برکناری وزیر دارایی بریتانیا پس از ۳۸ روز؛ نخست وزیر: برای اطمینان دادن به بازارها مجبور بودم فوری اقدام کنم

لیز تراس، نخست وزیر بریتانیا گفته است جرمی هانت، وزیر دارایی جدید او ماموریت «رشد اقتصادی» این کشور را به عهده دارد و اصلاحات لازم را برای بهبود وضعیت اقتصادی بریتانیا روی دست خواهد گرفت.

خانم تراس ساعتی پس از برکناری کوازی کوارتنگ از وزارت دارایی و جایگزینی او با جرمی هانت در کنفرانس خبری در دفتر نخست وزیری در داونینگ استریت صحبت می‌کرد.

خانم تراس گفت که «خیلی متاسف» است که مجبور شده آقای کوارتنگ را برکنار کند اما او «باید قاطعانه تصمیم می‌گرفت زیرا اولویتش این است که در چارچوب منافع ملی بریتانیا عمل کند.»

او گفت «مشخص» است که اثرات بخش‌های از بودجه اضطراری «فراتر و سریع‌تر» از آنچه انتظار می‌رفت بوده و «حالا برای اطمینان دادن از انضباط مالی به بازارها باید اقدام فوری می‌کردم.»

او افزود که بنا بر این افزایش مالیات بر شرکت‌ها تغییر نخواهد کرد و به این ترتیب ۱۸ میلیارد دلار مالیات بیشتر بر درآمد دولت افزوده می‌شود.

آقای کوارتنگ که برای شرکت در نشست وزیران دارایی کشورهای عضو صندوق بین‌المللی پول به واشنگتن سفر کرده بود، این نشست را قبل از موعد ترک کرد و امروز صبح به لندن بازگشت و با لیز تراس، نخست وزیر ملاقات کرد.

آقای کوارتنگ که حدود یک ماه پیش به این سمت منصوب شده بود به خاطر بودجه اضطراری اخیر خود مورد انتقاد شدید قرار گرفته بود.

این بودجه از جمله شامل کاهش برخی مالیات‌ها و افزایش هزینه‌ها بود، در حالی که همزمان، بانک مرکزی بریتانیا - که استقلال عمل دارد - در واکنش به خطر افزایش نرخ تورم یک رشته سیاست‌های انقباضی پولی را در پیش گرفته بود.

منتقدان وزیر دارایی برکنار شده گفته بودند که بودجه مالی انبساطی او شامل افزایش هزینه و کاهش مالیات‌هاست و مشخص نیست که قرار است این هزینه‌ها به چه ترتیب تامین شود.

تعارض بین سیاست پولی بانک مرکزی و سیاست مالی دولت باعث ایجاد ابهام در مورد روند تحولات اقتصادی در بریتانیا شد در حالیکه در حال حاضر، این کشور به خاطر افزایش بهای انرژی در پی تبعات خروج از اتحادیه اروپا و توقف فعالیت‌های دوران کرونا، با دشواری مواجه بوده است.

بمبی که هنوز خنثی نشده است

بهرنگ تاج‌دین، بی‌بی‌سی

به طور سنتی، وزیر دارایی بعد از نخست‌وزیر بالاترین و مهم‌ترین مقام دولت بریتانیا محسوب می‌شود. همین است که استعفای ریشی سوناک، فرآیند سقوط بوریس جانسون را کلید زد و برکناری کوازی کوارتنگ بعد از تنها ۳۸ روز، می‌تواند موقعیت لیز تراس در مقام نخست‌وزیر را هم به شدت متزلزل کند.

ولی خطر بزرگ‌تر، وضعیت بازارهای مالی است. از سه هفته پیش که آقای کوارتنگ در یک «نیمچه بودجه» برنامه‌اش را برای کاهش مالیات‌ها و تأمین هزینه‌ها با افزایش استقراض اعلام کرد، نرخ بهره اوراق قرضه دولت تقریباً دو برابر شده و بعضی از صندوق‌های بازنشستگی تا مرز ورشکستگی پیش رفتند؛ کاری که باعث دخالت «کوتاه‌مدت» بانک مرکزی در بازار شد.

آن دخالت قرار است امروز پایان یابد. اگر لیز تراس و جرمی هانت، جانشین آقای کوارتنگ نتوانند به سرعت بازار را درباره انضباط مالی و بودجه‌ای‌شان قانع کنند، ممکن است هفته آینده وضعیت بازار از ناآرامی و اضطراب به یک بحران مالی تمام‌عیار تبدیل شود. بحرانی که به بریتانیا محدود نمی‌ماند و ترکش‌هایش احتمالاً به بازارهای سراسر دنیا اصابت می‌کند.

اعلام بودجه اضطراری باعث نگرانی بازارهای سهام و ارز شده و کاهش نرخ برابری پوند را در پی داشت. این تحول بانک انگلستان، بانک مرکزی بریتانیا، را وادار کرد برای تثبیت شرایط مالی، به اقدامات اضطراری دست بزند.

 قرار است لیز تراس تا ساعاتی دیگر در یک نشست خبری شرکت کند و در مورد استعفای وزیر دارایی توضیح دهد.

با روی کار آمدن جرمی هانت به عنوان وزیر دارایی، برخی ناظران احتمال داده‌اند که بعضی اقدامات کوازی کوارتنت لغو خواهد شد.