نقش کم رنگ ورزش افغانستان در المپیک ریو با ۳ نماینده افتخاری

سی و یکمین دوره مسابقات المپیک در حالی بامداد شنبه افتتاح شد که ورزش افغانستان در میان کشورهایست که کمترین نماینده را در این مسابقات دارد.

مسابقات المپیک هر ۴ سال یک بار در یک شهر جهان برگزار می‌شود و ورزشکاران سراسر دنیا در رشته‌های مختلف یکی از اهداف مهم شان حضور در این تورنمنت بزرگ و گرفتن مدال و در نهایت به اهتزار در آوردن پرچم کشورشان در سکوهای افتخار است.

در افغانستان اما می‌توان گفت المپیک از سال ۲۰۰۴ به این طرف با ایجاد تعدد رسانه‌ها و خبررسانی به خانه‌های مردم آمد.

در واقع می‌توان گفت پس از سقوط حکومت طالبان و روی کار آمدن حکومت جدید در افغانستان، گام‌های نخست رشد ورزش دراین کشور برداشته شد.

هر چند افغانستان در ۱۳ دوره گذشته، با فراز و نشیب‌های فراوانی در المپیک حضور داشته است، اما با توجه به شرایط جنگی و اوضاع نابه سامان سیاسی در این کشور، توقع چندانی از حضور پر قدرت ورزش این کشور در رقابت‌های المپیک نبود.

المپیک ۲۰۰۴ آتن

در المپیک ۲۰۰۴ آتن هنگامی‌که افغانستان پس از یونان میزبان رژه رفت، تمامی حاضران در ورزشگاه بزرگ المپیک آتن به احترام کاروان ورزشی افغانستان ایستادند و لحظه رژه این تیم را کف زدند.

در واقع می‌توان گفت پس از پایان المپیک ۲۰۰۴ آتن، ورزشکاران افغانستان زیر نظر کمیته ملی المپیک فصل جدیدی از ورزش را آغاز کردند.

المپیک ۲۰۰۸ پکن

در سال ۲۰۰۸ و در المپیک پکن، افغانستان موفق شد نخستین مدال تاریخی‌اش را در این مسابقات کسب کند. روح الله نیکپا موفق شد برای نخستین بار پرچم افغانستان را در مسابقات تکواندو به اهتزاز در آورد.

مدال برنز نیکپا در سال ۲۰۰۸ انتظارات مردم را نسبت به رشته تکواندو و ورزش افغانستان بالابرد. مردم انتظار داشتند با توجه به این که ظرفیت و چهره‌های مناسبی در رشته‌های مختلف ورزشی در افغانستان وجود دارد، کاروان المپیک افغانستان نیز باید دوره به دوره بیشتر و حضور چشم‌گیرتری در مهم ترین رویداد ورزشی جهان داشته باشد.

المپیک ۲۰۱۲ لندن

افغانستان در سال ۲۰۱۲ نیز با تعداد ورزشکاران بیشتری نسبت به المپیک پکن، عازم رقابت‌های المپیک لندن شد. در این رقابت‌ها در ۴ رشته تکواندو، جودو، مشت‌زنی و دو میدانی افغانستان ۶ نماینده داشت. روح الله نیکپا، نثار احمد بهاوی، اجمل فیصل، اجمل فیض‌زاده و تهمینه کوهستانی نمایندگان افغانستان در المپیک لندن بودند.

هر چند با وجودی که در این دوره نیز تعداد نمایندگان ورزش افغانستان کم فروغ و دور از انتظار و ظرفیت‌های ورزش افغانستان بود، کسب مدال برنز روح الله نیکپا و درخشش نثار احمد بهاوی در رشته تکواندو، مردم افغانستان را تا حدودی راضی نگه داشت.

نیکپا که تا آستانه مدال طلای رقابت‌های المپیک لندن نیز پیش رفت، برای کسب مدال برنز حریف بریتانیایی‌اش را مقابل هم وطنانش شکست داد تا باز هم سرود ملی افغانستان در رویداد بزرگ ورشی جهان نواخته شود.

ترک مدال آور المپیک افغانستان از کشور

پس از پایان المپیک لندن اوضاع ورزش افغانستان به سمت بی‌هدفی حرکت کرد، تا جایی که تکواندو مهم ترین رشته ورزشی افغانستان نیز با افت چشم‌گیر و سقوط در رنکینگ جهانی روبه رو شد.

