روزبه مهرزاد کارشناس بورس در ايران

چهار بانک خصوصی فعال در ايران هم اکنون حدود پنج درصد بازار پول را در اختيار دارند

بورس اوراق بهادار تهران در شرايطی تحت تاثير ابهام موجود در مورد برنامه های اقتصادی دولت آينده به کاهش ۶۳ درصدی ارزش معاملات هفتگی و نزول ۳۰ درصدی خريداران سهام تن داد که تا پايان مبادلات هفته پيش همچنان نماد معاملاتی سه بانک خصوصی حاضر در بورس تهران به دليل برگزاری مجمع سالانه بسته بود.

هم اکنون سه بانک خصوصی پارسيان، اقتصاد نوين و کارآفرين عضو بورس تهران هستند و مطابق برنامه ريزی های صورت گرفته تا پايان تابستان امسال چهارمين بانک خصوصی ايران يعنی سامان نيز وارد بورس خواهد شد.

چهار بانک خصوصی فعال در ايران هم اکنون حدود پنج درصد بازار پول اين کشور را در اختيار دارند. در اين ميان بانک پارسيان ۵۰ درصد بازار پول خصوصی اقتصاد ايران را تصاحب کرده و بزرگ ترين بانک خصوصی ايران است.

اين بانک جزو ده شرکت بزرگ در ميان ۴۳۱ شرکت عضو بورس تهران است و حدود پنج درصد ارزش جاری بورس تهران را از آن خود دارد.

' مردم یار ' سهامداران بانک های خصوصی که شمارشان تنها در مورد بانک پارسيان به ۴۶ هزار نفر می رسد، از مخالفت رسمی آقای احمد نژاد با ادامه فعاليت بانک های خصوصی که هنوز هم در سايت شخصی ايشان، مردم يار، موجود است، اظهار نگرانی می کنند

هر چند دو بانک اقتصاد نوين و کارآفرين جزو شرکت های بزرگ بورسی محسوب نمی شوند، ولی تحليلگران بازار سرمايه معتقدند با توجه به تاثيرگذاری بالای افت احتمالی قيمت سهام بانک پارسيان بر نزول شاخص کل بورس تهران، ادامه توقف نماد معاملاتی آن تا اعلام موضع رسمی آقای احمدی نژاد در مورد فعاليت بانک های خصوصی به سود سهامداران بازار سرمايه است.

با وجود اعلام حمايت رييس جمهوری منتخب از توسعه بازار سرمايه و پايان گمانه زنی ها در مورد مخالفت او با ادامه فعاليت بورس تهران، سهامداران بانک های خصوصی که شمارشان تنها در مورد بانک پارسيان به ۴۶ هزار نفر می رسد، از مخالفت رسمی آقای احمد نژاد با ادامه فعاليت بانک های خصوصی که هنوز هم در سايت شخصی ايشان، مردم يار، موجود است، اظهار نگرانی می کنند.

از کجا آورده ايد؟

آقای احمدی نژاد در دوره رقابت های انتخاباتی خود با اشاره تلويحی به بانک پارسيان مشروعيت شيوه افزايش سرمايه شتابان بانک های خصوصی را زير سوال برده بود.

او معتقد است افزايش سرمايه اين بانک ها از ده ميليارد به ۲۰۰ ميليارد تومان در فاصله دو سال چون به احتمال قوی بدون اتکا به بخش توليد صورت گرفته، مشکوک است و بايد با آن برخورد مقتضی صورت گيرد.

اين اظهارات تا کنون از سوی او تکذيب نشده است.

تحت تاثير اين نگرش در مورد بانک های خصوصی، سهام بانک پارسيان که تا پيش از توقف نماد معاملاتی جزو پر معامله ترين سهام بورس تهران بود، هم اکنون بدون حتی يک تقاضای خريد در صف بازگشت به جريان عادی معاملات است.

فشار روانی کارشناسان پيش بينی می کنند با وجود افزايش سودآوری سه بانک خصوصی فعال در بورس تهران در صورت گشايش نماد معاملاتی آنها بهای سهام آنها به دلايل روانی حاکم بر بورس تهران با کاهش قابل ملاحظه ای مواجه خواهد شد

بر اين اساس کارشناسان پيش بينی می کنند با وجود افزايش سودآوری سه بانک خصوصی فعال در بورس تهران در صورت گشايش نماد معاملاتی آنها بهای سهام آنها به دلايل روانی حاکم بر بورس تهران با کاهش قابل ملاحظه ای مواجه خواهد شد.

