بازگشت هزاران معترض به خیابان‌های گرجستان در پی تعلیق برنامه عضویت در اتحادیه اروپا

عصر جمعه هزاران نفر بار دیگر به خیابان‌های تفلیس، پایتخت گرجستان، بازگشته‌اند تا به تصمیم دولت برای معلق کردن گفتگوهای عضویت در اتحادیه اروپا «تا پایان سال ۲۰۲۸» اعتراض کنند.

تظاهرکنندگان فریاد می‌زدند «خائن‌ها» و عکس‌های خبرنگارانی که گفته شد شب قبل به دست پلیس مضروب شدند را تکان می‌دادند.

تظاهرات شب قبل شاهد استفاده پلیس از اسپری فلفل و ماشین آب‌پاش علیه معترضان بود و دولت اعلام کرد ۴۳ نفر دستگیر شدند.

بیش از ۱۰۰ دیپلمات و کارمند دولت گرجستان پیشتر نامه سرگشاده‌ای را امضا کردند که می‌گفت تصمیم دولت با منافع استراتژیک گرجستان همخوانی ندارد.

نخست وزیر، ایراکلی کوباخیدزه، در دفاع از تصمیم خود اتحادیه اروپا را به «باج‌خواهی» متهم کرد.

این پس از آن است که قانونگذاران اتحادیه اروپا خواستار برگزاری مجدد انتخابات پارلمانی ماه گذشته در گرجستان شدند که به گفته آنها با «نقض قابل توجه مقررات» همراه بود.

گرجستان از سال ۲۰۱۲، توسط حزب «رویای گرجستان» اداره می‌شود؛ حزبی که منتقدان می‌گویند تلاش کرده است این کشور را از اتحادیه اروپا دور کرده و به روسیه نزدیکتر کند.

این حزب در انتخابات ماه گذشته مدعی پیروزی شد اما نمایندگان احزاب مخالف، پارلمان جدید را به اتهام تقلب بایکوت کردند، و همزمان سالومه زورابیشویلی، رئیس جمهور کشور، پارلمان تک حزبی را «مغایر قانون اساسی» خواند.

روز پنجشنبه پارلمان اروپا از قطعنامه‌ای حمایت کرد که انتخابات اخیر را آخرین قدم در روند «وخیم‌تر شدن بحران دموکراتیک» گرجستان توصیف کرد و گفت که حزب حاکم «کاملا مسئول» آن است.

این بیانیه به خصوص در مورد گزارش‌های ارعاب رای‌دهندگان، خرید و دستکاری رای، و آزار و اذیت ناظران ابراز نگرانی کرد.

پارلمان اروپا همچنین خواستار تحریم نخست وزیر گرجستان و دیگر مقام‌های بلندپایه از جمله بنیانگذار میلیاردر حزب حاکم، بیدزینا ایوانیشویلی، شد.

پس از این قطعنامه، نخست وزیر گرجستان گفت که دولت وی «تصمیم گرفته است که موضوع پیوستن به اتحادیه اروپا را تا پایان سال ۲۰۲۸ در دستور کار قرار ندهد.»

او گفت که گرجستان همچنان به دنبال عضویت در اتحادیه اروپا است، اما این کار را «با حفظ شان» و در شرایطی که خود می‌خواهد انجام خواهد داد.

کوباخیدزه همچنین سیاستمداران اروپایی را به دلیل «سیل توهین» به دولت گرجستان مورد انتقاد قرار داد.

در واکنش به این تصمیم، ابتدا پنجشنبه شب هزاران معترض طرفدار اتحادیه اروپا در مقابل دفاتر رویای گرجستان در شهرهای تفلیس و کوتایسی تظاهرات کردند.

معترضان چرخش کامل دولت را خیانت به یک آرمان ملی می‌دانند. ادغام در اروپا هدفی است که در قانون اساسی گرجستان درج شده است.

پلیس در ساعت دو صبح به وقت محلی در روز جمعه با استفاده از باتوم، گاز اشک‌آور و ماشین‌های آب‌پاش، تظاهرکنندگانی که برخی از خیابان های تفلیس را سد کرده بودند متفرق کرد.

آن تظاهرات تا ساعت شش صبح به وقت محلی ادامه داشت.

وزارت کشور گرجستان گفت که معترضان بارها به اقدامات تحریک‌آمیز متوسل شدند، به زیرساخت‌ها آسیب زدند و ۳۲ افسر پلیس را «به شدت مجروح کردند.»

