با عمیق‌تر شدن بحران سیاسی کانادا ترودو چهار گزینه پیش رو دارد

در پی استعفای ناگهانی عضو ارشد کابینه جاستین ترودو که زمانی متحد نزدیک او بود، آینده سیاسی نخست وزیر کانادا نامعلوم به نظر می‌رسد.

کریستیا فریلند، معاون نخست‌وزیر و وزیر دارایی، روز دوشنبه در نامه‌ای سرگشاده به جاستین ترودو از سمت‌های خود کناره‌گیری کرد. او در این نامه اختلافات خود با نخست وزیر در مورد هزینه‌ها و «بهترین مسیر رو به جلو برای کانادا» را تشریح کرد.

خانم فریلند گفت که این اختلاف نظرها به خصوص در بستر تهدیدهای دونالد ترامپ، رئیس جمهور منتخب آمریکا، برای اعمال تعرفه بر کالاهای کانادایی پررنگ جلوه می‌کند. به گفته اقتصاددانان اگر تهدید ترامپ عملی شود می‌تواند ضربه اقتصادی ویرانگری به کانادا وارد کند.

اکنون در پارلمان سوالاتی مطرح است که آیا او می‌تواند در این مقطع حساس به رهبری کشور ادامه دهد؛ سولااتی که از جمله از سوی برخی از اعضای حزب لیبرال که ترودو رهبر آن است مطرح می‌شود.

او چند گزینه پیش رو دارد.

به درخواست‌ها برای استعفا توجه کند

ترودو از سال ۲۰۱۳ رهبر حزب لیبرال کانادا و از سال ۲۰۱۵ برای کمی بیش از ۹ سال نخست وزیر بوده است.

براساس اساسنامه حزب، رهبر می‌تواند در هر زمانی استعفای خود را اعلام کند. اگر این استعفا فوری باشد، تا زمانی که اعضای حزب بتوانند به یک رهبر جدید رای دهند، یک رهبر موقت منصوب خواهد شد.

ترودو همچنین می‌تواند تصمیم بگیرد تا زمان انتخاب رهبر جدید در سمت خود بماند.

هنگامی که یک رهبر جدید منصوب شد، ترودو باید از اختیارات نخست وزیری خود صرف نظر کند و آنها را به جانشین خود بسپارد.

صبر کند و طوفان را از سر بگذراند

نشانه‌ای دیده نمی‌شود که ترودو قصد داشته باشد در آینده‌ای نزدیک داوطلبانه استعفا دهد.

بر اساس گزارش‌های متعدد ترودو بعد از خروج فریلند از دولت، در جلسه‌ای حزبی به اعضای لیبرال پارلمان، از جمله برخی که صراحتا خواستار کناره‌گیری او بودند، گفت برای تامل در این باره زمان می‌خواهد.

او روز سه‌شنبه در یک سخنرانی برای وفاداران حزب لیبرال پیش از تعطیلات، اذعان کرد که عالم سیاست با «چالش‌های بزرگ» همراه است، اما گفت: «وسط سختی‌ها، نباید ایستاد، بلکه باید بلندپرواز و جسور بود.»

ترودو از تابستان به خاطر کاهش شدید محبوبیت و یک رشته شکست‌ها در انتخابات ویژه در حوزه‌هایی که زمانی برای حزب او پایگاه محکمی بود - و نشان دهنده مشکلات بزرگی برای حزب اوست - تحت فشار بوده است.

او در ماه اکتبر با شورش گروهی کوچک در حزب خود روبرو شد، به طوری که ۲۴ نماینده مجلس در نامه‌ای خواستار کناره‌گیری او شدند.

نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد که اگر امروز انتخابات فدرال برگزار شود، حزب مخالف محافظه‌کار قاطعانه پیروز خواهد شد.

ترودو علیرغم این مشکلات همچنان ادامه می‌دهد و بارها قول داده است که در انتخابات بعدی به عنوان رهبر لیبرال‌ها نامزد شود.

