دولت ایران از کم کردن تعداد یارانه بگیران عقب نشست

دولت ایران اعلام کرد که به خواست مجلس، بودجه پرداخت یارانه‌های نقدی را کاهش نمی‌دهد و حتی آن را برای سال آینده افزایش هم می‌دهد. بر این اساس همه کسانی که در حال حاضر یارانه نقدی می‌گیرند، سال آینده هم مشمول دریافت یارانه باقی خواهند ماند. در لایحه پیشنهادی بودجه سال ۱۳۹۷، بودجه پرداخت یارانه‌های نقدی تقریبا نصف شده بود.

محمد باقر نوبخت، سخنگوی دولت و رئیس سازمان برنامه و بودجه در جلسه علنی امروز مجلس گفت دولت در سال آینده ۴۶ هزار میلیارد تومان یارانه نقدی پرداخت می‌کند که به گفته او نسبت به پارسال چهار هزار میلیارد تومان افزایش یافته است که قرار است صرف افزایش یارانه بعضی از خانوارها شود اما او جزئیاتی از این تصمیم اعلام نکرد.

آقای نوبخت در واکنش به تصمیم مجلس گفته است: "پیشنهاد دولت با موافقت مجلس روبرو نشد و البته نمایندگان مردم حتما بهتر مصلحت را تشخیص می دهند."

در سال‌های اخیر، بودجه قانون هدفمندی یارانه‌ها ۴۸ هزار میلیارد تومان بود که ۴۲ هزار میلیارد تومان آن صرف پرداخت یارانه‌های نقدی می‌شد.

در لایحه پیشنهاد دولت برای سال آینده، بودجه قانون هدفمندی یارانه‌ها ۳۷ هزار میلیارد تومان در نظر گرفته شده بود که از آن تنها قرار بود ۲۳ هزار میلیارد تومان صرف پرداخت یارانه‌های نقدی شود که به معنی قطع یارانه نقدی حدود ۳۵ میلیون نفر بود.

بیشتر بخوانید:

اما دی ماه گذشته، در پی اعتراض‌های سراسری در ایران انتقادها از قطع یارانه‌های نقدی شدت گرفت. در جریان اعتراض‌ها، رسیدگی به وضعیت معیشت، یکی از خواسته‌های معترضان بود. حتی این نگرانی مطرح شد که کاهش یارانه‌ها به نارضایتی‌ها دامن بزند.

هزینه "کمرشکن" برای دولت

پرداخت یارانه‌های نقدی برای دولت ایران تبدیل به هزینه‌ای کمرشکن شده است. این بودجه که قرار بود بیشتر از محل درآمد دولت از حذف یارانه روی حامل‌های انرژی جبران شود، در عمل با این درآمدها برابر نشد و تبدیل به هزینه‌‌ای جدید برای دولت شد.

نمودار زیر بودجه یارانه‌های نقدی را با درآمد نفت در سال آینده و بودجه پیشنهادی دو وزارت خانه آموزش و پرورش و بهداشت مقایسه می‌کند.

پرداخت یارانه‌های نقدی از ۲۴ آبان ۱۳۸۹ آغاز شد. این اقدام بخشی از قانون موسوم به "هدفمند سازی یارانه‌ها" بود که با افزایش ناگهانی قیمت حامل‌های انرژی، آب و نان در ۲۷ آذر ۱۳۸۹ شروع شد.

از آن سال، دولت هرسال بیش از ۴۰ هزار میلیارد تومان بابت یارانه‌های نقدی پرداخت می‌کند. قرار بود این پول تنها به خانوارهای نیازمند پرداخت شود اما دولت‌های محمود احمدی‌نژاد و حسن روحانی (تا امروز) نتوانسته‌اند با اطمینان خانوارهایی را که دولت "نیازمند" دریافت یارانه‌ها می‌داند، مشخص کنند. حسن روحانی دلیل این ضعف را نبود یک ساختار مالیاتی منظم و دقیق در کشور می‌داند که تعیین درآمد افراد را - به صورت دقیق - ناممکن کرده است.