شمار دقیق معترضانی که مجروح شدند مشخص نیست، اما یکی از اعضای گروه مخالفان به نام «ائتلاف برای تغییر» گفت که بینی نانا ملاشخیا، عضو دیگر این ائتلاف، شکسته است.

گیورگی بوتیکاشویلی به بی‌بی‌سی گفت: «در جریان سرکوب، ما در یک داروخانه پناه گرفتیم، اما نیروهای ویژه به دنبال ما به آنجا هجوم آوردند. اگر به خاطر حضور رسانه‌ها نبود، ممکن بود ما را تا سر حد مرگ کتک بزنند.»

فیلم‌های موجود در شبکه‌های اجتماعی همچنین نشان می‌دهد که یک خبرنگار از ایستگاه تلویزیونی مخالف «فرمولا» به شدت توسط ماموران مضروب می‌شود.

دیگر نمایندگان رسانه‌ها که به وضوع نشانه‌های مطبوعاتی داشتند هم هدف قرار گرفتند.

سفیر اتحادیه اروپا در گرجستان روز جمعه تصمیم دولت را غم‌انگیز و دلخراش خواند.

پاول هرچینسکی گفت که این با سیاست دولت‌های قبلی و خواسته‌های اکثریت قریب به اتفاق مردم در تضاد است. نظرسنجی‌های عمومی نشان داده است که بیش از ۸۰ درصد مردم گرجستان می‌خواهند کشورشان در آینده بخشی از اتحادیه اروپا باشد.

شوتا ساباشویلی، ۲۰ ساله، به خبرگزاری فرانسه گفت: «رویای گرجستان در انتخابات پیروز نشد. کودتا کرد.»

«در گرجستان هیچ پارلمان یا دولت قانونی وجود ندارد. ما اجازه نخواهیم داد این نخست وزیر خودخوانده آینده اروپایی ما را نابود کند.»

آنا، یک دانشجو، گفت که رویای گرجستان «برخلاف خواست مردم گرجستان حرکت می‌کند و می‌خواهد ما را به اتحاد جماهیر شوروی بازگرداند.»

او به آسوشیتدپرس گفت: «این هرگز اتفاق نخواهد افتاد زیرا مردم گرجستان هرگز اجازه آن را نمی‌دهند.»

گرجستان از سال ۲۰۲۳ به طور رسمی برای عضویت در اتحادیه اروپا نامزد شده است. با این حال، بروکسل در اوایل سال جاری روند الحاق را به دلیل تصویب قانونی ملهم از دولت روسیه متوقف کرد. آن قانون سازمان‌های غیردولتی را که به «پیگیری منافع یک قدرت خارجی» متهم هستند هدف می‌گیرد.

کوباخیدزه گفت که گرجستان به اجرای اصلاحات مورد نیاز برای الحاق ادامه خواهد داد و همچنان قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ به آن بپیوندد، اما افزود «حیاتی است که اتحادیه اروپا به منافع ملی و ارزش‌های سنتی ما احترام بگذارد.»

گیورگی مارگولاشویلی، رئیس جمهور سابق گرجستان، به بی‌بی‌سی گفت که کشور در یک نقطه عطف «بی‌سابقه» قرار دارد.

از زمانی که ما ۳۰ سال پیش مستقل شدیم، به وضوح به غرب گرایش داشته‌ایم، ما به وضوح به ناتو و به وضوح به اتحادیه اروپا گرایش داشته‌ایم و حلقه پیوند هر دولتی بود که سر کار می‌آمد.»

اما به گفته او حالا تلاشی «از سوی گروهی از افراد که قدرت را در تفلیس و کرملین در دست دارند، در جریان است تا گرجستان را با حداکثر سرعت ممکن به مدار روسیه بکشانند.»

سفیر گرجستان در بلغارستان نیز در اعتراض به این موضوع استعفا داد. اوتار بردزنیشویلی گفت که او بیش از دو دهه زندگی حرفه‌ای خود را تا حدود زیادی صرف پیشبرد روند ادغام گرجستان در اتحادیه اروپا کار کرده است.

«تلاش‌های خستگی‌ناپذیر ما نباید تحت هیچ شرایطی متزلزل شود یا به خطر بیفتد. ما به خشونت علیه اراده آزاد معترضان مسالمت‌آمیز نه می‌گوییم و به طور کامل با آنها اعلام همبستگی می‌کنیم.»