رئیسجمهور لبنان به لاریجانی: دوستی ایران باید با همه لبنانیها باشد نه فقط از طریق یک گروه خاص
منبع تصویر، Reuters
جوزف عون، رئیس جمهور لبنان، در دیدار با علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، در بیروت هرگونه دخالت در امور داخلی این کشور از سوی «هر گروهی» را غیرقابل قبول خوانده است.
رئیسجمهور لبنان در دیدار با آقای لاریجانی گفت که هیچ گروهی در لبنان اجازه حمل سلاح یا تکیه بر حمایت خارجی را ندارد.
آقای عون همچنین درباره دخالت خارجی در امور داخلی لبنان هشدار داد و گفت که این کشور از همکاری با ایران استقبال میکند، اما تنها در چارچوب حاکمیت ملی و احترام متقابل.
او گفت: «دوستی که ما با ایران به دنبال آن هستیم باید با همه لبنانیها باشد، نه فقط از طریق یک گروه یا بخش خاص.»
او افزود که لحن اخیر بعضی از مقامهای ایرانی مفید نبوده است و بار دیگر تأکید کرد که دولت لبنان و نیروهای مسلح آن منحصرا مسئول حفاظت از همه شهروندان خود هستند.
علی لاریجانی بعد از دیدار با آقای عون در یک کنفرانس خبری در بیروت گفت که «هر کشوری حق دارد برای آینده خودش تصمیم بگیرد» و خطاب به لبنانیها گفت «ما دخالتی در تصمیمگیری شما نداریم. آمریکا برای شما طرح آورده و ما طرحی برای شما نیاوردیم.»
آقای لاریجانی گفت: «مقاومت سرمایه ملی شما و کل کشورهای اسلامی است. میخواهند با تبلیغات جای دوست و دشمن را تغییر بدهند. دشمن شما اسرائیل است که به شما حمله کرد. دوست شما کسی است که مقابل اسرائیل مقاومت کرد. قدر دوست خود را بدانید و جای دوست و دشمن را اشتباه نگیرید. مراقب باشد اسرائیل کاری را که از طریق جنگ نتوانست اجرا کند از طریق دیگر به شما تحمیل کند.»
سفر آقای لاریجانی به بیروت در شرایطی انجام میشود که به دلیل حمایت دولت لبنان از خلع سلاح حزبالله، مهمترین گروه شبهنظامی مورد حمایت ایران در منطقه، روابط دو کشور تحتتأثیر قرار گرفته است. او از عراق عازم لبنان شده است.
علی اکبر ولایتی، مشاور ارشد رهبر جمهوری اسلامی، اخیرا گفته بود که «خلع سلاح حزبالله موفقیتآمیز نخواهد بود» و از رهبران لبنان خواست که این طرح را رد کنند.
دبیر شورایعالی امنیتملی ایران پیش از سفر به بیروت گفته بود که حامل پیامهایی، از جمله برای مقامهای لبنان است.
مقامهای جمهوری اسلامی ایران در سفر به لبنان به طور معمول با رهبر و فرماندهان حزبالله دیدار میکنند.
بعضی از منابع خبری عربی گفتهاند که یوسف راجی، وزیر خارجه لبنان، با آقای لاریجانی در این سفر دیدار نخواهد کرد.
نفیسه کوهنورد، خبرنگار ارشد خاورمیانه بیبیسی، بیروت
در مسیر فرودگاه بیروت به سمت شهر، در سراسر خیابان موسوم به «امام خمینی» گروهی از هواداران حزبالله با در دست داشتن پرچم زرد رنگ این گروه و پرچمهای جمهوری اسلامی برای پیشواز مهمان ایرانیشان علی لاریجانی جمع شده بودند.
وقتی خودروی حامل آقای لاریجانی از فرودگاه بیرون آمد عدهای با پاشیدن دانههای برنج و گل و سر دادن شعارهای «لبیک یا نصرالله» از او استقبال کردند.
از بعضی بلندگوها در مسیر موسیقی حماسی که در نماآهنگش همین دو روز پیش توسط یک شاعر و موسیقی ساز هوادار حزبالله سرهم و تولید شده پخش میشد با عنوان «یا هلا لاریجانی» یعنی خوش آمدی لاریجانی.
در چند روز گذشته سفر دبیر شورای امنیت ملی ایران به بیروت به کشمکشی دیگر برای قدرت نمایی حامیان حزبالله و تهران و مخالفانشان تبديل شده بود.
