'پ مثل پلیکان' در آپارات

این هفته در آپارات، فیلم 'پ مثل پلیکان' ساخته پرویز کیمیاوی به نمایش در‌می‌آید.

درباره فیلم

گاه در دنیای اطراف با آدم‌هایی روبرو می‌شوید که داخل اجتماع نیستند، طور دیگری حرف می زنند یا حقایق را طور دیگر می‌بینند. به این طور آدم ها غالبا دیوانه می‌گویند، چون با هنجارهای رایج اجتماع همسو نیستند ولی در عین حال همان‌ها هم ممکن است به جامعه‌شان همین نگاه را داشته باشند و فکر کنند که این دیگران هستند که حالشان خوش نیست. پرویز کیمیاوی بعد از ساختن فیلم 'یا ضامن آهو' به سراغ موضوع مورد علاقه‌اش می‌رود یعنی ساختن فیلم از آدم های تک افتاده و خاص. 'پ مثل پلیکان' فیلمی است درباره یک شخصیت منحصربفرد و ماندنی در سینمای ایران. شخصیتی که تا بعدها همرا ه با آقای کیمیاوی و آثارش می‌ماند. آقای کیمیاوی در این فیلم داستان را وارد مستند می‌کند و به تجربه‌ای جدید می‌پردازد. 'پ مثل پلیکان' حکایت زندگی 'آ سید علی میرزا' در خرابه‌های اطراف طبس است.

ویژگی فیلم

'پ مثل پلیکان' یک مستند داستانی شاعرانه و لطیف است. پرویز کیمیاوی با این فیلم نگاه تازه‌تری را وارد مستند سازی ایران می‌کند و فیلم تبدیل می‌شود به یکی از مهم‌ترین رخداد های سینمایی دهه پنجاه در ایران، کلاسیک ماندگار سینمای مستند و همین طور داستانی ایران. با این فیلم هم آقای کیمیاوی در صحنه‌های بین المللی حضور خیلی موفقی دارد و به سینمای هنری دنیا به خوبی شناسانده می‌شود. این فیلم در سال ۱۳۵۱ ساخته شده است.

درباره کارگردان

پرویز کیمیاوی زاده ۱۳۱۸ در تهران کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس و تدوینگر ایرانی است. کیمیاوی از چهره‌های شاخص سینمای موج نو ایران شناخته می شود. وی فارغ التحصیل مدرسه وژیرار و مدسه سینمایی ایدک فرانسه است و فعالیت هنری را در فرانسه، به عنوان دستیار کارگردان در شبکه تلویزیونی O.R.T.F شروع کرد که تا سال ۱۳۴۷ ادامه داشت و فعالیت فیلمسازی را از سال ۱۳۴۷، در فرانسه با فیلم کوتاه «ژان مقدس ایرانی» شروع کرد و کار در سینمای حرفه ای را از سال ۱۳۵۲ با فیلم «مغول ها» به عنوان نویسنده، کارگردان و بازیگر آغاز کرد. کیمیاوی در سال ۱۳۵۷ به فرانسه مهاجرت کرد و فیلمسازی را در تلویزیون آموزشی پاریس ادامه داد و در سال ۱۳۷۱ برای مدتی به ایران مراجعت کرد. وی پس از بازگشت فیلم 'ایران سرای من است' را ساخت که در بخش خارج از مسابقه هفدهمین جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد . او هم اکنون در پاریس زندگی می‌کند. بعضی از فیلمهای او عبارتند از: پیرمرد و باغ سنگی اش(۱۳۸۲)، ایران سرای من است (۱۳۷۷)، اوکی مستر (۱۳۵۷)، باغ سنگی (۱۳۵۵)، مغولها (۱۳۵۲)، پ مثل پلیکان (۱۳۵۱)مسجد گوهرشاد (۱۳۵۰)بازار مشهد (۱۳۴۹)بجنورد تا قوچان(۱۳۴۹)شیراز هفتاد(۱۳۴۹)یا ضامن آهو (۱۳۴۹)تپه‌های قیطریه (۱۳۴۸).

