای اعتمادسازی نوشته: اینک در کنار مخالفان و معارضان منطقه‌ای که به نتیجه رسیدن این تلاش‌ها و حضور فعال ایران در بازی‌های منطقه‌ای را با منافع خود سازگار نمی‌بینند، در داخل امریکا نیز شرایط برای پیشبرد این روند پیچیده‌تر شده است. ولی به نظر می‌رسد قدرت‌های مذاکره‌کننده برای حل و فصل مسائل مربوط به برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران، زمینه سرعت بخشیدن به این روند را از پیش آماده کرده‌اند.

سرمقاله روزنامه ایران به خوش‌‌بینی می‌‌رسد و تاکید می‌‌کند: در پایان مهلت به نتیجه رسیدن مذاکرات قدرت‌های جهانی با ایران، اقدام‌های انجام شده و فعالیت‌های اعتماد آفرین ایران، طرف‌های این مذاکره را به تسریع در رسیدن به توافق نهایی و حل و فصل اختلاف‌ها فرامی‌خواند.

محمدعلی وکيلي در سرمقاله ابتکار نوشت: قطار پرونده هسته اي به ايستگاه آخر رسيده و تمام چشم ها به مذاکرات عمان دوخته شده است. اميدي فراگير به نهايي‌‌شدن توافقات در ظرف زماني کمتر از يک ماه وجود دارد. دليل اين خوش‌‌بيني چند مسئله است.

به نظر نویسنده این مقاله اولین دلیل این است که ‌گام‌‌هاي اصلي براي توافق نهايي برداشته شده است و برگشتن به گذشته، با هزينه هايي که براي دو طرف وجود دارد، تقريباً محال است. ‌اروپا و ديگر کشورهاي جهان به هيچ وجه آمادگي همراهي با ادامه شرايط فعلي در پرونده هسته اي را ندارند.

سرمقاله ابتکار در نهایت به این جا رسیده که: پيروزي جمهوري خواهان نه تنها ترمزي بر توافقات نيست، بلکه سرعت ماشين توافق را بيشتر خواهد کرد. به طور طبيعي فرصت اصلي توافقات نهايي براي دولت اوباما زمان باقي مانده در توافقات اوليه مي‌باشد. اگر اين زمان از دست برود فضاي رواني پيروزي جمهوري خواهان و منحني نزولي محبوبيت اوباما مانع توافق خواهد شد. بر همين اساس پيش بيني مي‌شود که توافق نهايي در زماني کمتر از يک ماه به انجام برسد.

اردشیر زارعی‌قنواتی در مقاله ای در <link type="page"><caption> شرق</caption><url href="http://sharghdaily.ir/Default.aspx?NPN_Id=544&pageno=3" platform="highweb"/></link> با اشاره به نزدیک شدن آخرین مهلت مذاکرات هسته ای و نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا که در آن جمهوریخواهان به پیروزی قاطع دست یافتند نوشته: زنگ‌های هشدار برای دولت دموکرات در واشنگتن و دولت میانه‌رو در تهران به صدا درآمده است.

نویسنده بعد از تشریح شرایط و احتمال شکست مذاکرات نوشته اتفاقا چالش اصلی برای ایران، نه در رسیدن به توافق و دستیابی به مصالحه درخصوص مناسبات دو کشور و پرونده هسته‌ای، که بیشتر در سیاست‌های آتی جهت تنظیم مناسبات جدید به‌خصوص در عرصه اقتصادی کشور است. از آنجا که ساختار اقتصادی ایران، هم‌اکنون، در وضعیت «دوره گذار» به‌سر می‌برد و بسیاری از مقامات تصمیم‌گیرنده در این حوزه، نگاه غیرتوسعه‌ای به اقتصاد داشته و این امکان وجود دارد که پس از توافق جامع و رفع تحریم‌ها، چرخه معیوب کنونی اقتصاد در انتظار تزریق دلارهای بلوکه‌شده در «بودجه جاری» باشد و بیشترین تهدید از این زاویه متوجه کشور می‌شود.