پیش از رسیدن او به لبنان پیامهای نهان و آشکار بعضی نمایندگان مجلس و حتی برخی وزرای کابینه که غالبا عضو دو حزب «نیروهای لبنانی» و کتائب دو مسیحی مارونی مخالف حزبالله بودند در رسانهها منعکس شده بود مبنی براینکه آنها خواستار لغو این سفر هستند چرا که از نگاه ایشان آقای لاریجانی تنها برای «دخالت در امور لبنان و جلوگیری از خلع سلاح حزبالله» به لبنان میآید.
در این میان منابع مختلف نزدیک به دولت به من تایید کردند که عربستان سعودی هم در این فضاسازی بی تاثیر نبوده و در پس پرده نماینده ویژه این کشور در امور لبنان و سوریه به رئیس جمهوری لبنان فشار میآورده که این سفر را دستکم به تعویق بیاندازد.
در مقابل اما نمایندگان حزبالله و شخصیتهای رسانهای وسیاستمداران نزدیک به این گروه، این نکته مطرح میکردند که چطور از نگاه این عده خواهان لغو سفر، آمدن گاه و بیگاه فرستادههای آمریکا به لبنان و فشار واشنگتن بر دولت برای خلع سلاح حزبالله دخالت محسوب نمیشود اما سفر یک مقام ایرانی جنجال بپا میکند.
با اینحال صدای جبهه مخالف حزبالله و جمهوری اسلامی ایران در این مدت به طرز بیسابقهای بلندتر از حامیانشان بوده است. شرایطی که تا همین یک سال پیش دور از انتظار بود.
محمد عبید یکی از سیاستمداران شیعه که رابطه نزدیکی هم با رئیس جمهوری لبنان و همچنین حزبالله دارد به من میگوید که نبود حسن نصرالله در این شرایط نقش عمدهای دارد:« از یک طرف کشته شدن رهبر وفرماندهان حزبالله در حملات اسرائیل و از طرفی درگیر بودن ایران با ادامه یک جنگ احتمالی دیگر با اسرائیل مخالفان حزبالله را جسور کرده چون آنها احساس میکنند هم این گروه ضعیف شده و هم تهران.»
هرچند آقای عبید تاکید میکند که هنوز برای چنین نتیجهای گیری زود است چون به گفته او حزبالله همچنان پایگاه اجتماعی را در جامعه شیعه این کشور وحتی در میان بخشی از مسیحیان و گروههای مذهبی دیگر حفظ کرده است.
«استقبال از لاریجانی از طرف مردم حامی حزبالله در اصل برای رساندن این پیام است.»
هر چند دفتر حزبالله گفته که هیچ دعوت رسمی برای تجمع نکرده بود اما گروههای واتساپی طرفدار «محور مقاومت» در دو روز گذشته پر بود از دعوتها برای «تجمع مردمی» برای پیشواز آقای لاریجانی.
ظاهرا این گروه ترجیح داده چنین استقبالی «خودجوش» باشد. با اینحال امروز حضور نیروهای امنیتی و تیمهای هماهنگ کننده حزبالله در مسیر خیابان امام خمینی که بخشی از منطقه تحت سیطره این گروه در حومه جنوبی بیروت محسوب میشود آشکار بود.
نشانی از اینکه این «بسیج استقبال کننده ها» تا حدی هماهنگ شده هم بود.
آقای لاریجانی در بدو ورود در فرودگاه بیروت گفت که جمهوری اسلامی ایران «برای تحقق مصلحت مردم لبنان تلاش میکند.»
اما مساله اینجاست که نمایندگان واشنگتن و متحدانشان هم دقیقا همین حرف را میزنند.
آمریکا خلع سلاح حزبالله را «خواسته مردم لبنان و به نفع آینده این کشور» توصیف میکند و بر دولت لبنان برای اجرای فشار میآورد.
تعریف مردم اینجا عملا جناح مخالف حزبالله است. در مقابل مردم لبنان از نگاه تهران کسانی هستند که امروز آقای لاریجانی را گلباران کردند.
سوال اینجاست که کدام طرف خواهد توانست حرف خود را در میدان لبنان به کرسی بنشاند. فعلا بادهای مخالف جمهوری اسلامی ایران به شدت در حال وزیدن در منطقه است و شرایط هر روز پیش از پیش برای تهران و گروههای حامیش سختتر میشود.
و سفر آقای لاریجانی در چنین شرایطی انجام میشود.
منبع تصویر، AFP via Getty Images
انتقاد رسانههای مخالف حزبالله در لبنان
همزمان رسانههای مخالف حزبالله در لبنان به شدت از «دخالت جمهوری اسلامی ایران در امور داخلی لبنان»، انتقاد کردهاند.
