کاوه اميدوار

	شرکت بازرسی کيفيت و استاندارد ايران وضعيت توليد خودروهای داخلی را "نامطلوب" توصيف کرده است

در اين باره نظر دهيد

مشتريان خودروها عمدتا از اشکالات و خرابی ها خودروهای نو گله مندند و مثلا می گويند: "برف پاکن خوب کار نمی کند، بالابر شيشه سفت است، در برخی از قسمت ها رنگ شره کرده و درها خوب بسته نمی شوند."

اشکالاتی از اين دست برای خريداران خودروهای تازه امری عادی است، ولی بسيار شنيده می شود که خودرويی که تازه از کارخانه خارج شده در وسط راه خراب شده و به تعميرگاه منتقل شده است.

در واقع بخشی از خودروهای توليدی مشکلاتی اساسی در بخش موتور و قوای محرکه دارند و خريداران ناچارند در همان روزهای اول برای رفع عيوب به تعميرگاه مراجعه و بخشی از قطعات را عوض کنند.

خودروهايی که هر روز روانه بازار می شوند، عيب های زيادی دارند به خصوص خودروهايی که بخشی از قطعات آنها در داخل ساخته و در تيراژ بالا توليد می شوند.

وضعيت کيفی

تا چند ماه پيش پيکان به همراه سپند پی کی در صدر خودروهای بی کيفيت قرار داشت اما با خارج شدن پيکان از رده توليد حالا "سپند پی . کی" که ملغمه ای از رنو و پرايد است، بی کيفيت ترين خودروی ايران شناخته شده است.

درست نصب نشدن در اتومبيل و معايبی چون شره کردن رنگ، اشتباه سوراخ کردن جای پيچ ها و بيرون زدن روکش صندلی ها از عيوب نيروی انسانی است که نشان می دهد کارگران وظايف خود را درست انجام نداده ند

کارشناسان و خريداران می گويند اين خودرو با اتاق رنو ۵ و موتور و قوای محرکه پرايد به شکل عجيبی سرهم بندی شده است. سازندگان اين خودرو گلگير بزرگی برای آن طراحی کرده اند تا بزرگی شاسی هايی را که از دو طرف خودرو بيرون زده، بپوشاند.

سوار شدن بر اين نوع خودرو با رانندگی حيرت انگيز ايرانی ها واقعا جرات می خواهد، اما به عنوان ارزان ترين خودرو برای بسياری از مردم که توانايی خريد خودروهای مدل بالاتر را ندارند، بهترين است، حتی اگر امنيت آن تضمين شده باشد.

بعد از سپند پی. کی، بايد از "پژو آردی" دومين ابداع عجيب صنعت خودروسازی ايران نام برد که اتاق آن پژو ۴۰۵ و موتور آن پيکان است.

سپس نوبت به پرايد و پژو ۲۰۶ می رسد که نزديک به نيمی از توليدات داخلی را تشکيل می دهند.

بيشتر از نيمی از قطعات اين دو خودرو در داخل توليد می شود و به همين علت بسياری از دارندگان آنها، به خصوص پرايد، از کارکرد آن ناراضی اند.

بعد از اين دو دسته، وضعيت سمند که "خودروی ملی" نام گرفته از بقيه تا حدودی بهتر است اما در رده متوسط بخش جای دارد.

در کنار همه اينها البته خودروهايی هم هستند که در تيراژ کمتر و با استفاده از قطعات وارداتی در ايران مونتاژ می شوند. اين خودروها به لحاظ کيفيت دارای استاندارد بيشتری هستند و در صدر خودروهای با کيفيت جای دارند.

ماکسيما، زانيتا، مزدا ۳۲۳، رونيز، هيوندای و فولکس از اين جمله هستند که کيفيت آنها به دليل نظارت توليد کنندگان خارجی و استفاده از قطعات استاندارد، مطلوب تر ارزيابی شده است.

ارزشيابی خودرو

شرکت بازرسی کيفيت و استاندارد ايران که از سوی وزارت صنايع و معادن کيفيت ساخت خودروهای داخلی را مورد بررسی قرار می دهد، در آخرين گزارش خود وضعيت توليد خودروهای داخلی را "نامطلوب" توصيف کرده است.

خودروها به سه دسته "خيلی خوب"، "رضايت بخش" و "حداقل قابل قبول" دسته بندی می شوند و هر خودرويی که امتياز منفی بيشتری داشته باشد، وضعيت بدتری خواهد داشت

شرکت مذکور معمولا روزانه صدها عيب خودروهای توليدی را بررسی و گزارش آن را به وزارت صنايع و معادن ارائه می کند. اين وزارتخانه هم با استناد به گزارش های اين شرکت، خودروسازان را تحت فشار قرار می دهد تا کيفيت خود را بهبود بخشند و عيوب را برطرف کنند.