مقاله شرق به ‌منتقدان دولت ‌روحانی توصیه کرده است که، نه برهم‌زدن بازی و به‌شکست‌کشاندن مذاکرات هسته‌ای یا رفع تحریم‌هاست، بلکه در صورت حسن‌ظن و داشتن دغدغه ملی باید حول مدیریت مناسبات و اصرار بر نگاه توسعه‌محور در چارچوب تدوین بودجه ریالی، به جای تزریق حجم عظیمی از دلارهای بلوکه‌شده به اقتصاد ضعیف کشور باشد. خروج از بن‌بست کنونی در مناسبات بین‌المللی، حل‌وفصل پرونده هسته‌ای، تنش‌زدایی از روابط منطقه، جدی‌گرفتن تهدید تروریسم بنیادگرای داعشی و رفع درتحریم‌ها در اولویت‌ است که برای رسیدن به هرگونه سیاست و برنامه‌ای در آینده سیاسی- اجتماعی ایران یک امر اجتناب‌ناپذیر است.

منصور فرزامی در سرمقاله <link type="page"><caption> مردم‌سالاری</caption><url href="http://mardomsalari.com/Template1/Article.aspx?AID=30711" platform="highweb"/></link> با اشاره به احتمال های مختلف درباره مذاکرات هسته ای نوشته: مسلم اين که مدنيت تاثيرگذار و فرهنگ درخشان ايران را نمي‌توان از عرصه جهان بيرون کرد‌. هم آمريکا در دوران پس از انقلاب و هم غرب در قرون جديد و معاصر پي برده‌اند که خشک کردن ريشه موجوديت ايران امکانپذير نيست.

نویسنده معتقد است: ايران هم بايد در اين 16 روز باقيمانده علي رغم برخي سلايق سياسي دروني، ظرفيت غرب بخصوص آمريکا را غنيمت بشمارد چون ناديده گرفتن قدرت، قابليت، برد سياسي و اقتصادي آمريکا، نوعي ساده‌انگاري و خودفريبي است بايد در يک توافق برد – برد به فکر منافع ملي و قومي‌و ديني و منطقه اي و جهاني خود باشد‌. بديهي است که توافق با 1 + 5 رونق اقتصادي، فرصتهاي شغلي، گرمي‌بازار کسب و کار و حل مشکلات اقتصادي را در پي خواهد داشت . اين توافق مي‌تواند به استحکام بنيان نظام کمک کند‌.

سرمقاله مردم سالاری در نهایت به این جا رسیده که: وجود تنش ميان ايران و آمريکا، بر تنش‌هاي حاد منطقه‌اي خواهد افزود و هزينه غرب و بخصوص آمريکا را بسيار بالا مي‌برد‌. در صورتي که تعامل و توافق پايدار و حقوق مند با رعايت حق مسلم طرفين، منافع جهاني ايران را تامين و منافع منطقه‌اي غرب را تضمين خواهد کرد و جلو عنان گسستگي رژيم تل‌آويو را هم مي‌گيرد‌. دو طرف بايد قدرت اين نعمت و عوارض نيکو را بدانند و فرصت باقيمانده را غنيمت بشمارند.

ماست

<link type="page"><caption> کیهان</caption><url href="http://kayhan.ir/fa/news/28910/ماست-گفت-و-شنود" platform="highweb"/></link> در ستون طنز گفت و شنود امروز خود نوشته: گفت: یعنی ایران و آمریکا با هم مذاکره می‌کنند؟! گفتم: خب! مگر دولتمردان نمی‌گفتند که باید با کدخدا مذاکره کرد! گفت: پس خانم اشتون این وسط چکاره است؟! گفتم: چه عرض کنم؟! یارو پرسید؛ اون چیه که توش ماست می‌ریزند و بعد باهاش شلیک می‌کنند؟ طرف گفت؛ خب! معلومه! تفنگه دیگه، ماست هم نکته انحرافیشه!

