روزبه مهرزاد کارشناس بورس در ايران

فروشندگان سهام شرکتهای ليزينگ معتقدند با تک رقمی شدن نرخ سود تسهيلات بانکی، شرکتهای ليزينگ نيز ناچار خواهند بود سود کمتری از خريداران خودرو دريافت کنند

از اولين روز پس از پايان انتخابات رياست جمهوری شرکتهای ليزينگ عضو بورس تهران که مدت ها خود را در صف خريداران ديده بودند، با سيل تقاضای فروش سهام مواجه شده اند.

اين اتفاق در پی آن رخ داد که محمد خوش چهره، مشاور ارشد اقتصادی محمود احمدی نژاد، رييس جمهوری منتخب، وعده داد که يکی از اولين لوايح دولت آينده، لايحه تک رقمی کردن نرخ سود تسهيلات بانکی باشد.

هر چند که کاهش نرخ سود تسهيلات بانکی با شعار حمايت از فقرای نيازمند تسهيلات ارزان قيمت بانکی و افزايش سود آوری توليد صنايع پرهزينه اقتصاد ايران در دستور کار دولت آتی آقای احمدی نژاد قرار گرفته است، ولی بحران احتمالی ناشی از اين طرح موجب افزايش روز افزون نگرانی سهامداران شرکت های ليزينگ در طول دوهفته گذشته شده است.

براين اساس معاملات سهام ليزينگ ايران متوقف شده و سهام ليزينگ صنعت ومعدن هم پس از ارايه بازده ۲۰۰ درصدی در طول سه ماه گذشته اين روزها با تقاضای فروش ميليونی در صدر فهرست پر فروش ترين سهام بورس تهران قرار گرفته است.

ريشه نگرانی

فروشندگان سهام شرکتهای ليزينگ که عموما سهامداران حقيقی هستند، بر اين باورند که با تک رقمی شدن نرخ سود تسهيلات بانکی، شرکتهای ليزينگ نيز ناچار خواهند بود به دستور بانک مرکزی سود کمتری از خريداران خودرو دريافت کنند و اين اتفاق به معنای کاهش سودآوری صنعت ليزينگ خواهد بود.

لطمه به خودروسازان تحليلگران مسايل بازار سرمايه معتقدند محدود شدن فعاليت صنعت لیزینگ، ادامه سودآوری شتابان صنايع خودروسازی و ادامه حضور موفق آنها در بورس تهران را با مخاطره جدی مواجه خواهد کرد

البته برخی سهامداران دو شرکت ليزينگ حاضر در بورس تهران معتقدند هر چند که اين شرکتها با مجوز بانک مرکزی به عنوان موسسات مالی و اعتباری فعاليت می کنند، اما جزو بخش خصوصی محسوب می شوند و تعيين سود تسهيلات خريد خودرو به عهده خود آنها خواهد بود.

با اين حال، اين نگرانی وجود دارد که با کاهش نرخ سود تسهيلات بانکی بخش عمده ای از مشتريان ليزينگها جذب وام های ارزان تر بانک های دولتی برای خريد خودرو شوند.

همچنين برخی از کارشناسان از وجود احتمال تلاش دولت آينده برای کاهش کارمزد تسهيلات مالی خبر می دهند که در صورت قطعيت اين خبر منبع درآمدی ليزينگ ها با مخاطره جدی رو به رو خواهد شد.

هم اکنون درآمد اصلی شرکت های ليزينگ از مابه تفاوت نرخ سود وام دريافتی از بانک ها و نرخ سود تسهيلات اعطايی به مشتريان با عنوان کارمزد تامين می شود.

تحليلگران مسايل بازار سرمايه معتقدند در شرايطی که ۳۵ درصد فروش توليدات خودروسازان ايرانی از طريق فروش اقساطی ليزينگ ها صورت می گيرد، محدود شدن فعاليت اين صنعت، ادامه سودآوری شتابان صنايع خودروسازی و ادامه حضور موفق آنها در بورس تهران را با مخاطره جدی مواجه خواهد کرد.