درباره کارشناسان برنامه

پرویز جاهد منتقد فیلم و مستند ساز متولد قائم شهر و تحصیل کرده رشته مطالعات فیلم در دانشگاه وست مینستر لندن و فارغ التحصیل کارشناسی ارشد سینما از دانشکده سینما و تئاتر تهران است. وی علاوه بر نوشتن درباره سینما چندین فیلم مستند و داستانی نیز کارگردانی کرده است ولی بیشتر وی را برای نقدهای سینمایی اش و کتاب 'نوشتن با دوربین' که حاصل گفتگوی طولانی او با ابراهیم گلستان است، می شناسند. از فیلم های آقای جاهد می توان به 'تعزیه، به روایت دیگر' ، ' روز به خیر آقای غفاری'، 'قراول'، '۲۴ ساعت صلح' ، 'سلیمان میناسیان-مردی با دوربین فیلم برداری' و فیلم داستانی 'روز بر می آید'، اشاره کرد.

آخرین کار پژوهشی وی تالیف 'راهنمای سینمای ایران در بریتانیا' است که جلد اول آن دو سال قبل منتشر شده است.

ناصر زراعتی نویسنده و منتقد فیلم، زاده تهران و دانش آموخته سینما از دانشکده هنرهای دراماتیک در ایران است. وی پس از فراغت از تحصیل از دانشگاه فیلم مستند - آموزشی 'پُست' را برای کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان می سازد و کتاب 'نشانه ها و معنا در سینما' نوشته ی پیتر والن که یکی از منابع اصلی نشانه شناسی در سینما در ایران است، را به فارسی ترجمه می کند. وی چندین سال سابقه کار در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و همکاری با عباس کیارستمی در سمت های مختلف و تدریس سینما در دانشکده سینما تاتر تهران را داشته است. وی از سالهای اول دهه هفتاد به اجبار ایران را ترک و به سوئد مهاجرت می کند. از سال ۱۳۷۳، ساختنِ مستندهایی ویدئویی را در مورد شاعران و نویسندگان و شخصیت‌های ایران آغاز می کند. از این دسته اند فیلمهایی درباره سیمین بهبهانی، نصرت کریمی، سرهنگ جلیل بزرگمهر (وکیل مدافع دکتر مصدق)و فریدون مشیری. او غیر از مستندسازی، در زمینه‌های گوناگون نوشته و ترجمه کرده‌ است: داستانِ کوتاه و بلند، نقد فیلم، نقد ادبی، نقد هنر، زندگینامه، سفرنامه و مقالات اجتماعی.

علی امینی نجفی متولد ۱۳۳۵ در ایران است ولی بیش از ۲۵ سال است که در خارج از ایران زندگی می کند و با برخی از رسانه‌های فارسی همکاری دارد. تحصیلات او در رشته های هنری و سیاسی بوده است. از سالهای جوانی در دهه ۱۳۵۰ با نوشتن نقد سینما و تئاتر، همکاری با مطبوعات را شروع کرده است. از آقای امینی مقالات بی شمار و چند کتاب منتشر شده است که همه در رشته‌های هنری هستند. از او درباره برتولت برشت، واسلاو هاول، لوئیس بونوئل و پیر پائولو پازولینی آثاری منتشر شده است.

گفتگو

<bold>برای دیدن گفتگوی برنامه آپارات با کارشناسان برنامه ، پرویز جاهد، منتقد سینمایی ، ناصر زراعتی نویسنده و علی امینی نجفی پژوهشگر هنری درباره فیلم 'پ مثل پلیکان' ساخته پرویز کیمیاوی <link type="page"><caption> اینجا</caption><url href="http://www.bbc.co.uk/persian/arts/2015/02/150225_av_aparat_interviewonline" platform="highweb"/></link> کلیک کنید. </bold>

خلاصه فیلم هفته گذشته 'یا ضامن آهو' ساخته پرویز کیمیاوی

'یا ضامن آهو' از اولین ساخته‌های پرویز کیمیاوی که یکی از مشهورترین مستندهای اوایل تاسیس تلویزیون ملی ایران است، تصویر یک صبح تا غروب زیارتگاه و مقبره امام هشتم شیعیان در مشهد را به تصویر کشیده است. این فیلم در سال ۱۳۴۸ ساخته شده است.

