از افزایش توان رزمی آمریکا در نزدیکی ایران چه می‌دانیم؟

بی‌بی‌سی وریفای با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای، موقعیت ناو هواپیمابر آمریکایی یواس‌اس آبراهام لینکلن را در نزدیکی ایران تایید کرده است؛ این در حالی است که واشنگتن فشارها بر این کشور را بر سر برنامه نظامی‌اش و سرکوب مرگبار اخیر معترضان ادامه می‌دهد.

مقام‌های آمریکایی و ایرانی سه‌شنبه (۲۸ بهمن/۱۷ فوریه) در دومین دور گفت‌وگوها در سوئیس دیدار کردند. حکومت ایران قبلا گفته بود که تمرکز این نشست بر برنامه هسته‌ای و لغو احتمالی تحریم‌های اقتصادی اعمال شده توسط آمریکا خواهد بود و واشنگتن هم پیش‌تر اعلام کرده بود که مایل است در مورد موضوعات دیگر هم مذاکره شود.

ناو آبراهام لینکلن که رهبری یک گروه ضربت شامل سه ناوشکن مجهز به موشک‌های هدایت‌شونده را بر عهده دارد، حامل ۹۰ فروند هواپیما و هلیکوپتر از جمله جنگنده‌های اف-۳۵ و همچنین ۵۶۸۰ نفر خدمه است.

گزارش شده بود که این ناو در اواخر ژانویه به منطقه خلیج فارس اعزام شده است اما تا کنون در تصاویر ماهواره‌ای رویت نشده بود. این ناو در نزدیکی سواحل عمان، در فاصله حدود ۷۰۰ کیلومتری ایران مستقر شده است.

همچنین گزارش شده است که آمریکا ناو یواس‌اس جرالد آر فورد، بزرگ‌ترین کشتی جنگی جهان، را به خاورمیانه روانه کرده که در هفته‌های پیش رو وارد منطقه می‌شود.

رسیدن ناو آبراهام لینکلن به منطقه، دانسته‌های ما درباره تقویت قوای نظامی اخیر آمریکا در خاورمیانه طی چند هفته گذشته را افزایش می‌دهد. بی‌بی‌سی وریفای در این مطلب تلاش کرده تعداد ناوشکن‌ها، کشتی‌های رزمی و جنگنده‌های آمریکایی در منطقه را ردیابی کند.

آمریکا چه تجهیزاتی به خاورمیانه منتقل کرده است؟

تصاویر دردسترس عموم از ماهواره‌های سنتینل-۲ اروپا، ناو آبراهام لینکلن را در دریای عرب و در فاصله حدود۲۴۰ کیلومتری سواحل عمان نشان می‌دهند.

این ناو از زمان گزارش ورودش به منطقه در ژانویه دیده نشده بود؛ چرا که در حال عبور از اقیانوس بود که پوشش ماهواره‌ای در آنجا محدود است. تجهیزات نظامی روی خشکی بیشتر در دید هستند و ماهواره‌ها، تصاویرشان را به‌طور پیاپی ثبت می‌کنند.

این بدان معناست که ما اکنون ۱۲ کشتی آمریکایی را از طریق تصاویر ماهواره‌ای در خاورمیانه ردیابی کرده‌ایم: آبراهام لینکلن، یک ناو هسته‌ای از کلاس نیمیتز، که به همراه سه ناوشکن کلاس ارلی برک یک گروه ضربت را تشکیل می‌دهند؛ به اضافه دو ناوشکن با قابلیت حملات موشکی دوربرد و سه کشتی تخصصی برای نبرد در نزدیکی ساحل که الان در پایگاه دریایی بحرین در خلیج فارس مستقر هستند.

دو ناوشکن دیگر نیز در شرق مدیترانه نزدیکی پایگاه آمریکایی سودا بی و یک ناوشکن دیگر در دریای سرخ دیده شده‌اند.

ما همچنین تحرکات هواپیماهای آمریکایی را در منطقه دنبال کرده‌ایم و شاهد افزایش استقرار جنگنده‌های اف-۱۵و ای‌ای-۱۸ در پایگاه نظامی موفق سلطی در اردن و افزایش پرواز هواپیماهای ترابری، سوخت‌رسان و مخابراتی آمریکا بوده‌ایم که از این کشور و اروپا به سمت خاورمیانه در حرکت هستند.

ایران چه واکنشی نشان داده است؟

ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) در ۶ فوریه، تصاویری از ناو آبراهام لینکلن در حالی که توسط ناوشکن‌ها، جنگنده‌ها، هواپیماهای شناسایی و شناورهای گارد ساحلی در دریای عرب احاطه شده بود، منتشر کرد که به وضوح نمایش قدرت نظامی بود؛ جمهوری اسلامی نیز در پاسخ تلاش کرد که قدرتش را نشان بدهد.

روز دوشنبه، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی رزمایشی دریایی را در تنگه هرمز آغاز کرد. خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه، گزارش داد که در این رزمایش، محمد پاکپور، فرمانده سپاه، پیش از شلیک موشک‌ها از یک شناور، از یگان‌های دریایی در یک بندر بازدید کرد.

