«آخرین یهودی» چنای به دنبال جایگاهی در تاریخ هند

داوید لوی ادعا می‌کند آخرین یهودی بوده که در شهر چنای در جنوب هند زندگی کرده است.

به این دلیل که بر اساس مدارک دولتی، خانواده آقای لوی آخرین خانواده یهودی بوده است که در این شهر، در پایتخت ایالت تامیل نادو زندگی کرده است. (بی‌بی‌سی موفق به تایید این موضوع نشد که آیا آخرین دو یهودی که بر اساس سرشماری هند در چنای زندگی کرده‌اند، آقای لوی و همسرش بوده‌اند یا نه).

آقای لوی در سال ۲۰۲۰ به دنبال یک اختلاف ملکی، «به دلایل امنیتی» هند را ترک کرد و اکنون با خانواده‌اش در آلمان زندگی می‌کند.

اما او می‌گوید چنای همیشه خانه اول او باقی خواهد ماند، و او مصمم است که از فرهنگ و تاریخ جامعه خود محافظت کند.

بیش از ۱۰ نسل از خانواده لوی که اصالت پرتغالی دارد در چنای زندگی کرده است. این شهر در زمان حاکمیت بریتانیا بخشی از استان مدرس به حساب می‌آمد.

رزا، مادربزرگ آقای لوی (که به گفته او نامش از کلمه تامیلی برای گل رز گرفته شده) با ایزاک هنریکس دی کاسترو که یک تاجر الماس اهل آمستردام بود ازدواج کرد، که او هم پس از ازدواج با رزا به مدرس نقل مکان کرد. این زوج در سال ۱۹۴۴ در جریان یک سفر به آلمان در زمان هولوکاست کشته شدند.

پس از مرگ آنها، تنها پسرشان یعنی پدربزرگ آقای لوی، به نام لوی هنریکس دی کاسترو به هند بازگشت.

آقای لوی سال‌هاست که تاریخ خانواده خود و سایر یهودیانی را که زمانی در چنای زندگی می‌کردند، در صفحه فیس‌بوکش مستند می‌کند.

او به بی‌بی‌سی تامیل گفت: «من این کار را می‌کنم تا با مرگ من میراث نیاکانم از میان نرود».

اما او می‌خواهد این ماموریت را برای نگهداری از گذشته خانواده‌اش گسترش دهد. او در سال ۲۰۲۰ در تماس با اداره باستان‌شناسی تامیل نادو از مسئولان ایالت درخواست کرد اشیا متعلق به خانواده‌اش را در اختیار بگیرند و از آنها در یک موزه مراقبت کنند.

در میان این اقلام، برخی متون مقدس یهودی که با نقره صحافی شده‌اند، چند ظرف که از آنها در مراسم مذهبی استفاده می‌شده، و چند شی دیگر دیده می‌شود که روزگاری در یک کنیسه نگهداری می‌شده‌اند که پیش از نابودی، پدربزرگ آقای لوی آخرین خاخام آنجا بود.

بر اساس سرشماری هند در سال ۲۰۱۱، چهار هزار و ۴۲۹ یهودی در این کشور زندگی می‌کردند که دو نفر از آنها در تامیل نادو ثبت شده‌اند. در سال ۱۹۲۱ شمار یهودیان استان مدرس به ۴۵ نفر می‌رسید.

مقام‌های اداره باستان‌شناسی تامیل نادو گفته‌اند در حال بررسی درخواست آقای لوی هستند.

تی اوداچاندران، یکی از مسئولان اداره باستان‌شناسی تامیل نادو می‌گوید: «محققان در حال بررسی مالکیت و قدمت این اشیا هستند».

او افزود که روند شناسایی و تایید این اشیا دست‌کم یک سال دیگر به درازا خواهد کشید زیرا گروهی از متخصصان باستان‌شناسی باید آنها را بررسی کنند.

مورخان محلی می‌گویند این اشیا به این دلیل که اطلاعاتی درباره جنبه‌های کمتر شناخته‌شده مهاجرت یهودیان به دست می‌دهند، می‌توانند از نظر تاریخی بسیار باارزش باشند.

ونکاتش راماکریشنان، مورخ می‌گوید چنای زمانی در قرن هفدهم برای یهودیانی که از آزار و شکنجه در اسپانیا گریختند، پناهگاه امنی به حساب می‌آمد.

آقای راماکریشنان می‌گوید که بسیاری از این خانواده‌ها عمدتا با بستگان خود در اروپا تجارت الماس می‌کردند.

«با رونق گرفتن تجارت آنها، خیابانی در چنای به اسم آنها نامگذاری شد که تا به امروز هم وجود دارد: خیابان تاجران مرجان».

تاریخ‌شناسان می‌گویند اشیا آقای لوی همچنین می‌توانند به روشن‌شدن جنبه‌هایی از زندگی جامعه بزرگ‌تر یهودیان هند هم کمک کنند.

علاوه بر تامیل نادو، یهودیان عمدتا در ایالت جنوبی کرالا، ایالت غربی ماهاراشترا در امتداد ساحل کونکان، و در ایالت شرقی بنگال غربی ساکن شدند. اکثر آنها تاجر بودند.

اما با وجود میراث غنی جامعه یهودیان در هند، کارشناسان می‌گویند تاریخ آنها به سرعت در حال محو شدن از زندگی و حافظه عمومی است.

کارماچاندران، مورخی که در معرفی خود تنها از یک نام استفاده می‌کند، می‌گوید برای نمونه در کرالا تنها سه کنیسه از هشت کنیسه‌ای که بین قرن‌های یازدهم و شانزدهم ساخته شده بودند، هنوز پابرجا هستند.

آقای کارماچاندران می‌گوید: «دولت محلی کرالا باید از این بناهای تاریخی محافظت کند تا نشان دهد که هند کشوری بوده که از توازن و تنوع مذهبی حمایت می‌کرده است».

او می‌افزاید: «چندین نسل از یهودیان زندگی امن و آرامی را در هند پشت سر گذاشتند و اکنون تاریخ آنها بخشی از تاریخ هند محسوب می‌شود».

آقای لوی می‌گوید حتی در تامیل نادو کنیسه‌ها با توجهی مواجه هستند.

چنای پیش از این دو کنیسه داشت که در قرن هفدهم بنا شده بودند و برای پاسخگویی به جامعه کوچک یهودیان از آن‌ها استفاده می‌شد.

اما به گفته آقای لوی اکنون هر دوی آنها از میان رفته‌اند. آخرین کنیسه در سال ۱۹۶۸ تخریب شد تا به جای آن یک مدرسه ساخته شود.

آقای لوی می‌گوید: «با کوچک‌تر شدن جامعه یهودیان، موفق نشدیم برای حفظ ملک‌ خود مبارزه کنیم».

راماچاندرا وایتیانات، مورخ می‌گوید در هیچ یک از موزه‌ها و مراکز فرهنگی تامیل نادو اثری از جامعه یهودیان به چشم نمی‌خورد.

او می‌افزاید، یهودیان «بسیار به مردمان محلی و حرکت‌های اجتماعی آنها نزدیک و وابسته بودند»، بنابراین لازم است که مسئولان ایالتی با خواسته آقای لوی موافقت کنند و از متعلقات خانوادگی او در یک موزه نگهداری کنند.

اما برای آقای لوی، این پروژه نگهداری به شدت شخصی است. «اینها اشیا مقدسی هستند که با احترام فراوان توسط نیاکان من مورد استفاده قرار می‌گرفتند».

«آنها بخشی از تاریخ این شهر و تاریخ من محسوب می‌شوند».