آیا تصویر پرزرق‌وبرق دوبی در معرض تهدید قرار گرفته است؟

استفانی بیکر در حال جشن گرفتن تولدش با دوستانش در یک بار در پالم جمیرا (نخل جمیره) بود؛ جزیره مصنوعی مشهور دوبی که به شکل نخل ساخته شده و در امتداد آن هتل‌های لوکس و باشگاه‌های ساحلی قرار دارند.

اما وقتی گروه آنها از بار بیرون آمدند تا به محل دیگری در همان نزدیکی بروند، چیزی غیرعادی در آسمان شب رد شد.

چند لحظه بعد، بقایای یک پهپاد به هتل پنج ستاره فیرمونت برخورد کرد. خانم بیکر و دوستانش درست در آن سوی خیابان ایستاده بودند.

او می‌گوید: «همه ما ترسیده بودیم. دیدن چنین چیزی غیرمنتظره بود.»

خانم بیکر، مشاور املاک بریتانیایی که یک سال پیش به این شهر نقل مکان کرده است، می‌گوید همیشه دوبی را یکی از امن‌ترین جاهای منطقه می‌دانست.

با این حال، او پس از حملات موشکی و پهپادی مرتبط با درگیری با ایران می‌گوید برنامه‌ای برای ترک این شهر ندارد.

او می‌گوید: «اگر چیزی باشد، نحوه مدیریت این وضعیت باعث شده احساس امنیت بیشتری داشته باشم.»

دوبی میزبان میلیون‌ها مهاجر خارجی مانند خانم بیکر از کشورهای مختلف است، از جمله ۲۴۰ هزار بریتانیایی در این شهر زندگی می‌کنند. شهروندان اماراتی تنها ۱۰ درصد جمعیت دوبی را تشکیل می‌دهند.

این شهر در طول دهه‌ها تصویری از ثبات و امنیت در منطقه‌ای پرتنش ساخته است. خط افق آن با برج‌های شیشه‌ای، درآمدهای بدون مالیات و شهرت در زمینه امنیت فردی، به دوبی کمک کرده است تا به مرکز پررونق کسب‌وکار و گردشگری خاورمیانه تبدیل شود؛ جایی که مردم از سراسر جهان با امید ساختن زندگی بهتر به آن می‌آیند.

درگیری‌ها در سال‌های اخیر بخش زیادی از منطقه را دگرگون کرده‌اند، اما دوبی تا حد زیادی از آن‌ها در امان مانده است. اکنون این تصویر در حال آزموده شدن است.

طبق اعلام مقام‌های امارات متحده عربی، از زمان آغاز حملات ایران، پدافند هوایی امارات با صدها موشک بالستیک، ده‌ها موشک کروز وبیش از ۱۷۰۰ پهپاد مقابله کرده است. مقام‌ها می‌گویند بیش از ۹۰ درصد آن‌ها رهگیری و منهدم شده‌اند.

اما بخشی از بقایای آنها در نقاطی از دوبی سقوط کرده است، از جمله در مناطق مهم مسکونی و نزدیکی فرودگاه شهر. تصاویری از برخورد قطعات به یک برج بلند مسکونی لوکس، یک هتل مجلل و فرودگاه به‌ طور گسترده در اینترنت منتشر شده است.

به گفته مقام‌های این کشور، تاکنون ۸ نفر در سراسر امارات کشته و حدود ۱۶۰ نفر زخمی شده‌اند.

بی‌بی‌سی با بیش از ۲۰ نفر از ساکنان این شهر صحبت کرده است. برخی از آن‌ها دهه‌ها در دوبی زندگی کرده‌اند و برخی دیگر تازه‌تر به این شهر آمده‌اند. بیشتر آن‌ها می‌گویند از رویدادهای روزهای اخیر شوکه شده‌اند. اما تقریبا همه می‌گویند برنامه‌ای برای ترک این شهر ندارند.

ایتی بهاسین، مهاجر هندی که در کسب‌وکار خانوادگی‌اش کار می‌کند و تمام عمرش را در دوبی زندگی کرده است، می‌گوید: «این نخستین بار است که ما چنین چیزی می‌بینیم.»

او می‌گوید: «دوبی به شکلی چشمگیر به شهری عظیم تبدیل شده است. اما ما به مقام‌ها اعتماد داریم. این خانه من است. ما کنار آن می‌ایستیم.»

برای بعضی از ساکنان، هفته‌های گذشته نگران‌کننده بوده است. آدام کالو، همسرش و دو پسر خردسالشان در سال ۲۰۲۴ از بریتانیا به دوبی نقل‌ مکان کردند؛ تصمیمی که بخشی از آن به دلیل شهرت این شهر به امنیت بود.

این خانواده در چند روز اول جنگ در یک اتاق می‌خوابیدند، چون صدای انفجارها در شهر می‌پیچید. بچه‌ها بیش از حد می‌ترسیدند که کنار پنجره‌ها بخوابند.

