مستند «ملانیا» چه تصویری از بانوی اول آمریکا ارائه میدهد؟
منبع تصویر، Getty Images
- نویسنده, لورا بلیزی
- در, واشنگتن
- زمان مطالعه: ۸ دقیقه
از زمان بازگشت دونالد ترامپ به قدرت در ژانویه سال گذشته، او بهندرت از مرکز توجه دور بوده است؛ اما اغلب بدون حضور همسرش دیده شده و این پرسش را ایجاد کرده که «پس ملانیا کجاست؟»
یک مستند جدید که خود بانوی اول آمریکا نیز در تولید آن مشارکت داشته، میکوشد به این پرسش پاسخ دهد.
مستند «ملانیا: ۲۰ روز تا تاریخسازی» وعده میدهد نگاهی نزدیک و صمیمی به زندگی ملانیا ترامپ در روزهای منتهی به مراسم تحلیف همسرش در ژانویه ۲۰۲۵ ارائه کند.
این فیلم در حالی در سینماهای آمریکا اکران شد که حاشیهها و جنجالهای بسیاری پیرامون آن شکل گرفت. منتقدان دولت و نهادهای ناظر، منابع مالی پروژه را زیر سئوال برده و زمان انتشار آن را که همزمان با اوج اعتراضها به دو تیراندازی مرگبار ماموران فدرال در مینیاپولیس بود، «بیملاحظه» توصیف کردند.
جدا از سیاست، کسانی که بهدنبال پاسخ این پرسش هستند که ملانیا ترامپ وقت خود را چگونه میگذراند، ممکن است از فیلم چندان راضی نشوند؛ بخش زیادی از آن او را در حال رفت و آمد، حضور در مراسم عمومی یا جلسات بررسی نمونههای پارچه و ظروف پذیرایی نشان میدهد.
با وجود این، تعاملهای کوتاه او با نزدیکترین دوستانش تا حدی نشان میدهد بانوی اولی که به رازآلود بودن مشهور است، چگونه با دوره دوم ریاستجمهوری همسرش کنار میآید.
او در گفتار آغازین میگوید: «همه میخواهند بدانند، پس این هم داستانش.»
لحظههای گذرای خارج از سناریو
ملانیا ترامپ در ابتدای فیلم بهروشنی هدف خود را بیان میکند: «میخواهم مسیرم را از یک شهروند عادی تا بانوی اول آمریکا به مردم نشان بدهم.»
فیلم بهطور مختصر به جنجالهای پیرامون تولیدش نیز اشاره میکند؛ از جمله صحنهای که کارکنان در حال پاسخگویی به پرسش خبرنگاری درباره نحوه سفارش ساخت مستند هستند.
این اثر با مشارکت خود ملانیا ترامپ و به کارگردانی برت رتنر، بههمراه چند شریک دیگر تولید شده و توزیع آن بر عهده آمازون امجیام استودیوز بوده است. این نخستین پروژه برت رتنر از زمان مطرح شدن اتهامهای سوءرفتار جنسی علیه او در اوج جنبش «میتو» در سال ۲۰۱۷ است؛ اتهامهایی که او آنها را رد کرده است.
بخش عمدهای از فیلم در برج ترامپ در نیویورک، اقامتگاه رئیسجمهور در مارالاگو در فلوریدا یا در مسیر رفت و آمد میان این دو مکان میگذرد. از خود این املاک چیز زیادی دیده نمیشود؛ فقط فضاهایی که ملانیا ترامپ در آنها با تیم مورد اعتمادش از جمله طراحان لباس، برنامهریزان مراسم و طراحان داخلی دیدار میکند.
در چند صحنه، برت رتنر وارد گفتوگو میشود تا ملانیا ترامپ را به بیان جزئیات شخصیتر تشویق کند. مثلا چه موسیقی دوست دارد. او در مسیر حرکت بهسوی فرودگاه فاش میکند که مایکل جکسون خواننده محبوبش است؛ بهویژه آهنگ «بیلی جین» که دوبار در طول فیلم پخش میشود. آنها به آهنگ گوش میدهند و او برای لحظهای آن را زمزمه میکند.
شخصیترین رنج
ملانیا ترامپ صریحترین اظهاراتش را درباره مرگ مادرش بیان میکند و این اندوه را «طاقتفرسا» توصیف میکند. آمالیا کناوس در ژانویه ۲۰۲۴ درگذشت.
او نخستینبار هنگام گفتوگو با یک طراح داخلی و در جریان برنامهریزی برای نقل مکان خانواده ترامپ به کاخ سفید، درباره این غم صحبت میکند. اندوهش زمانی شدت میگیرد که در ۹ ژانویه ۲۰۲۵، همزمان با سالگرد درگذشت مادرش، در مراسم خاکسپاری جیمی کارتر، رئیسجمهور پیشین آمریکا، در واشنگتن دیسی شرکت میکند.