شبکه تلویزیونی المر لبنان (امتیوی) که اغلب منتقد حزبالله است، شب گذشته گزارش داد که سفر علی لاریجانی «در بحبوحه اظهارات ایران مبنی بر ادامه حمله به حاکمیت لبنان» صورت میگیرد.
اعتراض مقامهای لبنان به اظهارات علی اکبر ولایتی، مشاور ارشد آیتالله علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران است که گفته بود «خلع سلاح حزبالله موفقیتآمیز نخواهد بود» و از رهبران بیروت خواست که این طرح را رد کنند. همچنین احمد جنتی، دبیر شورای نگهبان ایران هم خلع سلاح حزبالله را یک «رویای وهمآلود» توصیف کرد.
شبکه امتیوی پرسیده است که آیا سفر آقای لاریجانی با هدف «میانجیگری برای آتشبس» است یا برای «ریختن بنزین روی آتش» انجام میشود.
وجدی عریضی، روزنامهنگار لبنانی، به این کانال خبری گفت که این اظهارات «نقض آشکار حاکمیت لبنان» است و «خواستار احضار سفیر ایران و عذرخواهی او قبل از سفر لاریجانی شد.»
او گفت: «حزبالله پس از فروپاشی گروههای نیابتی منطقهای ایران، تنها کارت در دست ایران است. بنابراین، تلاش میکند تا در مذاکرات با ایالات متحده مانور دهد و از سلاحهای خود برای دستیابی به دستاوردهایی به هزینه لبنان استفاده کند.»
به گفته این روزنامهنگار «دولت لبنان تصمیم نهایی را در مورد مسئله خلع سلاح گرفته است و تحت هیچ گونه ارعاب یا تحریک خیابانی عقبنشینی نخواهد کرد.»
روزنامه خصوصی لواء، نشریه دیگری مخالف حزبالله، نیز در برخی از گزارشها و یادداشتهایش به شدت از ایران انتقاد کرده است.
در مقالهای که روز گذشته منتشر شد، این روزنامه سفر علی لاریجانی را «تحریکآمیز» توصیف کرد و اظهارات مقامات ایرانی را «رد آشکار حاکمیت دولت و دخالت آشکار در امور داخلی لبنان» خواند.
در این گزارش آمده است که سفر آقای لاریجانی «پیام سیاسی صریحی بود که در درون خود چالش آشکاری را برای تصمیم دولت لبنان برای محدود کردن مالکیت سلاح به دولت» به همراه داشت.
در این مقاله ادعا شده است که «رد» لبنانیها از سفر او «محدود به مخالفان محور تهران» نبوده، بلکه «چهرههای مستقل ملی» را نیز شامل میشود.
این مقاله افزود که حمایت ایران از حزبالله برای حفظ سلاحهایش «بهوضوح نشان دهنده اصرار ایران بر حفظ کارت لبنان و ادامه تبدیل این کشور به بستری برای پروژههای منطقهای خود است.»
این روزنامه در یک در مقاله دیگر «رهایی از سلطه ایران» را فرصتی برای لبنان توصیف کرده است.
این مقاله بحران مزمن برق لبنان را به بیش از یک دهه سوء مدیریت در وزارت انرژی تحت رهبری متحدان حزبالله مرتبط دانست و آن را با سایر کشورهای تحت نفوذ ایران، از جمله عراق، سوریه، یمن و خود ایران، مشابه دانست.
این گزارش استدلال کرده که پروژه منطقهای ایران «کشورهایی را که زمانی مرفه بودند، فقیر و بیثبات کرده است» و نوشت که لبنان باید از فرصت فعلی برای رهایی از نفوذ ایران استفاده کند.
در همین حال، روزنامه فرانسویزبان «لوريون لوجور» چاپ لبنان اظهارات روز ۱۲ اوت نمایندگان مخالف ایران در پارلمان لبنان، زیاد حوات، نماینده حزب نیروهای لبنانی مارونی و مخالف سرسخت حزبالله، و الیاس هنکاک از حزب راستگرای مسیحی کتائب را برجسته کرد.
از آقای حوات نقل شده است که گفته: «ایران را در ایران بگذارید... و لبنان و منافع لبنانیها در دست مقامات لبنانی، تحت نظارت دولت.»
او افزود: «آنچه اتفاق میافتد، یعنی دخالت آشکار ایران در موضوع تحویل سلاحهای حزبالله، مغایر با قانون اساسی، قوانین، مفاهیم بنیادین دولت، منافع لبنان و عرفهای بینالمللی است.»
در همین حال، آقای هنکاک، ایران را به «تشویق» این گروه لبنانی به عدم تحویل سلاحهایش و «هدایت آن به سوی جنگها و ویرانیهای بیشتر در لبنان» متهم کرد.
