سری دیوی چگونه سقف شیشه‌ای را شکست؟

کمتر اتفاقی در زندگی پیش می‌آید که شما برای همیشه به یاد داشته باشید که دقیقا در کجا بودید و با کی بودید که از آن خبر شدید. من هم شنبه شب (۲۴ فبروری/فوریه) با دوستی بودم که از مرگ سری‌دیوی کاپور که بیشتر با نام اولش سری‌دیوی شناخته می‌شد، خبر شدم. نخستین واکنش من بی‌باوری بود.

با عجله توییتر و اینستاگرامم را باز کردم و دیدم این بی‌باوری از خبر مرگ همانی که در افغانستان "سارا دیوی" می‌گفتند، محدود به من نیست و هر که شنیده، باور نکرده است.

آن شب، جهان هنر یکی از رخشنده‌ترین ستاره‌‌‌های خود را بسیار زود از دست داده بود. جسد سری‌ دیوی، به منظور بررسی علت مرگ، چند روز در دبی ماند. رسانه‌های هندی گمانه‌زنی‌های زیادی بر علت واقعی مرگ او کردند. ولی در سه‌شنبه شب، مقام‌های دبی اعلام کردند بررسی انجام شده، علت مرگ "غرق شدن تصادفی به دلیل بی‌هوشی" بوده و آخر کار، جسد او توسط هواپیمای خصوصی از دبی به مومبای (بمبئی) منتقل شد.

دیروز، چهارشنبه (۲۸ فبروری) در حالیکه در پرچم هندوستان پیچیده بود، با گذشت از میان هزارها شیفته هنرش که از شهرهای مختلف هند به مومبای آمده بودند، به مقصد آخر برده شد.

در سینمای هند چه قبل از ظهور سری دیوی چه هم بعد او، این صنعت در انحصار مردان بوده است. زنان انگشت شماری بوده اند که برای خود جایگاهی به بلندی جایگاه هنرمندان مرد کسب کرده باشند. شاید از مدو‌‎بالا و نرگس هنرمندان موفق دهه ۴۰ و ۵۰ میلادی به عنوان مثال یاد کرد. ولی سری دیوی، توانست، فیلم‌های موفقی را به هنرنمایی منحصر به فرد خودش به پرده‌های سینما بیاورد، و آن سقف شیشه‌ای موفقیت را که از سوی بزرگانی مانند نرگس و مدوبالا ترک برداشته بود، بشکند.

ستاره بی‌نظیر

سری دیوی نزدیک به ۵۰ سال از ۵۴ سال عمرش را وقف فعالیت‌های هنری کرد. هندوستان از معدود کشورهایی است که صنعت پویای فیلم در چندین زبان دارد و این سری دیوی بود که توانسته بود مرزهای زبانی را بشکند.

جذابیت کار هنری سری‌دیوی در تنوع نقش‌ها و زیبایی اجرای آن نقش‌ها بود. او در آغاز جوانی در سینما تیلگ و تامیل نقش‌های متفاوت، پیچیده و با ظاهر ساده اجرا کرد. از آن میان، فیلم صدمه (۱۹۸۳)، یکی از بهترین اجرای او پنداشته می‌شود.

از آن به بعد، در بالیوود نقش‌های متفاوت از گذشته را اجرا کرد. فیلم‌هایی مانند مستر اندیا (۱۹۸۷)، چالباز(۱۹۸۹)، چاندنی (۱۹۸۹)، لمهی (۱۹۹۱) از جمله شاهکارهای هنری او در بالیوود محسوب می‌شوند. نقش آفرینی او در فیلم خداگواه،(۱۹۹۲) جای او را در دل بسیاری به ویژه مردم افغانستان برای همیشه ماندگار کرد.

جاوید جعفری، یکی از هنرمندان هندی در وصف سری دیوی در توییترش نوشته است: "سری دیوی شباهتی زیادی به مایکل جکسون داشت. هر دو از کودکی مجبور به کار شدند، هر دو رقیب خود بودند، بی‌اندازه خاموش و درون‌گرا و اما در عین اجرا منفجر می‌شد. گویی آن اجرا واقعیت او بود و نه خاموشی."

سری دیوی تنها ستاره‌ زن در هند بود که برای موفقیت فیلم نیاز به هنرمند مرد در فیلم نداشت. او زمانی دست از کار کشید که بالاترین دست‌مزد را می‌گرفت و از میان پر درآمد ترین ستاره‌ها بود.

دولت هند به منظور قدردانی از ۵ دهه فعالیت هنری او، یکی از بالاترین جوایز کشور، پدما شری را در سال ۲۰۱۲، به او اعطا کرد.

سری دیوی، در سال ۱۹۹۶، با بونی کاپور، تهیه کننده شماری از فیلم‌های معروف خود ازدواج کرد. زندگی شخصی او به دلیل ازدواجش با بونی کاپور که قبلا ازدواج کرده بود و از همسر اولش دو فرزند داشت، محور بحث‌های اخلاقی قرار گرفت. ولی سری دیوی کمتر در رسانه‌ها ظاهر شد و کمتر در مورد جزئیات زندگی شخصی خود صحبت کرد.

سری دیوی بعد از سال‌ها دوری از هنرش، با فیلم انگلیش وینگلش یکبار دیگر در سال ۲۰۱۲ به پرده سینماها ظاهر شد. برخلاف سنت سینمای هند که هنرمندان زن بعد از ازدواج و داشتن فرزند موفقیت چندانی بدست نمی‌آورند، سری دیوی، در انگلیش وینگلیش یکبار دیگر ثابت ساخت که او همچنان استثنا است. آخرین فیلم او، به اسم مادر که توسط شوهرش تهیه شده بود، چند ماه قبل به بازار آمد.

از سری دیوی دو دختر بجا مانده است به اسم‌های جانوی و خوشی. ماه آینده قرار است نخستین فیلم جانوی به پرده سینماها بیاید. او در ماه‌های آخر زندگیش مشغول برپایی زندگی حرفه‌ای دخترش بود.

علاقمندان سری دیوی در افغانستان

شهروندان افغانستان علاقمندی زیادی به سینمای بالیوود دارند. سری دیوی در آن کشور با فیلم‌های بالیوودش که اکثرا به زبان هندی است، معروف شد، علاقمندان سینمای هند در افغانستان محدود به نسل خاصی نیستند. پیر و جوان آهنگ‌های هندی را بلدند، و هنرمندان و فیلم‌های مورد علاقه خود را دارند. سری دیوی، یکی از آن ستاره‌هایی بود که علاقمندان زیادی در میان پیر و جوان افغانستان داشت، با گذشت سال‌ها هنوز هم تصاویر او در آرایشگاه‌ها و در رستوران‌های کابل دیده می‌شود.

وحید عمر، سفیر افغانستان در ایتالیا، در توییترش نوشته : "من از شنیدن خبر مرگ نابهنگام سری دیوی، یکی از هنرمندان خوب دور ما، ناراحت شدم. نسل ما با فیلم‌های او بزرگ شد. در افغانستان علاقمندانزیادی دارد به ویژه برای فیلم‌های چاندی، چالباز و خداگواه. او برای همیشه در یادها باقی خواهد ماند."