برای رییس جدید صدا و سیما

مصطفی ایزدی کارشناس امور رسانه ای در آستانه آغاز به کار محمد سرافراز نکاتی را با او در میان گذاشته و از جمله نوشته: رئیس سابق صداوسیما تلاش کرد که مجموعه رادیو و تلویزیون را طوری اداره کند که از بینندگان شبکه‌های ماهواره‌ای بکاهد. به نظر می‌رسید، رساندن تعداد شبکه‌های تلویزیونی به ۲۱ ‌شبکه ملی و ۱۰ شبکه استانی در این راستا بود اما چندان که فکر می‌کرد در این راستا موفق نبود.در واقع باید گفت، مسئولین نتوانسته‌اند به طور کامل نیاز مردم را در زمینه دریافت خبر، فیلم اجتماعی، فیلم علمی، گزارشات ورزشی بخصوص مسائل سیاست داخلی و خارجی برآورده کنند.

نویسنده مقاله تاکید کرده: ابتدایی‌ترین روش در مدیریت صداوسیما امکان ایجاد تضارب افکار است. اضافه کردن شبکه‌های متعدد، رعایت دقت در انعکاس وقایع روز، اعم از ملی، منطقه‌ای و جهانی می‌تواند در افزایش مخاطب تاثیر مستقیم داشته باشد. افزایش سریال‌های آموزنده و نزدیک به زندگی مردم ایران نیز از دیگر عوامل جذب مخاطب است. اگر رسانه ملی به دانشگاه عمومی، به مفهوم واقعی آن نزدیک شود بی‌تردید جامعه نیز به آن نزدیک‌تر می‌شود.

مقاله <link type="page"><caption> آرمان</caption><url href="http://www.armandaily.ir/Default.aspx?NPN_Id=736&pageno=2" platform="highweb"/></link> بدین جا رسیده که: ‌سازمان صداوسیما، نسبت به میزان محصولاتی که در شبکه‌های رادیویی و تلویزیونی عرضه می‌شود، نیروی فراوانی را جذب کرده است.این افزایش پرسنل،هزینه‌های سازمان را به شدت افزایش داده است. کافی است دور و بر دفتر ریاست سازمان را نگاه کنید، از کثرت افرادی که مشغول فعالیت هستند، متوجه می‌شوید سازمان تا چه اندازه متورم است. راه افزایش کیفیت برنامه ها-که مورداستقبال مردم قرار گیرد- از افزایش کمّی به خصوص افزایش نیروی انسانی نمی گذرد.

نامه سرگشاده به رییس

میترا زمانی در ستون طنز <link type="page"><caption> جهان صنعت</caption><url href="http://www.jahanesanat.com/16/" platform="highweb"/></link> از ‌رییس سازمان صداوسیما خواسته: از این پس مسابقات فوتبال را یک ربع زودتر از نفر قبلی پخش کنید تا مشخص شود که شما چه فرقی با رییس قبلی دارید؟ لطف بفرمایید همین اول ورود دو سه تایی از این مجری‌هایتان را اخراج کنید؟‌! ترجیحا مجریان برنامه‌های سیاسی را‌! یک‌طوری تو چشم‌های آدم نگاه می‌کردند و مطالب خلاف واقع را به عرض می‌رساندند که آدم دلش می‌خواست سرش را بزند توی شیشه تلویزیون‌.

نویسنده به طعنه نوشته: یا حقوق نماینده صداوسیما در لندن را زیاد کنید یا برگردانیدش یک جای امن‌! تا جایی که ما یادمان می‌آید از زمانی که ایشان رفته لندن آنجا قحطی و گرسنگی و اعتصاب و فقر در این کشور بیداد می‌کند‌! همه بیکارند‌، از سیاست‌های اقتصادی اتحادیه اروپا بدشان می‌آید‌، نان هم ندارند بخورند‌! با این وضع قحطی حداقل حقوق ایشان را بیشتر کنید بنده خدا پولش برسد برای خودش یک دست لباس تازه بخرد‌! فقیر فقرایی که با ایشان مصاحبه می‌کنند از ایشان بهتر تیپ زده‌اند‌!

آخرین خواست طنزنویس جهان صنعت این است که رییس تازه صدا و سیما لطفا بیست و چهار ساعت بدون تلفن زدن یا بیرون رفتن از اتاق یا جلسه گذاشتن تلویزیون را تماشا کید و خود را بگذارد ‌جای مردم و ببیند چقدر حوصله تماشا دارد‌!

