چرا انتخابات اروپا مهم است و چطور برگزار می‌شود؟

ماه ژوئن امسال شاهد برگزاری انتخابات در ۲۷ کشور اروپایی خواهیم بود، انتخاباتی که پیامدهای گسترده‌ای برای اتحادیه اروپا و فراتر از آن خواهد داشت.

از فنلاند در شمال تا قبرس در جنوب و ایرلند در غرب تا بلغارستان در شرق، حدود ۴۰۰ میلیون واجد حق رای وجود دارد.

ترکیب پارلمان بعدی اروپا در این انتخابات مشخص خواهد شد، پارلمانی که رابط مستقیم مردم و نهادهای اتحادیه اروپا است.

چرا این انتخابات مهم است؟

چگونگی رای اروپایی‌ها جهت‌گیری اتحادیه در پنج سال آینده را مشخص خواهد کرد، از مسائل اقلیمی گرفته تا موضوع مهاجرت، ادغام بیشتر یا افزایش ناسیونالیسم.

احزاب راست میانه و افراطی پیشرفت‌های زیادی در سراسر اروپا داشته‌اند، و این چرخش به راست احتمالا در پارلمان بعدی اروپا نیز بازتاب خواهد یافت.

این پارلمان قوانینی تصویب می‌کند که بر زندگی شهروندان اتحادیه تاثیر می‌گذارد و تایید بودجه سالانه که امسال به ۱۸۹ میلیارد یورو رسید به عهده این نهاد است.

نتیجه این انتخابات در عین حال در انتخاب رئیس بعدی کمیسیون اروپا نیز نقش خواهد داشت.

انتخابات چگونه برگزار می‌شود؟

رای‌گیری روز ۶ ژوئن در هلند آغاز می‌شود و دو روز بعد از آن ایرلند و مالت پای صندوق می‌روند. انتخابات بسیاری از کشورهای عضو روز یک‌شبنه ۹ ژوئن برگزار می‌شود.

رای‌گیری عمدتا در یک روز است، اما در جمهوری چک می‌شود هم در روز جمعه رای داد و هم شنبه، و ایتالیایی‌ها هم شنبه و یک‌شنبه می‌توانند پای صندوق بروند. بلژیکی‌ها در ۹ ژوئن نه تنها در انتخابات پارلمان اروپا رای خواهند داد، بلکه تکلیف انتخابات سراسری و محلی را هم مشخص خواهند کرد.

در بیشتر کشورها سن قانون رای دادن ۱۸ سال است، اما اگر ۱۶ ساله باشید در آلمان، اتریش، بلژیک و مالت می‌توانید رای بدهید، و در یونان هم برای رای دادن باید ۱۷ ساله باشید. در چند کشور، از جمله بلغارستان و لوکزامبورگ، رای دادن اجباری است.

نتایج انتخابات بر اساس نمایندگی نسبی مشخص می‌شود، برای همین همه رای‌ها حساب است، هر چند که بعضی از کشورها آستانه انتخابی حداقلی ۵ درصد دارند. میانگین مشارکت در سال ۲۰۱۹ اندکی بیش از ۵۰ درصد بود.

در پایان روز ۹ ژوئن، مشخص خواهد شد که کدام احزاب اکثریت ۷۲۰ کرسی پارلمان را که ۱۵ کرسی بیشتر از سال ۲۰۱۹ است به خود اختصاص داده‌اند. بریتانیا پیش از خروج از اتحادیه اروپا در انتخابات قبلی شرکت کرده بود، و بعضی از کرسی‌هایش را یا بین دیگران تقسیم کرده‌اند یا برای بزرگتر شدن احتمالی اتحادیه در آینده کنار گذاشته‌اند.

تعداد نمایندگان هر کشور نسبت به جمعیتش محاسبه می‌شود. آلمان، پرجمعیت‌ترین کشور عضو، ۹۶ نماینده دارد. مالت، لوکزامبورگ و قبرس هم هر کدام با شش نماینده کمترین سهم را دارند.

پارلمان اروپا چقدر مهم است؟

پارلمان به عنوان تنها نهاد اتحادیه که با رای مستقیم مردم در ۲۷ کشور انتخاب می‌شود رابط میان شهروندان و دو نهاد بزرگ دیگر است: کمیسیون اروپا که همان قوه مجریه اتحادیه است و شورای اروپا که از وزیران دولت‌های عضو تشکیل می‌شود.