اکراه از ورود

البته شرکتهای ليزينگ برای سال جاری پيش فروش های خودرو را انجام داده اند و بعيد به نظر می رسد که خطر تضعيف شرکتهای ليزينگ تحت تاثير لوايح احتمالی دولت آينده در سود امسالشان موثر باشد، اما ترديد ساير رقبا برای ورود به بورس از جمله ليزينگ رايان سايپا نشان دهنده جدی شدن بحران اين صنعت حتی در ميان مديران اين شرکتهاست.

همزمان با ادامه نزول قيمت سهام شرکت های ليزينگ، بورس تهران داد وستد های هفته پيش خود را با نزول شاخص ها آغاز کرد.

تشديد صف فروش سهام از سوی سهامداران حقيقی سبب شد تا سهامداران حقوقی و نهادی بازار سرمايه ايران در صف خريد قرار گيرند و با خريد بيش از ۷۵ درصد سهام عرضه شده قدری از شتاب نزول شاخص های بورس بکاهند.

فروش خوب امسال شرکتهای ليزينگ برای سال جاری پيش فروش های خودرو را انجام داده اند، اما ترديد ساير رقبا برای ورود به بورس نشان دهنده جدی شدن بحران اين صنعت حتی در نظر مديران اين شرکتهاست

شمار خريداران سهام طی هفته گذشته با ۱۶ درصد کاهش به ۱۸ هزارو ۳۲۵ نفر رسيد.

با وجود تعديل کاهش شاخص ها، طی دو روز اول معاملات هفته پيش بهای سهام بيش از ۷۰ درصد شرکت هايی که نماد معاملاتی آنها باز بود، با افت قيمت رو به رو شد.

تا پايان هفته، بورس تهران فضای متعادل تری به خود گرفت به طوری که شاخص کل بازار در پايان مبادلات روز چهارشنبه بيش از سه واحد رشد کرد. کارشناسان علت اين امر را به کف رسيدن بهای سهام اکثر شرکت های بزرگ بورسی و افزايش اشتياق خريد سهام می دانند.

همنوايی شورای بورس

در جريان معاملات هفته پيش شاخص مالی که بيانگر عملکرد شرکت های سرمايه گذاری است، با ۷۴۶واحد کاهش مواجه شد. شاخص قيمت شرکتهای صنعتی نيز در اين هفته ۱۵۷ واحد نزول کرد. شاخص قيمت پنجاه شرکت فعال تر بورس نيز ۴۴۹ واحد افت داشت.

شاخص کل بورس تهران هم که در پاييز سال گذشته خورشيدی تا ۱۳ هزارو۸۰۰ واحد صعود کرده بود، در خاتمه معاملات هفته گذشته به ۱۲ هزار و۹۴ واحد رسيد.

از همين رو، کارشناسان پيش بينی می کنند نوسان شاخص های بورس تهران همچنان ادامه داشته باشد. گمانه زنی های آنها ناشی ازآغاز تحقيق و تفحص مجلس هفتم از سازمان خصوصی سازی و گشايش مجدد پرونده واگذاری های شبه انگيز سال ۱۳۸۱ خورشيدی به مقامات و بنيادهای حکومتی نشات می گيرد که بيم آن می رود شوک جديدی به بورس تهران وارد آورد.

هر چند شورای بورس در همسويی با سياست های دولت آينده در مورد بازار سرمايه دو سال پس از تدوين آيين نامه افشای اطلاعات شرکت های بورسی، اقدام به تصويب آن کرد تا قدری از التهاب به وجود آمده پس از محکوم شدن مديريت بورس تهران به توسعه داد و ستد های متکی بر رانت اطلاعاتی از سوی اصولگرايان بکاهد، ولی کارشناسان معتقدند حضور اکثريت اصلاح طلب در شورای بورس، اين نهاد نظارتی را در آستانه تغييرات اساسی قرار داده است.

بنابراين به نظر می رسد تا شفاف شدن برنامه های سياسی و اقتصادی دولت آينده، بازار سرمايه ايران در فضايی متعادل تر نسبت به دو هفته پيش معاملات خود را با نوسان شاخص ها ادامه دهد.