اقتصاددان بلغار، رئیس صندوق بین‌المللی پول شد

یک اقتصاددان اهل بلغارستان به ریاست صندوق بین‌المللی پول منصوب شده است.

با پایان دوره خدمت کریستین لاگارد، رئیس سابق صندوق بین‌المللی پول، کریستالینا جیورجیوا، اقتصاددان ۶۶ ساله بلغار به این سمت منصوب شده است. خانم لاگارد از ژوئیه سال ۲۰۱۱ سمت "مدیر عامل" صندوق را در دست داشت و دوره خدمت او روز ۱۲ سپتامبر پایان یافت. او به سمت رئیس بانک مرکزی اروپا، مسئول سیاست پولی کشورهای عضو حوزه پولی یورو، منصوب شده است.

خانم جیورجیوا پیشتر به عنوان مدیراجرایی در بانک جهانی خدمت می‌کرد و تنها نامزد تصدی ریاست صندوق بین‌المللی بود.

او دختر یک مهندس راه و ساختمان بلغار است و در دوره حکومت کمونیستی در بلغارستان، در رشته اقتصاد سیاسی و جامعه شناسی در موسسه علوم اقتصادی صوفیه، پایتخت، تحصیل کرد و در سال ۱۹۷۶ فارغ التحصیل شد و سپس با بورسیه شورای فرهنگی بریتانیا در مدرسه علوم اقتصادی دانشگاه لندن به تحصیل پرداخت.

او در سال ۲۰۱۷ به استخدام بانک جهانی درآمد اما پیش از آن از کارکنان نهادهای مالی اتحادیه اروپا بود. دوره خدمت پنج ساله کریستالینا جیورجیوا از اول اکتبر آغاز می‌شود.

خبرهای بیشتر را در کانال تلگرام بی ‌بی‌ سی فارسی دنبال کنید

تا سال‌های اخیر، برای انتصاب به ریاست صندوق بین المللی پول محدودیت سنی ۶۵ سال وجود داشت اما این محدودیت لغو شده است.

کریستالینا جیورجیوا برنامه خود در راس این نهاد بین‌المللی را تلاش برای کمک به ثبات اقتصاد و نظام مالی جهانی "از طریق گسترش همکاری‌های بین‌المللی" عنوان کرده است. او همچنین بر استفاده از ابزار صندوق بین‌المللی پول برای "مقابله با نابرابری اقتصادی بین کشورها" تاکید نهاده است.

صندوق بین‌المللی پول یکی از دو نهاد مالی جهانی است که پس از جنگ جهانی دوم برای کمک به رشد و حفظ ثبات اقتصاد جهانی ایجاد شد. وظیفه این نهاد کمک به تثبیت و گسترش روابط تجاری، مالی و پولی جهان از طریق اعطای وام و کمک مالی و فنی به کشورهایی است که به طور موقت دچار مشکلاتی در زمینه پرداخت‌های خارجی شده‌اند.

نهاد دیگری که در همان زمان ایجاد شد، بانک بین‌المللی بازسازی و توسعه، موسوم به بانک جهانی است که ماموریت کمک به توسعه اقتصادی کشورهای جهان را برعهده دارد.

طبق توافقی ضمنی، رئیس بانک جهانی معمولا شهروند آمریکا و رئیس صندوق بین‌المللی پول شهروند یک کشور اروپایی است هرچند در سال‌های اخیر، برخی از کشورها خواستار تغییر در این رویه و امکان انتصاب شهروندان کشورهای مختلف به این سمت‌ها شده‌اند.

تصمیم‌گیری در مورد سیاست کلی صندوق و انتخاب اعضای هیئت اجرایی، یا هیئت عامل صندوق برعهده "شورای حکام" صندوق متشکل از نمایندگان کشورهای عضو است. هر کشور دارای دو عضو در این شوراست.

اداره امور صندوق بین‌المللی پول برعهده هیات اجرایی یا هیات عامل متشکل از ۲۴ نفر به ریاست مدیرعامل صندوق است. هفت عضو هیات توسط کشورهای دارای اقتصاد بزرگ و تاثیرگذار در جهان و بقیه طبق گروهبندی خاصی از کشورها، از سوی گروه‌هایی هرکدام متشکل از ۲ تا ۲۳ کشور، براساس اهمیت اقتصادی آنها، به این سمت منصوب می‌شوند. کشورهای آمریکا، ژاپن، چین، آلمان، فرانسه، بریتانیا و عربستان هرکدام به تنهایی یکی از اعضای هیئت مدیره را تعیین می‌کند.

در حال حاضر، ۱۸۹ کشور از جمله ایران در صندوق بین‌المللی پول عضویت دارند. میزان تاثیرگذاری کشورها در تصمیم‌های صندوق تابع تعداد آراء آنهاست. هر یک از کشورهای عضو دارای یک "رای مبنا" و تعدادی رای اضافی به ازاء مقدار سهامی که در تامین موجودی صندوق دارد، است. به عنوان مثال، آمریکا ۱۶.۵ درصد کل آراء، ژاپن ۶.۱۵ درصد آراء، عربستان ۲.۰۲ درصد آرا و ایران ۰.۷۴ درصد آرا را در اختیار دارند.

مقر صندوق بین‌المللی پول در واشنگتن، پایتخت آمریکاست.

زمانی که یک کشور عضو برای رفع مشکلات جدی مالی به صندوق مراجعه می‌کند، درخواست آن کشور توسط کارشناسان و هیئت اجرایی مورد بررسی قرار می‌گیرد و در صورتی که شرایط دریافت وام را داشته باشد، طی مذاکره با صندوق، بر سر برنامه‌ای شامل اصلاحات اقتصادی توافق می‌کند. این برنامه سپس برای تایید به هیئت اجرایی ارسال می‌شود و اعضای هیئت اجرایی بر اساس آراء کشور یا گروه خود در این مورد تصمیم می‌گیرند.

برخی از مخالفان صندوق بین‌المللی پول معتقدند که برنامه‌های پیشنهادی این نهاد همیشه برای کشور دریافت کننده مفید نیست و گاه به مشکلات اقتصادی و سیاسی بیشتری منجر شده است. همچنین، با توجه به وزن آراء ایالات متحده، گفته شده است که این کشور عملا می تواند تصمیمات صندوق را وتو کند.

صندوق تسهیلات ویژه‌ای را برای کشورهای کم درآمد ایجاد کرده است.