آقای کالو می‌گوید: «مقام‌ها به اندازه کافی کار می‌کنند تا ما بمانیم و احساس امنیت کنیم، اما ما در عین حال احساس بی‌قراری هم داریم. نگرانی این است که آیا این وضعیت به عادی جدید تبدیل می‌شود یا نه.»

رشد دوبی، جایی که من برای کار در آن مستقر هستم، از یک بندر تجاری کوچک در خلیج فارس به یک مقصد جهانی، بر پایه ارتباطات بنا شده است. فرودگاه بین‌المللی دوبی، شلوغ‌ترین فرودگاه جهان از نظر مسافران بین‌المللی، سال گذشته نزدیک به ۹۰ میلیون مسافر را جابه‌جا کرد.

از زمان آغاز درگیری، هزاران پرواز لغو شده و یکی از شلوغ‌ترین مراکز سفر منطقه را متوقف کرده است.

در روزهای اخیر، فعالیت موقت پروازی از سر گرفته شده است و هواپیمایی امارات با برنامه‌ای کاهش‌ یافته پرواز انجام می‌دهد. این در حالی است که شرکت هواپیمایی امارات برای بازگرداندن کامل شبکه پروازی خود تلاش می‌کند.

چنین اختلالی در مقطع شلوغی از سال برای بازدیدکنندگان رخ داده است؛ پیش از آنکه گرمای شدید تابستان از راه برسد. و اثرات زنجیره‌ای این موضوع کاملا روشن است.

این کشور اکنون با شمار زیادی از لغو پروازها و رزرو هتل از سوی کسانی روبه‌رو است که می‌خواهند فعلا دور بمانند. قیمت اتاق در برخی هتل‌های مجلل به کسری از بهای معمول رسیده است.

دکتر نعیم معاداد، بنیان‌گذار و مدیرعامل «گیتس هاسپیتالتی» می‌گوید: «متاسفانه ما شاهد لغو رزروها تا ماه مه هستیم.»

او یک مهاجر استرالیایی است و بیش از دو دهه است که در دوبی زندگی می‌کند.

او می‌گوید: «وقتی سه ‌ماهه اول بد شروع شود، بقیه سال به مسابقه‌ای برای جبران تبدیل می‌شود.»

بسیاری از کسانی که ممکن بود به دوبی سفر کنند، جذب تصویر این شهر از یک سبک زندگی لوکس می‌شوند. اینفلوئنسرهایی که ویدیوهایی از استخرهای روی پشت‌بام و ابرخودروهای پارک‌شده بیرون هتل‌های پنج‌ ستاره منتشر می‌کنند و گردشگرانی که در سواحل خصوصی آفتاب می‌گیرند.

اما پشت این تصویر، واقعیتی متفاوت وجود دارد.

روی دیگر دوبی

فرصت‌های این شهر با تضادهای آشکاری همراه است. در حالی که تصویر پرزرق‌وبرق دوبی در اینترنت فراوان دیده می‌شود، بسیاری از کارگران مهاجری که به حرکت اقتصاد اینجا کمک می‌کنند دستمزدهای اندکی می‌گیرند و در اقامتگاه‌های مشترک در حاشیه شهر زندگی می‌کنند.

نیروی کار امارات به طور غالب خارجی است. فقط مهاجران جنوب آسیا بیش از نیمی از جمعیت به سرعت در حال رشد شهر را تشکیل می‌دهند و اغلب در ساخت‌وساز، لجستیک و خدمات تحویل کالا کار می‌کنند.

برای بسیاری از آن‌ها جنگ تغییر چندانی در زندگی روزمره ایجاد نکرده است.

حمزه، راننده تحویل کالا از پاکستان، می‌گوید در چند روز اول جنگ، سفارش‌ها افزایش یافت، چون مردم بیشتری در خانه ماندند.

او می‌گوید: «وقتی صدای انفجار می‌شنویم یا سقوط بقایا را می‌بینیم، کمی ترس وجود دارد. اما من نمی‌توانم کار را متوقف کنم.»

او می‌افزاید: «خانواده‌ام در کشورم به من وابسته هستند. من این امکان را ندارم که از ترس در خانه بمانم.»

گروه‌های حقوق‌بشری مدت‌ها است درباره رفتار و شرایط زندگی برخی از کارگران کم‌ درآمد در خلیج فارس ابراز نگرانی کرده‌اند، از جمله درباره شرایط کاری و قوانین مربوط به کفالت کارفرما.

در حالی که بیشتر ساکنان، از جمله حمزه، به من می‌گویند قصد دارند بمانند، چند نفر که موفق شدند پروازی پیدا کنند تصمیم گرفته‌اند بروند.

یکی از کارکنان یک شرکت هواپیمایی که نخواست نامش فاش شود، به من می‌گوید اوایل این هفته به ملبورن در استرالیا برگشته است.

او می‌گوید: «شنیدن صدای انفجارهای مداوم هر روز واقعا باعث اضطراب من شده بود. احساس کردم فعلا امن‌تر است که بروم و وقتی اوضاع باثبات شد برگردم.»

اما او اضافه می‌کند که همچنان قصد دارد بازگردد.