او میگوید هنگام نشستن در کلیسای جامع ملی واشنگتن، اگرچه در مراسم جیمی کارتر حاضر بوده اما تمام فکر و ذکرش با مادرش بود. به گفته او، مادرش مهمترین و ارزشمندترین بخش زندگیاش بوده است.
دونالد ترامپ نیز رو به دوربین میگوید همسرش پس از مرگ مادرش «دوران سختی» را پشت سر گذاشت.
پس از مراسم، ملانیا ترامپ مستقیما از این کلیسا به کلیسای سنت پاتریک در منهتن میرود تا شمعی به یاد مادرش روشن کند.
منبع تصویر، Getty Images
حلقه کوچک نزدیکانش
همسرش حضور محدودی در فیلم دارد و بیشتر در رویدادهای مهم یا چند لحظه خصوصی ظاهر میشود تا از او تمجید کند.
صمیمیترین روابط ملانیا ترامپ با اروه پییر، طراح قدیمیاش، و بریژیت مکرون، بانوی اول فرانسه، دیده میشود.
خانم مکرون به او میگوید: «من همهجا همراهت هستم؛ ما در موضوعات زیادی به هم وصل هستیم.»
در حالی که روابط دونالد ترامپ و امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، پرتنش بوده، دو بانوی اول در یک تماس ویدئویی از یکدیگر تمجید میکنند و درباره نگرانی مشترکشان نسبت به اضطراب جوانان و استفاده از شبکههای اجتماعی گفتوگو میکنند.
در مقابل، دیدارهای ملانیا ترامپ با اروه پییر که بسیاری از لباسهای مراسم تحلیف او را طراحی کرده بر جزئیات بسیار ریز متمرکز است. او درباره دوستیاش با پییر میگوید سالهاست با هم کار میکنند چون «انرژی و دیدگاه مشترک» دارند.
پییر میگوید احساس میکند زبان مشترکی دارند؛ زبان جزئیات و طراحی، که ریشه در سابقه ملانیا ترامپ بهعنوان مدل و حساسیتش نسبت به فرم لباس دارد.
آنچه در فیلم نمیبینیم، خانواده دونالد ترامپ و پویایی روابط میان آنهاست. فرزندان آقای ترامپ فقط در جمعیت حاضر در مراسم تحلیف دیده میشوند. هرچند ملانیا ترامپ با محبت از پسرش بارون صحبت میکند، او ظاهرا از دوربین پرهیز میکند و زمانی که خانواده وارد کاخ سفید میشوند، ناگهان از قاب خارج میشود.
او میگوید: «خیلی مهم است که او زندگی را که خودش میخواهد، داشته باشد.»
منبع تصویر، Getty Images
نقش پیچیده بانوی اول
در سراسر فیلم، ملانیا ترامپ نشان میدهد که با نقش جدیدش کاملا راحت نیست و گاه به نظر میرسد حسرت حریم خصوصی و آزادی گذشتهاش را در برابر وظایف رسمی و عمومی بانوی اول بودن میخورد.
او میگوید این نقش «ساختارمندتر» است و «لحظههای آرام کمتری» دارد و باید از نظر ذهنی «قوی» بماند.
مستند به فضای پرتنش انتخابات ۲۰۲۴ و سختیهای کارزار ترامپ اشاره دارد، اما ملانیا ترامپ تا حد زیادی از ارائه دیدگاه شخصی خود پرهیز میکند.
او مدام بحث را به سمت دونالد ترامپ میبرد و سخنان عمومیِ او را تکرار میکند که در سالهای اخیر با بیعدالتیهای جدی روبهرو بوده است. در نریشن میگوید: «هیچ کس در این چند سال آنچه او تحمل کرده را تحمل نکرده است. حالا اینجاست و من واقعا به او افتخار میکنم.»
او وظیفه خود بهعنوان بانوی اول را نوعی ایجاد توازن میان مسئولیتها توصیف میکند.
میگوید: «برنامه خودت را داری، برنامه کاخ سفید را داری، برنامه رئیسجمهور را داری. باید مادر باشی، همسر، دختر و دوست.»
وقتی اخبار را تماشا میکند، از شنیدن گزارشهایی درباره یک فاجعه یا کودکانی که زمان زیادی را پای صفحهنمایش میگذرانند واقعا ناراحت میشود، اما همچنان از بیان نظر شخصی یا اعلام سیاستهای مشخص بهعنوان بانوی اول خودداری میکند.
او تصاویر آتشسوزی در لسآنجلس را تماشا میکند و از هزینههایی که «خانوادهها» متحمل شدهاند، ابراز تاسف میکند. سپس صحنه به ورود او به جلسهای با آویوا سیگل، زن اسرائیلی که در حمله حماس به اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ گروگان گرفته شده بود، قطع میشود. همسر سیگل، کیت، در زمان فیلمبرداری همچنان در اسارت بود، اما بعدها در فوریه ۲۰۲۵ آزاد شد.
