۱۸۰ صاحبنظر خواستار «تغییر پارادیم حاکم بر نظام حکمرانی» در ایران شدند
منبع تصویر، NurPhoto via Getty Images
دهها اقتصاددان، صاحبنظر، استاد دانشگاه و مقام سابق در ایران خواستار «تغییر پارادایم حاکم» بر شیوه حکمرانی جمهوری اسلامی پس از جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل شدند. برخی از امضاکنندگان نامه، در دولتهای پیشین ایران وزیر و معاون رئیسجمهور بودهاند.
این نامه با ۱۸۰ امضا خطاب به مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، نوشته شده است و از جمله نویسندگان آن مسعود نیلی، مسعود روغنی زنجای، زهرا کریمی، علینقی مشایخی، مسعود روغنیزنجانی، عباس آخوندی، ولیالله سیف و موسی غنینژاد هستند.
در این نامه گفته شده است که جنگ اسرائیل و آمریکا با ایران «با تشدید ابرچالشهای ناشی از ناترازی فزاینده در بخشهای مختلف، افول سرمایهگذاریهای مولد و تشدید مهاجرت نخبگان به خارج از کشور» همراه بوده است.
در این نامه آمده است که «این جنگ، به همراه درسهای عبرتآموز آن، میتواند نقطه عطفی تاریخی در پایانبخشی به ناکارآمدی، بیاعتمادی، سیاست خارجی منجمد و تبعیض و بیعدالتیها» باشد.
«توصیه موکد ما آن است که برای خروج از شرایط بهوجود آمده، مسیر دیپلماسی و مذاکره سازنده با آمریکا و اروپا فعال شود و از بروز مجدد جنگ و تداوم اعمال فشارهای اقتصادی جلوگیری شود.»
برخی از مهمترین نکات نامه:
- حفظ تمامیت ارضی و موجودیت سرزمینی ایران، مهمترین هدف است
- آزادی بیان صاحبان اندیشه تضمین شود
- زندانیان سیاسی و محصورانی که بهدلیل بیان نظرات زندانی شدهاند، از بند رها شوند
- صداوسیما و دیگر رسانههای جمعی دولتی، از کنترل محافل افراطی خارج و به نحوی متحول شود
- نظام اطلاعاتی و امنیتی کشورنیازمند بازنگریهای اساسی است
- سیاستهای پولی، ارزی، تجاری و مالی بهگونهای تنظیم شود که زمینه رانتجویی و فساد را از بین ببرد
امضاکنندگان نامه گفتهاند «حل مشکلات درهمتنیده اقتصادی، اجتماعی و سیاسی، فرآیندی دشوار و زمانبر است که به همراهی و همکاری میان مردم و دولت و بهرهگیری از منابع و تکنولوژی جهانی نیازمند است.»
آنها نوشتهاند که «عبور کمهزینه از این شرایط، بدون گسترش روابط بینالملل از یک طرف و تقویت هرچه بیشتر سرمایه اجتماعی، از طرف دیگر، امکانپذیر نخواهد بود.»
نویسندگان نامه پیشنهاد کردهاند که برای عبور از «ابرچالش ها»، «مسیر دیپلماسی و مذاکره سازنده با آمریکا و اروپا فعال» و زمینه «افزایش ملموس مشارکت جامعه و احیای سرمایه اجتماعی» با آزادی بیان، فراهم شود.
آنها گفتهاند که «خروج نیروهای نظامی از امور بنگاهداری و فعالیتهای اقتصادی و تمرکز آنها بر امور مربوط به حوزههای مستقیما مرتبط با امور نیروهای مسلح» ضروری است.
پس از جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و ایران برخی چهرههای سیاسی و کاربران شبکههای اجتماعی از تمرکز نیروهای نظامی و انتظامی بر امور اقتصادی و مسائل اجتماعی همچون حجاب و پوشش زنان پیش از این جنگ انتقاد کردند.
برخی از نویسندگان این نامه هم در سالهای گذشته درباره خطر انباشت ابربحرانهای اقتصادی، زیست محیطی و روابط خارجی و همچنین عواقب دخالت نهادهای نظامی در امور اقتصادی هشدار داده بودند.
مسعود نیلی که مشاور اقتصادی دولتهای پیشین بوده و عباس آخوندی از وزرای دولت اکبر هاشمی رفسنجانی و حسن روحانی از جمله این افراد بودند.
نهادهای نظامی ایران خصوصا سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بهخصوص در دو دهه اخیر حضور وسیعی در فعالیتهای اقتصادی دارد و به گفته برخی از مقامهای پیشین رقیب بخش خصوصی در امور اقتصادی است.