در زمانی که بسیاری از کشورهای غربی سیاست‌های مهاجرتی خود را سخت‌گیرانه‌تر می‌کنند و درباره تاثیر مهاجرت بحث می‌کنند، دوبی الگوی متفاوتی ارائه می‌کند.

این امارت خود را به عنوان آهنربایی برای استعدادهای جهانی و ثروتمندان مطرح کرده و از زمان همه‌گیری کرونا شاهد ورود شمار زیادی میلیونر بوده است. همچنین برای متخصصان جویای نام از کشورهای در حال توسعه، چه یک مهندس هندی، چه یک پزشک مصری یا یک پرستار فیلیپینی، گرفتن ویزا برای کار در دوبی می‌تواند بسیار آسان‌تر از اروپا یا آمریکای شمالی باشد و گاهی حقوق بالاتری هم داشته باشد.

تحقیقات رسانه‌های بین‌المللی و نهادهای اجرای قانون پیش‌تر نشان داده بود که برخی از افراد مظنون به جرایم سازمان‌یافته در دوبی مستقر بوده‌اند، هرچند همکاری امارات با چندین کشور در زمینه استرداد در سال‌های اخیر افزایش یافته است.

آیا برند دوبی دوام می‌آورد؟

با توجه به اینکه بزرگ‌ترین جذابیت این شهر همیشه تصویر آن به عنوان واحه‌ای باثبات در منطقه‌ای پرتنش بوده است، آیا این برند اکنون برای همیشه در معرض تهدید قرار گرفته است؟

کریستوفر دیویدسون، کارشناس اقتصاد سیاسی خاورمیانه که به طور گسترده درباره امارات نوشته است، معتقد است این حملات ممکن است در کوتاه‌ مدت از جذابیت دوبی بکاهد.

او می‌گوید: «اما بنیان‌ها، زیرساخت، مقررات، آب‌وهوا و جغرافیا بدون تغییر مانده‌اند.»

او می‌گوید: «در بلند مدت جذابیت آن حفظ خواهد شد.»

مقام‌ها از سوی ساکنان و کسب‌وکارها بابت انتشار اطلاع‌رسانی‌های روزانه درباره حملات و ارسال هشدارهای منظم تلفن همراه درباره حملات احتمالی تحسین شده‌اند.

شیخ محمد بن زاید، رئیس امارات، به ساکنان اطمینان داده است که کشور از آن‌ها محافظت خواهد کرد و در عین حال هشدار داده است که امارات برای کسانی که امنیت آن را تهدید می‌کنند «طعمه آسانی» نیست.

رهبران ارشد همچنین در انظار عمومی در دوبی ظاهر شده‌اند تا نشان دهند زندگی ادامه دارد.

با این حال انتقاد علنی از دولت در امارات رایج نیست؛ جایی که قوانین برای سخنانی که تضعیف‌کننده یا منتقد دولت یا رهبری آن تلقی شود محدودیت‌هایی وضع کرده‌اند.

مقام‌ها هشدار داده‌اند که به اشتراک گذاشتن تصاویر تاییدنشده از درگیری در اینترنت می‌تواند به جریمه‌های سنگین یا زندان منجر شود. در هفته‌های نخست جنگ، یک مرد ۶۰ ساله بریتانیایی در دوبی متهم شد که ظاهرا از موشک‌های ایرانی بر فراز شهر فیلم گرفته است.

پس از چند روز خیابان‌های غیرعادی و خلوت، ترافیک و جمعیت به روال عادی بازگشته‌اند.

تحلیلگران می‌گویند تاثیر بلند مدت این درگیری بر دوبی و امارات به شکل پیش رفتن آن بستگی دارد. آقای دیویدسون می‌گوید: «ایران ضعیف شده می‌تواند جذابیت امارات را حتی بیشتر کند.»

اما یک بانکدار سرمایه‌گذاری به من گفت اگر حکومت ایران باقی بماند، تنش‌ها با همسایگان خلیج فارس ممکن است افزایش یابد. او می‌گوید: «این نگران‌کننده است. اگر هر یک از بانک‌ها یا موسسات مالی هدف قرار بگیرند، می‌تواند بر نگاه کسب‌وکارها تاثیر بگذارد.»

در جریان جنگ ارتش ایران پس از حمله به یک بانک ایرانی تهدید کرد منافع اقتصادی و بانکی مرتبط با آمریکا و اسرائیل در منطقه را هدف قرار خواهد داد. پس از آن، بسیاری از شرکت‌های مالی در دوبی از کارکنان خود خواستند دفاترشان را تخلیه کنند.

فعلا بیشتر ساکنان دوبی محتاط اما امیدوار مانده‌اند. آن‌ها یادآوری می‌کنند که این شهر پیش‌تر نیز بحران‌ها را پشت سر گذاشته است؛ از بحران مالی جهانی در سال ۲۰۰۸ تا همه‌گیری کرونا در سال ۲۰۲۰، و می‌گویند هر بار قوی‌تر از قبل بیرون آمده است.

آقای معاداد می‌گوید: «دوبی همیشه خیلی سریع برمی‌گردد. تاب‌آوری بخشی از دی‌ان‌ای امارات است.»