براساس بررسی‌های شبکه سی‌بی‌اس نیوز فقط ۱۳ نماینده از ۱۵۳ نماینده لیبرال تاکنون علنا خواستار خروج او شده‌اند که تقریبا نیمی از آنها خودشان به دنبال انتخاب مجدد نیستند.

با این حال طبق اساسنامه، پست رهبری حزب را فقط زمانی می‌توان رسما به رای گذاشت که رهبر در انتخابات شکست خورده باشد.

رای عدم اعتماد فرآیند انتخابات را به جریان می‌اندازد

محافظه‌کاران با برتری دو رقمی در نظرسنجی‌ها، ماه‌هاست تلاش دارند تا با طرح یک رشته رای عدم اعتماد در مجلس عوام، فرآیند انتخابات را به جریان بیاندازند.

در صورتی که دولت در رای اعتماد بازنده شود، انتظار می‌رود استعفا دهد یا به دنبال انحلال پارلمان باشد، که فرآیند برگزاری انتخابات فدرال را کلید خواهد زد.

دولت در رای عدم اعتماد نیازمند حمایت اکثریت اعضای پارلمان - با ۳۳۸ نماینده - است. لیبرال‌ها ۱۷ کرسی کمتر از نصف دارند.

تلاش‌ محافظه‌کاران پس از آن شکست خورد که «ان دی پی» یا «بلوک کِبِکوا» در ازای حمایت لیبرال‌ها برای پیشبرد اولویت‌های سیاسی آنها از این حزب پشتیبانی کردند.

با تعویق پارلمان برای تعطیلات در روز سه‌شنبه، ترودو حداقل تا اواخر ژانویه از خطر یک رای اعتماد دیگر در امان خواهد بود.

جَگمیت سینگ، رهبر حزب دموکراتیک جدید، روز دوشنبه برای اولین بار از ترودو خواست استعفا دهد که باعث شد قدرت لیبرال‌ها به طور فزاینده‌ای متزلزل به نظر برسد.

رهبر این حزب در پارلمان به تلویزیون سی‌بی‌سی گفت که اگر نخست‌وزیر در سال جدید همچنان سر کار باشد، اعضای آن به پیشنهاد عدم اعتماد رأی خواهند داد.

تعلیق پارلمان برای جلوگیری از رای عدم اعتماد

یکی از راه‌های جلوگیری از رای‌گیری که ترودو می‌تواند به آن متوسل شود، تعلیق پارلمان است - تعلیقی که تمام فرآیندها، از جمله بحث‌ها و رای‌گیری‌ها را بدون انحلال پارلمان متوقف می‌کند.

هرچند این ترفند بخشی عادی از رویه پارلمانی است، گاهی اوقات برای خرید زمان در خلال یک بحران سیاسی به کار گرفته می‌شود.

پارلمان اخیرا در ماه اوت ۲۰۲۰ توسط ترودو معلق شد، زمانی که دولت به دلیل نحوه مدیریت قراردادی با یک موسسه خیریه، با یک رسوایی اخلاقی مواجه بود.

پیش از آن استفان هارپر، نخست وزیر محافظه‌کار، برای جلوگیری از رای عدم اعتماد در دسامبر ۲۰۰۸ پارلمان را معلق کرد، زمانی که احزاب اپوزیسیون به دنبال تشکیل یک دولت ائتلافی بودند.

فعالیت پارلمان در ژانویه ۲۰۰۹ از سر گرفته شد. در آن زمان ائتلاف از هم پاشید که به هارپر اجازه داد در قدرت بماند.

ترودو هر مسیری را در پیش گیرد، انتخابات در ماه‌های آینده اجتناب ناپذیر خواهد بود.

کانادا باید انتخابات بعدی خود را در ماه اکتبر یا قبل از آن برگزار کند، و در نهایت، ممکن است این رای دهندگان باشند که در مورد آینده او تصمیم می‌گیرند.