داستان عکس نمادینی که ۲۵ سال پیش گرفته شد

دو نفر که در دو طرف تور دروازه ایستاده‌اند، در آستانه یکی از نمادین‌ترین عکس‌های ورزشی که مسیر زندگی آنها را تغییر می‌دهد قرار دارند.

بیست و پنج سال پیش، مقابل چشمان بیش از ۹۰ هزار نفری که ورزشگاه رز بال کالیفرنیا را سرشار از جمعیت کرده بودند، برندی چستین پشت توپ قرار گرفت تا آخرین ضربه پنالتی تیم ملی زنان آمریکا را مقابل چین در خاک خودی، راهی دروازه حریف کند.

دیدار نهایی یک لحظه کلیدی برای فوتبال زنان خواهد بود، با اوجی که توسط یک عکاس ثبت می‌شود.

بخش جهانی بی‌بی‌سی داستان پشت پرده این عکس و تاثیر آن بر فوتبال زنان را روایت می‌کند.

فینال

وظیفه اصلی رابرت بک در ۱۰ ژوئیه ۱۹۹۹ و در آن روز آفتابی ورزشگاه رز بال، عکاسی از جمعیت و افراد نامدار میان آن مانند بیل کلینتون، رئیس‌جمهور آمریکا، بود.

در آن بازی تجربه مسابقات فوتبال زیادی که بک قبلا از آنها عکاسی کرده بود، کمک حالش بودند: «آنجا رفتم و وقتی دیدم چقدر آدم آنجا آمده است، به نوعی غافلگیر شدم. منظورم این است که خودم هم هنوز نفهمیده بودم که آن مسابقه چقدر مهم است.»

تیم زنان آمریکا سال ۱۹۹۱ برنده یک تورنمنت جهانی شد، مسابقاتی که بعدا به جام جهانی زنان تغییر نام داد، اما افراد کمی آن افتخار را به رسمیت شناختند.

سال ۱۹۹۵ آنها در نیمه‌نهایی به نروژ که بعدا قهرمان جام جهانی شد، باختند. اما آنها از یک دهه قبل برای جام جهانی خانگی آماده شده بودند و در سال ۱۹۹۰ تیم آمریکا جنگید و خودش را به فینال رساند.

در اتفاقی غیر معمولی در جام جهانی، دیدار رده‌بندی بین نروژ و برزیل درست قبل از فینال انجام شد. آن بازی به ضربات پنالتی کشید. به غیر از طول کشیدن پایان بازی، اجرای جنیفر لوپز هم آن قدر طول کشید که تیم آمریکا مجبور شد در راهروهای ورزشگاه خودش را گرم کند.

چستین، مدافع تیم ملی آمریکا، به خوبی آن شرایط را به خاطر دارد: «از سقف آب چکه می‌کرد و شما می‌توانستید بوی کپک را حس کنید. تاریک و نمور... عالی بود. ولی این هم یکی دیگر از فرصت‌هایی بود که ما یکدگیر را در آغوش بگیریم و بگوییم، بزن بریم.»

بازیکنان وارد زمین شدند و پس از ۹۰ دقیقه بدون گل و ۳۰ دقیقه وقت‌ اضافی هم توپی از خط دروازه‌ها نگذشت. بک دوربین به دست، همراه با دستیارش آماده عکاسی از ضربات پنالتی شد؛ هرچند که به طور رسمی اجازه این کار را نداشت.

او گفت: «ما اجازه ورود به زمین بازی را نداشتیم، اما من با خودم گفتم کسی به ما توجه نخواهد کرد. این قبل از ۱۱ سپتامبر بود و تدابیر امنیتی نسبت به الان خیلی آسان‌تر بودند.»

بنابراین آنها از تونل بیرون رفتند و بدون این که کسی جلویشان را بگیرد، وارد زمین شدند.

آنها پشت دروازه صف کشیدند، تا این که یکی از نیروهای امنیتی آنها را دید و گفت باید محل را ترک کنند.

بک گفت: «ما داشتیم بساطمان را جمع می‌کردیم که یکی از نیروهای امنیتی گفت:«تکان نخورید، همین الان شروع می‌شود. دیگر خیلی دیر شده و نباید حواسشان را پرت کنید. همان جا که هستید، بمانید.» نمی‌دانم اسمش را چه بگذارم، دست تقدیر، حضور در مکان مناسب در زمان مناسب.»

تیم‌ها دو پنالتی اولشان را گل کردند، اما سپس بریانا اسکری ضربه لیو یینگ را مهار کرد و آمریکا را پیش انداخت.

سه پنالتی بعدی گل شد و کار به پنالتی سرنوشت‌ساز آخر رسید.

این چستین ۳۰ ساله بود که پشت مهم‌ترین ضربه پنالتی ایستاد؛ بازیکنی که از تیم جام جهانی ۱۹۹۵ کنار گذاشته شده بود. این مدافع چپ ابتدا قرار بود که ضربه ششم را بزند، به یاد می‌آورد که اعصابش چه حالی داشت وقتی که تونی دیسیکو، سرمربی تیم تصمیم گرفت او ضربه پنجم را با پای چپش راهی دروازه حریف کند.

چستین راست پا بود.

او گفت: «تا آن موقع هرگز با پای چپ پنالتی نزده بودم و قطعا نه در فینال جام جهانی و قطعا نه جلوی ۹۰ هزار نفر.»

او از بقیه بازیکنان جدا شد و توپ را روی نقطه پنالتی کاشت: «نفس عمیقی کشیدم و منتظر سوت داور شدم و همانطوری که تونی گفته بود با پای چپ ضربه زدم.»