پارلمان اروپا جهت‌گیری قانونی و سیاسی اتحادیه را با تصویب و اصلاح قوانین و تایید توافقات بین‌المللی یا تصمیم بر بزرگتر کردن اتحادیه تعیین می‌کند. بودجه سالانه باید به تاییدش برسد، و می‌تواند از کمیسیون بخواهد که برای قانون‌گذاری طرح ارائه دهد.

نمایندگان همچنین بر کار کمیسیون و شورا نظارت می‌کنند. مسئولیت اتخاذ قوانین پیشنهادی کمیسیون بین پارلمان و شورا تقسیم شده است.

بیشتر نمایندگان در فراکسیون‌هایی می‌نشینند که از چپ تا راست را پوشش می‌دهند، و نه بر اساس ملیت، لذا در خیلی از مواقع باید بین وفاداری ملی و وفاداری حزبی یک را انتخاب کنند.

گروه‌های سیاسی اصلی کدام‌ها هستند؟

به طور سنتی «حزب مردم اروپا» و «اتحاد مترقی سوسیالیست‌ها و دموکرات‌ها» بزرگترین دو گروه پارلمان بوده‌اند، اما با گذر زمان بر اهمیت گروه‌های دیگر نیز اضافه شده است.

لیبرال‌های «نوزایی اروپا» و گروه «سبزها/اتحاد اروپای آزاد» در پارلمان قبلی گروه‌های بزرگ بعدی بودند، اما دو گروه در طیف راست سیاسی برای دستاوردهای بزرگ دندان تیز کرده‌اند: دو گروه «اصلاح‌طلبان و محافظه‌کارهای اروپا» و «هویت و دموکراسی».

دو گروه کوچکتر هم نقشی کلیدی دارند. یکی از آن‌ها گروه کوچکتر چپگرایی است به نام «چپ در پارلمان اروپا»، و دیگری گروهی از نمایندگان که به هیچ یک از این گروه‌ها متعهد نیستند – از اعضای حزب ناسیونالیست مجارستانی فیدس گرفته تا جدایی‌طلبان کاتالونیایی.

مسائل مورد توجه در این انتخابات

با این که هدف اصلی انتخابات ماه ژوئن تعیین ترکیب پارلمان است، رای‌دهندگان معمولا از این فرصت برای فرستادن پیام به دولت‌های خود استفاده می‌کنند.

از ایتالیا گرفته تا فرانسه، اتریش تا بلژیک، آلمان تا هلند و فراتر از آن، احزاب راست افراطی در انتظار پیشرفت قابل توجه نشسته‌اند.

نظرسنجی‌ها حاکی از آن است که دو گروه کوچکتر دست راستی شاید از چپ میانه پیشی بگیرند و به دومین قدرت مهم در پارلمان تبدیل شوند.

تا امروز راست میانه معمولا با چپ میانه همکاری کرده است اما عملکرد بد چپ میانه شاید حزب مردم اروپا را مجبور کند که دنبال متحدان جدید بگردد.

چرخش به راست شاید ترمز برنامه‌ها برای تصویب قوانین جدید اقلیمی و تجدیدپذیری را بکشد و بر قانون‌گذاری در حیطه اقتصاد و اجتماع تاثیر بگذارد. حمایت سخت اتحادیه از کمک‌های نظامی و مالی به اوکراین هم شاید تحت تاثیر قرار بگیرد.

انتخاب رئیس بعدی کمیسیون

یکی از نخستین تکالیف نمایندگان جدید انتخاب رئیس کمیسیون اروپا است. اورزولا فون در لاین، رئیس فعلی، باید بار دیگر رای اعتماد بگیرد.

رهبران کشورهای عضو اعضای اتحادیه، یا همان شورای اروپا، با در نظر گرفتن نتیجه انتخابات شخصی را به عنوان نامزد معرفی خواهند کرد که باید از پارلمان رای مثبت بگیرد. بیش از ۵۰ درصد نمایندگان باید صلاحیت او را تایید کنند.

گروه‌های سیاسی در اتحادیه اروپا می‌توانند از سیستمی به نام «نامزدهای اصلی» استفاده کنند، کاری که در سال ۲۰۱۴ کردند. بر اساس این قاعده، هر گروه پیش از انتخابات نامزد مورد علاقه خود را معرفی می‌کند و هر گروهی که بیشترین کرسی را به دست بیاورد اختیاردار انتخاب رئیس کمیسیون اروپا می‌شود.

اما پنج سال پیش، رهبران کشورهای عضو روی خانم ون در لاین به توافق رسیدند، حتی با وجود این که اصلا نامزد هم نبود. این بار هم شاید این سیستم را کنار بگذارند.