هر خودرو بعد از توليد مورد بررسی قرار می گيرد و برای هر عيب چند امتياز منفی در نظر گرفته می شود. مثلا جوشکاری بد که عيب مهمی تلقی می شود، حدود ده امتياز منفی دارد.

بر اساس تعداد امتيازها خودروها به سه دسته "خيلی خوب"، "رضايت بخش" و "حداقل قابل قبول" دسته بندی می شوند و هر خودرويی که امتياز منفی بيشتری داشته باشد، وضعيت بدتری خواهد داشت.

البته مقدار امتيازها در خودروهای مختلف متفاوت است. گاه يک خودرو با ۴۰ امتياز منفی خيلی خوب شناخته می شود، ولی يک خودرو ديگر با ۲۰ امتياز منفی در اين جايگاه قرار می گيرد.

برای امتياز دهی و تعيين رتبه عوامل متفاوتی از طراحی و مهندسی ابزار و خط توليد گرفته تا قطعات نصب شده بر روی هر خودرو در نظر گرفته می شود. يعنی خط توليد يک خودرو قديمی تر چون معايب بيشتری دارد، امتيازات منفی بيشتری خواهد داشت اما رتبه آن هيچوقت با يک خودروی جديدتر برابر در نظر گرفته نمی شود.

مثلا رتبه خودرو پرايد که خط توليد قديمی تری دارد، با خودروی پژو ۲۰۶ يکسان نيست و ممکن است پرايد با ۴۰ امتياز منفی خودروی خيلی خوب شناخته شود، اما پژو ۲۰۶ با ۲۰ امتياز منفی خودروی خيلی خوب باشد.

در ارزشيابی خودروها، معمولا بيشتر از ۴۰۰ عيب در بيش از چهار گروه مورد بررسی قرار می گيرند: نيروی انسانی؛ خريد داخلی، خريد خارجی و طراحی؛ مهندسی و ابزار. اين عيب ها با همکاری کارشناسان وزارت صنايع ومعادن و شرکت های خودروسازی مشخص شده اند.

درست نصب نشدن در اتومبيل و معايبی چون شره کردن رنگ، اشتباه سوراخ کردن جای پيچ ها و بيرون زدن روکش صندلی ها از عيوب نيروی انسانی است که نشان می دهد کارگران وظايف خود را درست انجام نداده ند.

رتبه ها

بر اساس تازه ترين بررسی، خودروی ماکسيما با ۸۴ امتياز منفی به عنوان با کيفيت ترين خودرو سپند پی کی با ۶۹۸ امتياز منفی بدترين خودروی توليد ايران شناخته شده است.

خودروهای زانيتا، مزدا ۳۲۳، پژو ۲۰۶، رونيز، هيوندای ورنای، فولکس گل به ترتيب ۹۴، ۱۰۵، ۱۰۹، ۱۱۷، ۱۳۰، و ۱۳۴امتياز منفی دارند که نسبت به چند ماه گذشته امتيازهای منفی آنها چند برابر شده اما همچنان در رتبه خودروهای با امتياز خيلی خوب معرفی شده اند.

بعد از اين گروه خودروهای سمند، پژو ۴۰۵ و پرايد به ترتيب با ۳۱۸، ۳۸۸ و ۴۳۱ قرار دارند که در رده خودروهای با کيفيت خوب ورضايت بخش دسته بندی شده اند.
اين در حالی است که در گذشته امتياز منفی اين خودروها دو رقمی بوده است ولی باز هم در اين رده قرار داشتند.

بدترين خودروهای توليد داخل پژو آردی و رنو پی کی هستند که به ترتيب با ۵۲۴ و ۶۹۸ امتياز منفی دارند.

ارزشيابی خودروها تنها کيفيت ساخت آنها را مورد ارزيابی قرار می دهد اما آنچه صدا مردم را درآورده نقايص خودروها بعد از حرکت است. ممکن است ظاهرا يک خودرو کاملا آراسته باشد و تمام قطعات در جای خود قرار گرفته باشند اما وقتی اتومبيل حرکت می کند نقايص آن آشکار می شود.

البته شرکتهای سازنده خودرو معمولا برای خودروهای توليدی برنامه ارزيابی عملکرد نيز دارند، اما واقعيت اين است که اين ارزيابی که نتايج آن محرمانه است و هيچوقت منتشر نمی شود، کارايی چندانی نداشته است.