چستین که ۱۹۲ بازی ملی در کارنامه دارد، توپ را با ضربه‌ای محکم به تور دروازه گائو هونگ، دروازه‌بان چین، چسباند. ورزشگاه منفجر شد و آمریکا قهرمان جام جهانی زنان.

در آن سوی تور دروازه، بک با دوربینش در موقعیت مناسب قرار داشت: «دیوانه‌کننده بود، احتمالا صدای ۹۰ هزار نفری که فریاد می‌کشیدند و از خود بیخود شده بودند، در بریتانیا هم شنید می‌شد!»

چستین پیراهنش را پاره کرد، سوتین ورزشی‌اش پیدا شد و در حالی که هم‌تیمی‌ها به سویش می‌دویدند، زانو زد.

پشت دروازه بک عکس گرفت. جای مناسب در زمان مناسب. چستین می‌گوید: «شما نمی‌دانید که در چنین موقعیت‌های احساسی چگونه واکنش نشان می‌دهید. این لحظه دیوانگی بود.»

«لحظه‌ای فراموش‌نشدنی در تاریخ ورزش آمریکا»

عکسی که بک از چستین گرفت روی جلد «اسپرت ایلاستریتد»، یکی از بزرگ‌ترین مجله‌های ورزشی جهان، رفت و بعدها این یکی از نمادین‌ترین روی جلدهای تاریخ این نشریه شد.

چند روز بعد از بازی بک برای نخستین بار اثرش را دید: «بهتر از تصورم بود. فقط برندی بود و یک کلمه؛ کلمه "آره" (Yes)».

کلی وایتساید، استاد دانشگاه ایالتی مونتکلر و خبرنگار ورزشی، که تیم آمریکا را در دوران حرفه‌ایش دنبال کرده است، به خوب تاثیر آن عکس را در خاطر دارد.

او گفت: «اگر آن هفته به یک سوپرمارکت می‌رفتید و در صف خرید می‌ایستادید، تنها چیزی که به چشم‌تان می‌خورد، تصاویر شادی پس از گل برندی چستین بود. از نظر رسانه‌ای آن هفته واقعا نمادین بود.»

«مدل جشن گرفتن او و این واقعیت که آن تصویر در کشور ما به یکی از نمادین‌ترین تصاویر ورزشی در تمام دوران بدل شد... لحظه‌ای فراموش‌نشدنی در تاریخ ورزش آمریکاست.»

او می‌گوید این تأثیر «دوجانبه» بود: هم به ورزش زنان مشروعیت بخشید و هم الهام‌بخش نسل بعدی بود: «تمام بازیکنانی که بعد از "تیم ۹۹" آمدند، به آن لحظه اشاره کردند. این الهام‌بخش آنها برای بدل شدن به یک فوتبالیست بود.»

این تصویر به عنوان نشانه‌ای از انعطاف‌پذیری و قدرت ورزش زنان انگاشته شد. برای اسکری، دروازه‌بان وقت تیم زنان آمریکا، راه افتادن نخستین لیگ فوتبال زنان جهان از تاثیرات موفقیت آن تیم بود.

او گفت: «دوره نخست لیگ ۱۸ تیمی، زاییده و ملهم از جام جهانی ۱۹۹۹ بود و در نتیجه باید آن را آغازی بر لیگ حرفه‌ای فوتبال زنان دانست.»

فرآیند پیشرفت به سادگی پیش نرفت و لیگ در عرض دو سال از هم پاشید، اما تاثیر رخ داده چنان گسترده بود که به گفته اسکری «زمینه‌ساز» چیزی است که از آن زمان اتفاق افتاده است.

دیدار دوباره

حدود پنج سال بعد از آن فینال، بک برای دیدن بازی بسکتبالی به ورزشگاه رفت که چستین در آن به عنوان گزارشگر تلویزیونی حاضر شده بود. این دو نفر قبلا هرگز یکدیگر را ملاقات نکرده بودند و بنابراین بک تصمیم گرفت که خودش را معرفی کند.

بک گفت: «برندی پرید روی من و بازوانش را دورم حلقه کرد و اشک می‌ریخت. او گفت: "رابرت، تو نمی‌دانی آن عکس چه معنایی برای صدها هزار زن و دختر کوچک در کشور ما و گوشه و کنار دنیا داشت." من هرگز اینجوری به موضع نگاه نکرده بودم.»

تاثیر آن عکس فقط محدود به آمریکا نماند. اما هیز انگلیسی که الان سرمربی تیم ملی فوتبال زنان آمریکاست، می‌گوید: «آنها الگوی من به عنوان یک دختر انگلیسی بودند.»

هیز و تیمش قرارست شنبه آینده (۳۰ نوامبر) در ومبلی دیداری دوستانه با تیم ملی زنان انگلیس داشته باشند. این همان ورزشگاهی است که در آن کلویی کلی با چرخاندن پیراهن دور سرش هنگام شادی گل پیروزی‌بخش انگلیس در فینال یورو ۲۰۲۲ خاطره چستین را زنده کرد.

چستین لحظات لذت‌بخش خودش را داشت و مدتی پس از او کلی، حالا هیز که سابقه هدایت چلسی را دارد می‌گوید این تیم آمریکا «فرصتی شگفت‌انگیز» برای ساختن میراث خودش دارد.

او گفت: «من این عکس واقعا باحال را دارم و آن را به تیمم نشان می‌دهم. عکسی از تیم سال ۹۹ با آن جمعیت خنده‌دار پشت سرشان و آن را همراه با یک نقل قول استفاده می‌کنم: «مردم لحظه‌ها را به یاد می‌آوردند نه دوران را. این چیزی است که در خاطر من مانده است.»