بحران سودان: طرفهای متخاصم با آتشبس موافقت کردند
منبع تصویر، Getty Images
طرفهای متخاصم در سودان بر سر یک آتشبس سه روزه به توافق رسیدند و از شب گذشته آن را به اجرا گذاشتند. اگرچه گزارشهایی مبنی بر عدم رعایت این آتشبس نیز مخابره شده است.
پس از ده روز درگیری در خارطوم، پایتخت سودان، این آتشبس با میانجیگری آمریکا صورت پذیرفت. آتشبس سه روزه به غیرنظامیان فرصت میدهد تا به خدمات ضروری دسترسی پیدا کنند و یا از مناطق درگیری و خطرناک خارج شوند.
ساعاتی پیش آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا، از توافق طرفهای درگیر در سودان برای برقراری آتشبس از نیمهشب خبر داده بود. به گفته آقای بلینکن، فرماندهان ارتش و شبهنظامیان موسوم به نیروهای واکنش سریع پس از ۴۸ ساعت مذاکره برای آتشبس توافق کردهاند.
این سومین بار است که در روزهای اخیر در سودان آتشبس اعلام میشود. تا کنون دستکم ۴۰۰ نفر در درگیری میان دو طرف جانشان را از دست دادهاند.
فرماندهی نیروهای واکنش سریع در بیانیهای از برقراری آتش بس استقبال کرده است. این فرماندهی در بیانیهاش نوشت: «ما بر تعهدمان بر آتشبس کامل در دوره توقف خصومتها تاکید میکنیم.»
ارتش سودان هنوز در این باره اظهار نظر نکرده است.
به گفته خبرنگاران در خارطوم، اهالی امیدوارند با برقراری آتشبس بتوانند پایتخت را ترک کنند.
کشورهای خارجی هم در حال تلاش برای خارج کردن شهروندانشان از سودان هستند.
هشدار سازمان بهداشت جهانی
در حالی که بسیاری از ساکنان خارطوم با کمبود آب بهداشتی و مواد خوراکی مواجه هستند و اینترنت هم عملا در سودان قطع است، سازمان بهداشت جهانی هم هشدار داده است که یکی از طرفین درگیریها در سودان، یک آزمایشگاه عمومی در خارطوم را تصرف کرده که نمونههای آزمایشگاهی از بیماریهایی از جمله فلج اطفال و سرخک در آنجا نگهداری میشوند.
دراین گزارش آمده است که تکنسینها برای ایمن سازی این نمونهها، قادر به دسترسی به آزمایشگاه ملی بهداشت عمومی نبودهاند.
نیما سعید عابد، نماینده سازمان جهانی بهداشت در سودان وضعیت را «بسیار بسیار خطرناک» توصیف کرده است.
او از مشخص کردن اینکه کدام طرف این تأسیسات را تصرف کرده است خودداری کرد. او همچنین گفت که از زمان شروع جنگ حداقل چهارصد و شصت نفر کشته و بیش از چهار هزار نفر زخمی شده اند.
سودان سومین کشور بزرگ آفریقاست. این کشور از دو سال پیش به وسیله یک شورای انتقالی به رهبری ژنرال عبدالفتاح برهان، فرمانده ارتش اداره می شود.
ژنرال محمد حمدان دقلو که فرمانده شبهنظامیان واکنش سریع است، معاونت این شورا را برعهده دارد.
اختلاف میان این دو با زد و خورد نظامی میان نیروهای آنها از پانزدهم آوریل، نه روز پیش، آغاز شده است.
دلیل این جنگ چیست؟
از زمان کودتای اکتبر ۲۰۲۱، سران ارتش از طریق آنچه «شورای حاکمیت» نامیده میشود، کشور را اداره میکنند. برای انتقال حکومت به غیرنظامیان، طرحی برای ادغام این نیروهای شبهنظامی در ارتش در دست بود اما اختلاف بین این ارتش و نیروهای شبهنظامی موجب تنش شده است.
دو نظامی در حال حاضر در مرکز این اختلافات قرار دارند؛ ژنرال عبدالفتاح البرهان که رئیس نیروهای مسلح و در واقع رئیس جمهور کشور است، و معاون او ژنرال محمد حمدان دَقَلو، معروف به حمیدتی، که فرمانده شبهنظامیان نیروهای واکنش سریع (آراِساِف) است.
این دو نفر در خصوص حرکت کشور به سوی حکومت غیرنظامی اختلاف نظر دارند.
یکی از اصلیترین نقاط اختلاف بر سر طرحی است که ۱۰۰ هزار نیروهای عضو نیروهای واکنش سریع (آراِساِف) را به ارتش اضافه میکند و اینکه چه کسی نیروی جدید را رهبری خواهد کرد.
درگیریهای اخیر پس از چند روز تنش آغاز شد، زیرا اعضای نیروهای واکنش سریع (آراِساِف) در حرکتی که ارتش آن را یک تهدید میدانست، در سراسر کشور مستقر شدند.
مشخص نیست چه کسی اولین گلوله را در صبح شنبه شلیک کرد، اما بیم آن میرود که این وضعیت ناپایدارتر و بدتر شود.
در پی روزها تنش در سودان بین شبهنظامیان نیروهای واکنش سریع (آراِساِف) و ارتش، صدای تیراندازی و انفجارهای شدید در نقاط مختلف خارطوم، پایتخت این کشور و از جمله کاخ ریاست جمهوری شنیده شده است.
نیروهای شبهنظامی واکنش سریع (آراِساِف) به رهبری ژنرال محمد حمدان دقلو - معاون رهبر کشور- به نقض حقوق بشر و قتل دستکم ۱۲۰ معترض در ژوئن ۲۰۱۹ در تظاهرات و تحصن در مقر ارتش متهم است.
نیروهای واکنش سریع در سال ۲۰۱۳ عمدتا از شبهنظامیان «جنجوید» تشکیل شد که با شورشیان دارفور میجنگیدند. اخیرا دیوان کیفری بینالمللی در لاهه محاکمه علی محمد علی عبدالرحمن، رهبر سابق شبهنظامیان «جنجوید»، را به اتهام ۳۱ مورد جنایت علیه بشریت و جنایت جنگی آغاز کرده است.
در سال ۲۰۱۵، حدود ۴۰ هزار نفر از اعضای نیروهای واکنش سریع (آراِساِف) به مداخله نظامی تحت رهبری عربستان سعودی در جنگ یمن پیوستند. اعضای این نیرو به لیبی هم اعزام شدند.