هادی مومنی در سرمقاله جهان صنعت نوشت:در ایران نیز رسانه‌ها همیشه تا جایی که توانسته‌اند در قالب و نقش اصلی خود قرار گرفته و از هدف اصلی خود دور نشده‌اند چنان که، بازتاب‌های افشاگرایانه گسترده‌ای را در سطح رسانه‌ها به دنبال داشته است‌. افشای فساد سه هزار میلیارد تومانی در چند سال گذشته و اخیرا داستان رانت‌های عجیب و غریب بابک زنجانی که به عنوان متهم در حال حاضر در زندان به سر می‌برد یا چند دهه قبل شهرام جزایری که به خاطر فساد اقتصادی به سال‌ها زندان محکوم شد که البته چند هفته پیش آزاد شد، همگی گوشه‌هایی از قدرت رسانه‌ها در آشکارسازی انحراف‌های صورت گرفته در بخش اقتصاد بوده است‌. اگر به سر منشای هر یک از این موضوعات مراجعه شود به درستی مشخص می‌شود که شفاف‌سازی رسانه‌ها باعث حساسیت مسوولان و در نهایت آشکارسازی یک موضوع پنهان شده است‌.

نویسنده با اشاره به قدرت رسانه‌ها در جهان نوشته در ایران نیز نقش رسانه‌ها در پیگیری حقایق و جلوگیری از شکل‌گیری فسادها در همه بخش‌ها و به خصوص در حوزه اقتصاد همیشه کمک قابل توجهی برای کشف معایب در سیستم اقتصادی بوده است که همگان آن را تایید می‌کنند‌. کشف سلطان شکر، چای، سیگار، دارو، خاویار، جمشید بسم‌الله‌ها و‌..‌. همگی اگر توسط رسانه‌ها پیگیری نمی‌شد معلوم نبود اقتصاد کشور تا چه زمانی باید بهای سنگین حیف و میل شدن حق مردم و بیت‌المال را می‌پرداخت.‌

و خلاصه مقاله جهان صنعت این که شاید اگر رسانه‌ها در ایران به دلیل درک ناقص از جایگاهشان توسط مسوولان از باید و نبایدهای کمتری برای آشکار ساختن معایب و فسادها پیروی می‌کردند و از سوی دیگر قدرت آنها به عنوان یکی از ارکان دموکراسی در دنیای جدید، جدی گرفته می‌شد، اساسا نیازی نبود تا سایر برنامه‌های کنترلی به اجرا درآید‌.

هر کشور چه بویی

شوسیانس شجاعی فرد در ستون طنز <link type="page"><caption> شهروند </caption><url href="http://shahrvand-newspaper.ir/Default.aspx?NPN_Id=93&pageno=20#" platform="highweb"/></link> نقشه ای را مجسم کرده که انگشت آدمی در نقش هر کشوری فرو رود بوی آن کشور به مشام می رود. آن گاه در نگاهی طعنه آلود به تبلیغات سیاسی صدا و سیما و رسانه های اصولگرا نوشته:

آمریکا: بوی فساد، لجن، منجلاب، سرمایه‌داری، بوی دزدی، چپاول، خر، الاغ، بیشعور!... بله، چنین طنزنویس آمریکا‌ستیزی هستم من! (ای وای، خاک به سرم شد! دیدی یادم رفت لاتاری گرین کارت ثبت نام کنم!) انگلیس: ‌انگلیس؟ خیلی زیرک‌تر از آن است که بویی بدهد! اصلا خود این دستگاه در انگلیس است، برای این‌که اذهان را درگیر کشورهای دیگر کند! بله آقا، حالا مانده شماها از بازی‌های این روباه پیر سر در بیاورید! مش قاسم، اون آفتابه رو بگذار دم مبال! عربستان: بوی الرحمن پادشاه سعودی که هفته‌ای هفت بار در رسانه‌های ایران فوت می‌کند و فرداش سر و مر گنده با هیأت‌های خارجی جلسه می‌گذارد! ترکیه: بوی آن کارا! نه، آن کارهای بد بد! بلکه بوی بیست تن طلا!، بوی مفرغ! ... نه نه غلط کردم! بوی کباب ترکی، افندیم. روسیه: بوی داغ کردن خر! و البته امیدوارم کسانی به هوای کباب، پای سفره روسیه ننشینند!