گذشته از اين هنوز بسياری از فعالان بورس تهران نسبت به ماهيت واقعی سياست های اقتصادی دولت آقای احمدی نژاد آگاهی ندارند و بر همين اساس تا آخرين ساعات معاملات هفته پيش سهامداران جزء همچنان در صف فروش سهام قرار داشتند.

طی مبادلات هفته پيش سهامداران حقوقی و نهادی بازار سرمايه طی روزهای مختلف بين ۶۵ تا ۹۱ درصد خريدهای بازار را از آن خود کردند تا از شدت گيری سقوط بورس تهران جلوگيری شود.

ماندن يا نماندن دبير کل

از همين رو، ناظران عقيده دارند تا روی کار آمدن دولت جديد در ماه اوت و تعيين وزير آينده امور اقتصادی و دارايی که مسوول انتخاب دبير کل بورس اوراق بهاداراست، فعالان بازار با ابهام موجود در مورد سياست های اقتصادی دولت رو به رو خواهند بود.

بر اين اساس کارشناسان معتقدند که بازده چهار درصدی بورس تهران در بهار امسال در تابستان کاهش خواهد يافت و تحميل ريسک تغيير دبير کل که به معنای توقف اجرای برنامه توسعه گرای حسين عبده تبريزی در مورد بازار سرمايه خواهد بود، موجب می شود همچون سال گذشته بازده متوسط بازار سرمايه ايران در سال جاری نيز کمتر از ۲۰ درصد باشد.

البته در اين ميان برخی آگاهان امر از آغاز مذاکرات سياسی ميان مديران سازمان بورس و اعضاء ائتلاف آبادگران، حزب حاکم، برای ابقاء آقای عبده تبريزی در سمت دبير کلی بورس تهران خبر می دهند.

با وجود حمايت قاطع آقای عبده تبريزی از نامزدی اکبر هاشمی رفسنجانی، رييس مجمع تشخيص مصلحت نظام و رقيب محمود احمدی نژاد در انتخابات هفته گذشته، او از حاميان جدی و تدوين کنندگان طرح واگذاری کوپنی سهام به عموم مردم است که رييس جمهور منتخب اجرای اين طرح را در اولين کنفرانس خبری خود به مردم وعده داده است.

سرنوشت عبده تبریزی منتقدان بازار سرمايه دبير کل بورس تهران را متهم می کنند که در طول دو سال گذشته با تصويب آيين نامه های افشای اطلاعات، مقابله با دستکاری قيمت ها و داد و ستد های متکی بر رانت اطلاعاتی مخالفت کرده است. آقای عبده تبریزی این اتهام را رد کرده است

آقای عبده تبريزی هنوز در مورد ادامه همکاری با دولت آينده اظهار نظری نکرده است، ولی تصويب لايحه بازار سرمايه در مجلس به او اين امکان را می دهد که به انتقادهای اقتصاددانان نزديک به رييس جمهور منتخب در مورد آنچه مقابله ضعيف سازمان بورس با داد و ستد های متکی بر رانت اطلاعاتی، دستکاری قيمت ها و افشای عادلانه اطلاعات خوانده اند، پاسخ گويد و اعتماد دولت آينده را به خود جلب کند.

دبير کل بورس معتقد است مادامی که لايحه بازار سرمايه در مجلس تصويب نشود که بر مبنای آن معاملات متکی بر رانت اطلاعاتی جرم تلقی می شود، او امکان مجازات متخلفان بازار سرمايه را نخواهد داشت، چرا که هم اکنون تخلف های رخ داده در بورس تهران جرم تلقی نمی شود و امکان برخورد قضايی با آنها وجود ندارد.

با اين وجود منتقدان بازار سرمايه دبير کل بورس تهران را متهم می کنند که در طول دو سال گذشته با تصويب آيين نامه های افشای اطلاعات، مقابله با دستکاری قيمت ها و داد و ستد های متکی بر رانت اطلاعاتی مخالفت کرده و همواره آغاز اقدامات نظارتی بازار را به بعد از تصويب لايحه بازار سرمايه موکول کرده است.

آقای عبده تبریزی این اتهام را رد کرده است.

بنابراين ابقاء دبير کل فعلی بورس تهران که به معنای کاهش ريسک بورس تهران خواهد بود بيشتر به نتايج مذاکرات همکاران سياسی او با سران ائتلاف آبادگران دارد.

کارشناسان پيش بينی می کنند ريسک بورس تهران در سايه ابهام کلی حاکم بر اقتصاد و سياست ايران تا مدتی بالا خواهد بود، ولی با توجه به کوتاه مدت بودن اين شرايط، نيمه دوم امسال در صورت تعيين تکليف پرونده فعاليت های هسته ای ايران در مجامع بين المللی با رونق داد وستد های بورس تهران آغاز خواهد شد.