ملانیا ترامپ سیگل را در آغوش میگیرد؛ در حالی که او گریه میکند. میگوید: «دعا میکنم که رنج نکشد»، و اشاره میکند که همسرش چند روز دیگر در قدرت خواهد بود و میتواند کمک کند.
او میگوید: «همیشه از نفوذ و قدرت خودم برای دفاع از کسانی که نیاز دارند استفاده خواهم کرد.»
واکنشهایی که با سیاست دو پاره شدهاند
در دهه اخیر، مستندها به بخشی مهم از ابزار روابط عمومی چهرههای مشهور تبدیل شدهاند. در حالی که شبکههای اجتماعی غیرقابل پیشبینیاند، مستندهای خود تولیدشده توسط افرادی مانند تیلور سوئیفت، دمی لواتو و سلنا گومز هم منبع درآمد هستند، هم راهی برای ارتباط با هواداران و هم ابزاری برای کنترل تصویر عمومی، آن هم با وعده صمیمیت.
در یکی از اکرانهای بعدازظهر جمعه در سینمایی در حومه واشنگتن دیسی که خبرنگار بیبیسی در آن حضور داشت، تماشاگران عمدتا افراد مسنتری بودند که لباسهایی با طرح پرچم آمریکا به تن داشتند و در طول فیلم بارها تشویق کردند و کف زدند.
کاترین جلیسون، استاد مطالعات زنان و کارشناس نقش بانوان اول در دانشگاه اوهایو، میگوید همین موضوع میتواند یکی از دلایل انتخاب چنین پروژهای از سوی ملانیا ترامپ باشد.
او به بیبیسی گفت: «همانطور که خودش در خاطراتش گفته، از این که دیگران در دوره اول برایش هویت تعریف کردند، ناراحت بوده است.»
اما برخلاف مستندهای پرزرقوبرق مشابه، ارتباط این فیلم با دولت ترامپ و مهمتر از آن، با سیاست باعث شده بود نگاهها حتی پیش از انتشار آن تحتتأثیر قرار بگیرد
نمایش خصوصی فیلم در کاخ سفید، با حضور اریکا کرک، اینفلوئنسر محافظهکار و تیم کوک، مدیرعامل اپل، تنها چند ساعت پس از آن برگزار شد که ماموران فدرال در مینیاپولیس الکس پرتی را با شلیک گلوله کشتند.
منتقدان دولت ترامپ این مراسم مجلل را بیاحساس و دور از واقعیتهای جامعه توصیف کردند. در لسآنجلس، معترضان به تابلوهای تبلیغاتی فیلم آسیب زدند و در وبسایتهای نقد، حتی پیش از اکران، امتیازهای بسیار منفی ثبت کردند؛ اقدامی که به «بمباران نقدی» معروف است.
تامین مالی فیلم توسط آمازون نیز در زمانی مورد انتقاد قرار گرفته که شماری از میلیاردرها و رهبران تجاری، از جمله جف بزوس، بنیانگذار این شرکت، در پی تقویت روابط خود با کاخ سفید بودهاند.
بر اساس گزارشها، آمازون ۳۵ میلیون دلار برای بازاریابی و حدود ۴۰ میلیون دلار برای خرید حق پخش فیلم هزینه کرده است؛ رقمی که از سوی فعالان باسابقه صنعت، برای یک مستند «غیرمعمول و بسیار بالا» توصیف شده است.
یکی از کارکنان سابق آمازون که در راهاندازی بخش فیلم این شرکت نقش داشته، به نیویورک تایمز گفت: «چطور میشود این را نوعی جلب رضایت یا حتی رشوه آشکار ندانست؟ چطور میشود اینطور برداشت نکرد؟»
اما در خود فیلم، ملانیا ترامپ تا حد زیادی خود را از دغدغههای سیاسی کاخ سفید کنار میکشد و ترجیح میدهد بر جزئیات میزهای شام و لباسها تمرکز کند. در یکی از صحنهها، دونالد ترامپ با او تماس میگیرد تا تشویقش کند یکی از برنامههای رسانهای اخیرش را تماشا کند.
او این پیشنهاد را رد میکند و باعث خنده تماشاگران در سالن سینما میشود. به او میگوید: «در اخبار میبینمش.»
در پایان فیلم، ملانیا ترامپ برداشت نهاییاش از نقش خود را بیان میکند و این جایگاه را نوعی تمرین برای رشد فردی توصیف میکند: بهعنوان بانوی اول، «ارزش واقعی این است که از کسی که دیروز بودم قویتر شوم.»
