سرنوشت عجیب کارا مک‌مورتری: «عکس‌هایی داشتم که من را به گریه می‌انداخت»

«فراتر از ورزش»، بخشی از مطالب ورزشی بی‌بی‌سی هستند که داستان‌های شگفت‌انگیز ورزشکاران یا مسابقاتی را روایت می‌کند که کمتر شنیده‌اید. فهرست مطلب‌های فراتر از ورزش را دنبال کنید.

کارا مک‌مورتری عاشق قایقرانی است.

او می‌گوید: «وقتی از ساحل فاصله می‌گیرید و تمام مشکلات را پشت سر می‌گذارید و روی قایق شناور هستید، احساس خیلی خوبی دارد.»

کارا مک‌مورتری از قایقرانی متنفر است.

او می‌گوید: «لحظات بسیار سختی از نظر روحی در تیم داشته‌ام. احساس تنهایی و انزوا از یک طرف و بدرفتاری و عدم درک متقابل از طرف دیگر، آن هم با وجود اینکه تمام تلاشم را می‌کردم تا همه چیز را درست کنم، بسیار وحشتناک بود.»

قایقرانی به مک‌مورتری هم شادی‌ بسیار و هم غم فراوان داد و این تناقض بود که او را به بالاترین سطح ورزش و البته شناخت بیشتر خودش رساند.

او شاید نتواند به خوبی تجربه خود در قایقرانی را انتقال دهد. اما خوب می‌داند باید به ورزشکاران دیگر کمک کند تا در ورزش مشکلات او را نداشته باشند.

با نگاهی به گذشته، مک‌مورتری می‌تواند نشانه‌ها را ببیند.

در نوجوانی منزوی بود و متوجه شد با ورزش می‌تواند احترام دیگران را جلب کند.

او می‌گوید: «احساس می‌کردم در ورزش کار مفیدی انجام می‌دهم، در کنار دیگران هستم و هدف مشترکی با آنها دارم. ورزش به نحوه عملکرد مغز من کمک می‌کند و اجازه می‌دهد با دیگران معاشرت کنم.»

مک‌مورتری تا جایی که می‌توانست در کلاس‌ها و باشگاه‌های بعد از مدرسه ثبت نام کرد. ابتدا به ژیمناستیک علاقه داشت و عاشق انجام حرکات آن در پارک یا راه رفتن روی دستانش بود. اما یک تابستان متوجه شد چیزی تغییر کرده است.

او می‌گوید: «صدای جیرجیر پاهایم روی زمین اذیتم می‌کرد و دیگر نمی‌توانستم این کار را انجام دهم.»

زمانی که یک باشگاه محلی در ساوتهمپتون چند دستگاه قایقرانی ثابت را به مدرسه او آورد، با این ورزش آشنا شد.

او می‌گوید: «ورزشی است که در آن می‌توانید علاوه به ایفای مسئولیت‌های فردی، عضو یک تیم بزرگ‌تر باشید. به‌عبارتی وظایف مشخص خود را دارید، اما همچنان بخشی از تیم هستید.»

«این ورزش خیلی مبتنی بر اعداد و بسیار روشمند و ریتمیک است و همه چیز در بخش‌های منظمی تنظیم شده است.»

مک‌مورتری به سرعت در این رشته پیشرفت کرد و در هفده سالگی عضو تیم بریتانیا شد و در مسابقات قهرمانی نوجوانان جهان در سال ۲۰۰۹ مدال نقره گرفت.

قایقرانی برای مک‌مورتری بسیار خوب بود و او هم برای بریتانیا بسیار خوب کار کرد. اما استعداد او مانند سایر ورزشکاران پرورش نیافته بود.

مک‌مورتری در یک از خانه‌هایی که شهرداری محل در اختیار مردم قرار می‌دهد، بزرگ شده بود. خانه‌ای که برخلاف سایر ورزشکاران متمول این رشته در حومه سرسبز لندن، نزدیکش یک باشگاه یا مدرسه خصوصی نداشت.

او در عوض، برای تیمی کارگری در ساوتهمپتون پارو می‌زد.

حضور در تیم بریتانیا و سازگاری با نظم و کار تیمی برای مک‌مورتری بسیار سخت بود. البته یکی از دلایل آن تفاوت فرهنگی بود.

او می‌گوید: «من تنها بچه‌ای بودم که از یک مدرسه دولتی آمده بودم و این تفاوت را به خوبی احساس می‌کردم. شوخی‌ها و مسائلی بود که نمی‌فهمیدم. یا نکاتی بود که آنها تصور می‌کردند می‌دانم، در صورتی که نمی‌دانستم. وقتی رفتم خیلی از خودم متنفر بودم، احساس می‌کردم چاق، بی‌ارزش و احمق هستم.»

با این حال، برخی از این سختی‌ها، دلایل پزشکی داشتند.

در سال ۲۰۱۴، با مشکلاتی که در تیم داشت و وخامت حال روحی‌اش، مک‌مورتری مبتلا به اختلال دوقطبی تشخیص داده شد. وضعیتی که در آن فرد نوسانات بسیاری بین هیجان شدید و حملات افسردگی را تجربه می‌کند.