نظرات بینندگان درباره فیلم هفته گذشته

حسین

امروز این فیلم را دیدم و برای مردم کشورم کلی افسوس خوردم که چگونه آنها اسیر اوهام و تصورات ساخته پرداخته‌های ذهنی هستند . معنای بت پرستی و نوع برخورد مردمی که در قرون گذشته از آن‌ها به‌عنوان مردم بت پرست یاد می شود در این فیلم به خوبی آشکار است. هرچند آقای کیمیاوی، کارگردان فیلم سعی داشته با نشان ندادن پولهایی که مردم در داخل ضریح می اندازند، آن را کم اثر کند اما با نشان دادن پریشان حالی مردم فقیر و بدبختی که از روی ناچاری و از خود بیگانگی به ضریح آویزان شده ‌اند گوشه‌ای از حقایق را بازگو می‌کند.

میلاد

از نظر من این فیلم کاملا ضد مذهبی بود و به هیچ وجه دوربین بی طرف نبود، اکثرا دوربین از پیرمرد و پیرزنها فیلم می‌گرفت و روی چین و چروکهای صورتشان زوم می کرد ، یا مثلا چرا باید دوربین از خمیازه پیرزنی فیلم بگیرد با دو تا دندان که قطعا صحنه زشتی دارد، یا از پاهای برهنه بدترکیب و یا جوراب های پاره و از آه و ناله و داد. از افرادی که سینه زنی می کردند دو سه نفری را نشان داد که به طرز غیر عادی به سینه خودشان می کوبیدند و خلاصه اکثر این فیلم از صحنه های زشت گرفته شده بود و در مقابل طوری حرم را تصویر کرده بود که حس یک بتکده ی اشرافی را انتقال می‌داد و زائرها در مقابل، آدمهایی پیر و زشت یا با حرکاتی غیرعادی بودند. به غیر از چند صحنه ی کوتاه، بقیه موارد اینطور بود. با دیدن این فیلم هیچ کس هوس زیارت نمی‌کند و حتی نوع صدابندی یا سکوت یا صداهای خشن و یا ناله بود . در هر صورت خوب نیست که از تمام این موارد چشم پوشید و گفت دوربین بی طرف بوده است.

آپارات

دوست عزیز. این فیلم در سال ۱۳۴۸ ساخته شده و خیلی از بینندگان و منتقدین نظری مخالف شما را دارند و آن را فیلمی در جهت تبلیغ و ستایش مذهب می‌دانند.

سوسن

در این فیلم خیلی جالب و به صورتی مستند، احساسات پرویز کیمیاوی در رابطه با نحوه دین‌داری مردم و زیارتشان به تصویرکشیده شده بود.

سالار

فیلمی بدون رعایت انصاف و با نگاهی مغرضانه. کاش حداقل آپارات انصاف را رعایت می‌کرد و این فیلم که با نگاهی غرض ورزانه و بی انصافانه به اصلی ترین مکان مذهبی ایران پرداخته را پخش نمی‌کرد.

آپارات

دوست عزیز. این فیلم در سال ۱۳۴۸ ساخته شده و خیلی از بینندگان و منتقدین نظری مخالف شما را دارند و آن را فیلمی در جهت تبلیغ و ستایش مذهب می‌دانند.

جعفر

چرا عقاید خرافی و مریض جامعه را تا این حد به‌اش بها می‌دهید؟

رها

با سپاس فراوان ازمسئولین آپارات که باعث شدند بعد ازسالها درسکوت وغربت زیستن ازاقای کیمیاوی عزیز یادی شود و کارهای با ارزش ایشان باز دیده شوند.