این تنگه یکی از مهم‌ترین مسیرهای کشتیرانی جهان و یک گلوگاه حیاتی برای انتقال نفت محسوب می‌شود. حدود یک‌پنجم نفت و گاز جهان از این تنگه عبور می‌کند؛ از جمله نفت جزیره خارک که پایانه اصلی صادرات نفت ایران است.

در گزارشی که آخرین مانورهای نظامی ایران را نشان می‌داد، آقای پاکپور در حال پرواز با هلیکوپتر بر فراز این جزیره مشاهده شد.

روز پنجشنبه ۳۰ بهمن ۱۴۰۴ نیز نیروهای دریایی جمهوری اسلامی یک رزمایش مرکب دریایی با فدراسیون روسیه انجام دادند.

این بار با ونزوئلا و عملیات چکش نیمه شب چه تفاوتی دارد؟

جاستین کرامپ، کارشناس اطلاعات نظامی، به بی‌بی‌سی گفت که آمادگی‌های نظامی کنونی آمریکا در خاورمیانه نسبت به تحرکات پیش از دستگیری نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهور پیشین ونزوئلا در ژانویه، یا عملیات حمله هوایی به تاسیسات هسته‌ای ایران در ژوئن گذشته، «عمق و پایداری بیشتری» را نشان می‌دهد.

در تمامی این موارد، یک گروه ضربت ناو هواپیمابر و چندین ناوشکن به صورت مستقل حضور دارند؛ با این حال، آمریکا تجهیزات خود را در آن دو مورد با شرایط کاملا متفاوتی مستقر کرد.

آمریکا پیش از حملات خود به ونزوئلا، ناو جرالد آر فورد را به دریای کارائیب فرستاد و این یکی از هشت کشتی جنگی ردیابی شده در آن زمان بود.

آمریکا البته در آن عملیات از هواپیماهای کمتری استفاده کرد، زیرا می‌توانست به راحتی جنگنده‌ها را از پایگاه‌های اطراف در خاک اصلی آمریکا یا پایگاه خود در پورتوریکو اعزام کند.

همان طور که در ماجرای دستگیری آقای مادورو دیدیم، آمریکا همچنین کشتی‌های تهاجمی آبی-خاکی را در کارائیب مستقر کرد که به عنوان سکوی پرتاب عملیات هلیکوپترها استفاده شدند. البته باید این نکته را در نظر گرفت که ارتش ونزوئلا به طور کلی در زمینه دفاع از خود یا توان اقدامات تلافی‌جویانه، ضعیف‌تر تلقی می‌شود.

سال گذشته که آمریکا در جریان عملیات چکش نیمه شب به تاسیسات هسته‌ای ایران حمله کرد، با کشوری روبرو بود که نیروی نظامی بسیار قدرتمندتری نسبت به ونزوئلا داشت. نیروهای نظامی ایران قادرند پایگاه‌های آمریکا را در سراسر خاورمیانه هدف قرار دهند.

در زمان عملیات چکش نیمه شب، آمریکا دو گروه ضربت ناو هواپیمابر در منطقه، پنج ناوشکن مستقر در دریای مدیترانه و سرخ، و سه کشتی رزمی در خلیج فارس داشت.

این کشور همچنین اسکادران‌هایی از جنگنده‌ها و هواپیماهای سوخت‌رسان را از آمریکا به اروپا منتقل کرده بود اما پرواز بمب‌افکن‌های رادارگریز بی-۲ که برای هدف قرار دادن سایت‌های هسته‌ای فردو، اصفهان و نطنز استفاده شدند، در واقع از پایگاه‌های آمریکا در میزوری صورت گرفت.

آقای کرامپ، مدیر اجرایی شرکت تحلیل ریسک و اطلاعات سیبیلین، می‌گوید که تقویت حضور ناوهای جنگی و هواپیماهای آمریکایی، در کنار هشت پایگاه هوایی موجود در منطقه، به این کشور اجازه می‌دهد تا «نرخ حملات نسبتا متمرکز و پایدار» حدود ۸۰۰ سورتی پرواز در روز را انجام دهد، با این هدف که هرگونه پاسخ ایران را «بی‌اثر» کند.

او گفت: «آنچه می‌بینیم صرفا آماده‌سازی برای حمله نیست، بلکه یک استقرار بازدارنده گسترده‌تر با قابلیت افزایش یا کاهش مقیاس است. این بدان معناست که این حضور نسبت به مجموعه توان رزمی برای ونزوئلا یا عملیات چکش نیمه شب در سال گذشته، عمق و پایداری بیشتری دارد.»

«این نیرو برای تداوم یک درگیری و مقابله با تمام پاسخ‌های احتمالی علیه نیروها و پیگاه‌های آمریکا در منطقه و البته اسرائیل طراحی شده است.»

- گزارش‌ تکمیلی از باربارا متزلر، غنچه حبیبی‌آزاد، توماس کوپلند و یی ما.