اختلافات میان مسئولان ورزش افغانستان که تا کنون هم ادامه دارد، به این مشکلات کمک کرد تا ورزش افغانستان زمین‌گیر شوند.

نیکپا که ظاهرا تنها امید مردم افغانستان در مسابقات المپیک است، در اقدامی ناباورانه کشور را ترک کرد و به نیوزلند پناهنده شد. خبر ترک وطن نیکپا تا جایی داغ شد که حتی زمزمه‌هایی مبنی بر این که او می‌خواهد با پیراهن تیم ملی این کشور در رقابت های جهانی حاضر شود، نیز به دست مردم و رسانه ها رسید.

شایعاتی که بعدها از سوی مدال آور المپیکی افغانستان رد شد. سر انجام پس از کش و قوس های فروان و پا در میانی حکومت و مسئولان ورزش کشور، نیکپا پس از ۱۳ ماه به اعتراض خود پایان داد و دوباره به افغانستان بازگشت و ورزش را در این اوضاع نه چندان خوب ادامه داد.

اختلافات در ورزش افغانستان

دلایل زیادی را می‌توان برای حضور کم رنگ ورزش افغانستان در المپیک ریو آورد.

اوضاع نه چندان مناسب افغانستان در طی ۱۶ سال گذشته، بی‌توجهی حکومت به اداره‌های ورزش و اختلافات سیاسی و سلیقه‌ای بارز میان مسئولان حال و اسبق کمیته ملی المپیک و اداره تربیت بدنی که همیشه خود را در مقاطع مختلف به عنوان مسئول و رئیس اداره‌های ورزش افغانستان معرفی می‌کنند.

یکی از بزرگ ترین موضوعات که در طول چند سال اخیر ورزش افغانستان را در گرو خود قرار داده است، اختلافات میان قدرت‌های ورزش افغانستان بوده است. در واقع این اختلافات و مشکلات باعث شد، ورزش در طی ۴ سال تا شروع المپیک ریو از حرکت و روند صعودی اش باز بماند.

هم اکنون کمیته ملی المپیک دارای دو رئیس است.

محمود حنیف که از سوی رئیس جمهوری تعیین شده اما کمیته بین‌المللی المپیک، ظاهر اغبر را به عنوان رئیس کمیته ملی المپیک افغانستان به رسمیت می‌شناسد.

امکانات مالی و ورزشی که از سوی دولت افغانستان به ورزشکاران داده می‌شود، در اختیار بخشی از کمیته ملی المپیک قرار می‌گیرد که از سوی محمود حنیف اداره می‌شود.

به گفته ورزشکاران، این امکانات و امتیازات در اختیار ورزشکارانی که در تیم کاری ظاهر اغبر هستند، قرار نمی‌گیرد و کمیته بین‌المللی از تیم آقای اغبر حمایت می‌کند.

آقای اغبر نیز پس از مبارزات میدانی با فهیم هاشمی توانست نام خود را در کمیته بین المللی المپیک جهانی و شورای جهانی المپیک آسیایی ثبت کند.

اما این موضوع از سوی اداره تربیت بدنی افغانستان پذیرفته نشده است.

اداره تربیت بدنی افغانستان

رئیس جمهور غنی در جریان سال روان، همایون خیری را به عنوان رئیس اداره تربیت بدنی افغانستان تعیین کرد. اداره تربیت بدنی، نهاد دولتی است که نقش آن حمایت از ورزش افغانستان است.

این اداره که با حمایت مستقیم رئیس جمهور غنی فعالیت می‌کند، در اولین گام دستور به تعلیق در آمدن کار روسای فدراسیون فوتبال و کمیته ملی المپیک را داد. هیات حقیقت یابی نیز از سوی رئیس جمهور برای تفتیش این دو اداره تشکیل شد.

نکته قابل توجه این جاست که ورزشکارانی که هم اکنون نمایندگان ورزش افغانستان در ریو هستند، بدون حمایت از کمیته ملی المپیک و اداره تربیت بدنی ورزش عازم ریو شده‌اند.

به هر حال، این اختلافات در پهلوی زیان‌های فراوانی که برجای گذاشته است، بزرگ ترین ضربه را به ورزشکارانی زده است که با شور و علاقه برای رسیدن به المپیک تلاش می‌کنند.