نیوشا

یا زیادی مستند یخی بود یا من توانایی درک این فیلم را نداشتم. در هر صورت لذت نبردم. چیزی که انتظار داشتم اصلا نبود.

حسن

برای من که خیلی خسته کننده بود.

غلامرضا

تحسین برانگیز بود، به خصوص نقد پرویز جاهد نازنین کمک زیادی به فهم محتوای فیلم کرد.

بدری

نقد و بررسی فیلم کیمیاوی را خیلی نپسندیدم، یک سویگی داشت آقای صلح جو و البته فقط آقای ناصر زراعتی کمی سعی کردند از زوایای دیگر هم ببینند. به نظر می‌آمد سفارشی بود صحبت های در باب ضد مذهب نبودن فیلم، این فیلم پر از رخوت ناشی از فضاهای اینچنینی بود.

شایان

برای من این طور است که یکی آمده است و می‌گوید "سهراب شهید ثالث" زنده است، اگر فیلم‌های ندیده‌اش را هم ندیدی، بیا ببین. یک فیلم ساز عالی. واقعا ممنون، این بهترین فصلی است که در آپارات داشتید.

رها

از قرار معلوم، فیلم آن قدرى بى طرف ساخته شده است که عده اى آن را همسو با باورهاى مذهبى و عده اى دیگر بى طرف و حتا تعدادى نیز آنرا ضد مذهب قلمداد کرده اند. اما از این که بگذریم نکته اى که در فیلم بیش از همه توجه مرا به خود جلب کرد ارتباط تنگاتنگ میان "تن" و امر مذهبى بود. بوسیدن دسته ى جاروها و تاکید فیلمساز بر این صحنه، بوسیدن ضریح و ولع زوار براى لمس کردن ضریح و حتا مالیدن یک شئ بر آن به منظور تبرک. سپس در صحنه هایى دیگر، تاکید بر سینه زنى و حتی نمایش یک خمیازه یا چُرتى کوتاه. به نظر مى رسد دیده شدن این صحنه ها توسط فیلمساز و نمایش آن در فضایى مذهبى مى تواند مخاطب را به کنکاش در رابطه ى تن با باور مذهبى دعوت کند. به خصوص اینکه نگاه دوربین به شکلى بود که به مخاطب القا مى کرد که ما داریم به حیطه ى تجربیات خصوصى این آدم ها وارد مى شویم چون آنها نمى دانند که ما مى بینیمشان.

آرشیو برنامه های آپارات

<bold>برای دسترسی به صفحات برنامه‌های گذشته آپارات روی<link type="page"><caption> اینجا</caption><url href="http://www.bbc.co.uk/persian/arts/2014/09/140924_aparat_archive.shtml" platform="highweb"/></link> کلیک کنید.</bold>

مشاهده برنامه از طریق وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی

این فیلم در ساعات اعلام شده در جدول زیر از طریق لینک پخش زنده تلویزیون وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی نیز قابل مشاهده است.

برای مشاهده برنامه از طریق لینک پخش زنده تلویزیونی وب سایت بی‌بی‌سی <link type="page"><caption> اینجا</caption><url href="http://www.bbc.co.uk/persian/tvandradio/2013/08/000001_bbcpersian_livetv" platform="highweb"/></link> را کلیک کنید.

آدرس پست الکترونیک برنامه آپارات: کلیک <documentLink href="" document-type=""> </documentLink><link type="page"><caption> [email protected]</caption><url href="[email protected]" platform="highweb"/></link>

آدرس فیس بوک برنامه آپارات:کلیک <link type="page"><caption> https://www.facebook.com/aparatonbbc</caption><url href="https://www.facebook.com/aparatonbbc" platform="highweb"/></link><documentLink href="" document-type=""> </documentLink>

*ممکن است هنگام پخش خبر فوری، محتویات این صفحه و این برنامه بدون اعلام قبلی تغییر کند.