آثار زمین‌شناسی در آب‌های نروژ سرنخی از عقب‌نشینی یخ جنوبگان به دست می‌دهد

تحقیقات تازه حاکیست که صفحات یخی جنوبگان به طور بالقوه ممکن است خیلی سریع‌تر از آنچه که قبلا تصور می‌شد عقب‌نشینی کند.

این شواهد با بررسی رد به جا مانده از پسرفت هزاران سال پیش صفحات یخی در بستر دریا در نروژ به دست آمده است.

درحال حاضر میزان پسرفت یخچال‌های قطب جنوب در سریع‌ترین حالت ۳۰ متر در روز است. اما اگر این روند سرعت بگیرد، دارای پیامدهای بزرگی برای بالا آمدن سطح دریاها در اطراف جهان خواهد داشت.

محققان دریافتند که در مورد صفحه یخی نروژ، حداکثر سرعت پسرفت روزانه بیش از ۶۰۰ متر بود.

دکتر کریستین بچلر از دانشگاه نیوکاسل بریتانیا می‌گوید: «اگر تخمین‌های بالاتر از افزایش دما محقق شود ممکن است ما شاهد همین پدیده در جنوبگان باشیم.»

او به بی‌بی‌سی گفت: «نگران‌کننده این است که وقتی معادلات را حساب کردیم تا ببینیم چه چیزی به چنین پسرفتی در جنوبگان دامن خواهد زد... فهمیدیم جاهایی هست که همین حالا هم می‌تواند شاهد چنین پدیده‌ای باشد.»

ذوب یخ‌های قطب جنوب، که ناشی از تغییر اقلیم است، سطح دریاها را نسبت به دهه ۱۹۹۰ تقریبا یک سانتیمتر افزایش داده است.

دکتر کریستین بچلر و همکارانش نتایج مطالعه خود را در شماره این هفته مجله «نیچر» منتشر کرده‌اند.

این تیم نوار پهنی از بستر دریا در آب‌های ساحلی در بخش مرکز نروژ را بررسی کردند.

بیست هزار سال پیش این ناحیه در شمال اروپا شاهد فرآیند عقب‌نشینی و تجزیه یک صفحه عظیم یخی (یخسار) بود.

آنچه از این صفحه یخی به جا مانده بیش از ۷۶۰۰ تیغه یا چین موازی پله مانند است که در رسوبات گلی بستر دریا حفر شده. ارتفاع هر تیغه حدود ۲.۵ متر و فاصله میان آنها از ۲۵ تا ۳۰۰ متر است.

دانشمندان این تیغه‌ها را مشخصه به جا مانده از تماس یخچال با بستر دریا می‌دانند.

این چین‌ها زمانی ایجاد می‌شود که یخ در این نقطه به دلیل جزر و مد به رسوبات بستر دریا برخورد کند.

برای تولید این ساختار و حفظ آن، یخ باید درحال پسرفت بوده باشد؛ و این «ساعت» جزر و مدی سرعت پسرفت را مشخص می‌کند.

نتایج مطالعه این گروه نشان می‌دهد که صفحه یخی سابق اروپا یک رشته پالس‌های سریع عقب‌نشینی از ۵۵ متر در روز تا ۶۱۰ متر در روز را تجربه کرد.

چین‌های مشابهی هم در بستر دریا در اطراف جنوبگان مشاهده شده اما ابعاد این نمونه‌ها خیلی محدود است.

ناحیه مورد مطالعه در نروژ خیلی پهن‌تر است و تصویر خیلی روشن‌تری از سرعت عقب‌نشینی یخ در آب و هوایی گرم به دست می‌دهد.

دانشمندان امروزه از ماهواره‌ها برای نظارت بر ناحیه تماس یخچال‌ها با بستر دریای جنوبگان استفاده می‌کنند. این ماهواره‌ها می‌توانند رد نقاطی که یخ با جزر و مد بالا و پایین می‌رود را بگیرند.

پژوهشگران می‌گویند که مشاهدات تیم آنها به تنظیم دقیق‌تر مدل‌های کامپیوتری با هدف پیش‌بینی آینده جنوبگان در جهانی درحال گرمتر شدن کمک می‌کند.

در حال حاضر این مدل‌ها فاقد جزئیات مهمی در زمینه رفتار یخ هستند.

آنها می‌گویند برای همین است که بررسی‌ها باید از تصاویرماهواره‌ای فراتر رود و شامل بررسی رفتار گذشته زمین با کمک علم زمین‌شناسی باشد.