برای او لیتیوم، لاموتریژین و کوتیاپین تجویز شد، ترکیبی قوی از داروهای ضد روان پریشی و تثبیت کننده خلق و خو که باعث مسومیت شدید او همراه با ریزش مو و ناخن و اضافه وزن شد.

او گفت: «این داروها من را مسموم کردند. شاید این حرف کمی اغراق‌آمیز به نظر برسد، اما عکس‌هایی بودند که دیدنشان من را به گریه می‌انداختند. پوستم ورم کرده بود، موهایم می‌ریختند و ناخن‌‌هایم لب پر می‌شدند. به دنبال مصرف لیتیوم ۸ کیلوگرم اضافه وزن پیدا کردم.»

مک‌مورتری پنج سال پس از مصرف این داروها و احساس بسیار بد در تمرینات، به توصیه مدیر اجرایی جدید تیم، برای تشخیص مجدد به پنل تازه تأسیس تخصصی سلامت روان ورزشی انگلستان رفت.

نتیجه این بار کاملاً متفاوت بود و مشخص شد مک‌مورتری اختلال دوقطبی نداشته و نیازی هم به مصرف آن داروها و تحول عوارض جانبی آنها ندارد.

اما مشخص شد او اوتیستیک است و به هیچ عنوان نیازی به درمان ندارد. فقط باید از سوی اطرافیانش درک شود.

افراد دارای اوتیسم در برقرار ارتباط و یا درک احساسات دیگران مشکل دارند، سر و صدای بلند یا نور شدید ممکن است آنها را بیش از حد تحت فشار قرار دهد. همچنین گاهی سیاست‌ها و قوانین محل کار هم برایشان غیرمنطقی و غیرقابل درک است.

برای مک‌مورتری برنامه‌ای در سه گام طراحی شد. در ابتدا از متخصص تغذیه تیم خواسته شد تا به او غذایی ملایم بدهد، زیرا غذاهای بسیار طعم‌دار یا ادویه‌دار برای او خوب نبودند. سپس از مربیان خواسته شد صبح‌ها از پرسیدن سؤالاتی که نیازمند جواب‌های طولانی هستند، خودداری کنند. نهایتاً در پایان جلسات توجیهی تیم هم حتماً جمع بندی کنند که مطمئن شوند او آنها را درک کرده‌ است.

در همه‌گیری کرونا، مک‌مورتری تمرینات خود را به صورت انفرادی دنبال کرد و پیشرفت بسیاری داشت. تا جایی که رکورد شخصی خود را بهبود داد و در ترکیب تیم قایقرانی بریتانیا در بازی‌های المپیک توکیو قرار گرفت.

او می‌گوید: «به خودم اجازه دادم متفاوت باشم. برخلاف آن که سال‌ها سعی می‌کردم در قالبی که در آن جا نمی‌گرفتم، خود را جا دهم.»

مک‌مورتری که اکنون ۳۲ سال دارد، بلافاصله پس از المپیک توکیو از قایقرانی بازنشسته شد. اما همچنان در ورزش حضور دارد و مجموعه‌ای را تأسیس کرده تا به ورزشکاران، تیم‌ها و نهادهای ورزشی که با مشکلات روانی درگیر هستند کمک کند و به آنها آموزش دهد.

هر روز تیم‌ها و سازمان‌های بیشتری، از جمله تعدادی از باشگاه‌های لیگ برتر، با او تماس می‌گیرند.

سازمان روینگ بریتانیا در بیانیه‌ای گفته است: «می‌دانیم کارا خاطرات مثبت کمتری نسبت به سایر ورزشکاران از گذشته دارد. ما متعهد هستیم از تجربیات او درس بگیریم و در آینده نیز بتوانیم در این زمینه به هم کمک کنیم.»

در همین حال، مک‌مورتری یک برنامه رایگان هم برای ورزشکاران راه‌اندازی کرده تا در آن با استراتژی‌های حمایت از خود آشنا شده و نحوه برقراری ارتباط و جذب اطلاعات را فرا بگیرند.

در ماه نوامبر، او جایزه نوآوری را به دلیل موفقیت در تیم‌های راهی المپیک و پارالمپیک بدست آورد.

مک‌مورتری می‌گوید: «ارتباط‌هایی که در سراسر کشور و جهان برقرار می‌کنیم ممکن است سلامتی یک نفر را تا حد زیادی بهبود ببخشد. به همین دلیل می‌خواهم افراد بیشتری بتوانند از ورزش به طور مثبت استفاده کنند، همانطور که من در جوانی توانستم از آن استفاده کنم.»

و قایقرانی؟ ورزشی که او به طور تصادفی با آن آشنا شد و زندگی او را تغییر داد و اکنون آن را کنار گذاشته است؟ آیا از این تصمیم خود پشیمان است؟

او می‌گوید: «خیلی سخت است، اما مسئله این است که اگر ورزش دیگری داشتم، کاری که الان انجام می‌دهم را انجام نمی‌دادم و به بسیاری از افراد دیگر کمک نمی‌کردم».

«فکر می‌کنم از اتفاقی که افتاده خوشحالم، زیرا به من ده سال فرصت خودشناسی و رشد شخصی زیادی داد و کمک کرد توانایی گفتگو با طیف متنوعی از مردم و همدلی با آنها را بدست آورم.»

کارا مک‌مورتری اکنون دیگر با قایقرانی به صلح رسیده است.