نبود امکانات و فضای مناسب ورزشی و عدم آمادگی ورزشکاران نیز از دیگر مسائلی است که می‌توان در خصوص نقش کمرنگ افغانستان در المپیک ریو به آن اشاره کرد.

ورزشکارانی هم که با آرزوهای فراوان برای حضور در مهم‌ترین مسابقات ورزشی جهان تلاش و مبارزه کردند، حالا قربانی اختلافات نام برده و بی توجهی‌های اخیر حکومت در خصوص رشد ورزش هستند.

المپیک ریو و نمایندگان افغانستان

در المپیک ریو ۲۰۱۶ افغانستان نتوانست در هیچ رشته‌ای جواز رسمی مسابقات را کسب کند و سه نماینده‌ای که از افغانستان در این رشته حضور دارند با کسب کارت سفید و افتخاری کمیته بین‌المللی المپیک جواز حضور در این رقابت ها به دست آورده‌اند.

افغانستان با توفیق بخشی در رشته جودو، عبدالوهاب ظاهری و کیمیا یوسفی در رشته دو میدانی در این رقابت ها حضور دارند.

توفیق بخشی ورزشکار با تجربه ۳۰ ساله ایست که در وزن ۱۰۰ کیلوگرم در این رقابت‌ها شرکت می‌کند. بخشی هر چند با تجربه است و در چندین رویداد بین‌المللی شرکت کرده است، اما برای نخستین بار است که در مسابقات المپیک شرکت می‌کند.

کیمیا یوسفی دختر مهاجریست که در شهر مشهد ایران متولد شده و در همان جا تحصیل کرده و بزرگ شده است.

او با درخشش در مسابقات مهاجرین مقیم ایران پایش را به مسابقات داخلی افغانستان باز کرد و در نهایت موفق شد با کنار زدن تهمینه کوهستانی که تجربه حضور در المپیک لندن را داشت در رشته صد متر قهرمان افغانستان شود و از سوی کمیته المپیک افغانستان برای شرکت در این مسابقات انتخاب شود.

عبدالوهاب ظاهری نیز دیگر نماینده ورزش المپیک افغانستان است که در رشته ۱۰۰ و ۲۰۰ متر دو و میدانی در ریو حضور دارد. ظاهری نیز اولین حضورش در رقابت‌های المپیک را تجربه خواهد کرد.

رشته دو و میدانی از جمله رشته‌هایست که بیشتر حضور ورزشکاران را دارد و همه ساله حتی اگر افغانستان هیچ نماینده‌ای هم در المپیک نداشته باشد، ورزشکاران این رشته می‌توانند با استفاده از کارت افتخاری و سفید این رشته عازم مسابقات جهانی المپیک شوند.

نکته قابل توجه در خصوص کاروان المپیکی افغانستان این است که سه ورزشکار المپیکی افغانستان در ریو بدون حضور داشت مربیان شان به مسابقات اعزام شده‌اند.

نمایندگان افغانستان در ریو می‌گویند، فضای ورزش در افغانستان نا به سامان تر از آنیست که مردم فکر می‌کنند.

با این حال در صورتی که خیلی از مردم افغانستان انتظار حضور نمایندگان بیشتر و چهره‌های سرشناسی را در المپیک ریو ۲۰۱۶ داشتند، کاروان ورزشی افغانستان با حضوری تخیلی در این رقابت‌ها با سه نماینده و در دو رشته به مصاف حریفان خود خواهد رفت.

روح الله نیکپا تکواندو کار پر افتخار و نام آشنای افغانستان نیز با وجود کسب مدال طلای المپیک جنوب آسیا ، نتوانست در مسابقات مقدماتی تکواندو المپیک سهمیه کسب کند و او تنها حضور تشریفاتی را در ریو دارد.

برنامه مسابقات ورزشکاران افغانستان

طبق اعلام مسئولان برگزاری رقابت‌ها توفیق بخشی جودو کار ۳۰ ساله وزن ۱۰۰ کیلوی افغانستان روز پنجشنبه ۱۱ آگوست در نخستین دیدارش به مصاف خوزه فونسکا پرتغالی خواهد رفت. کیمیا یوسفی و عبدالوهاب ظاهری نیز تاریخ های ۱۲ و ۱۳ آگوست مسابقات خود در رشته دو و میدانی در ۱۰۰ و ۲۰۰ متر آغاز خواهند کرد.

حال باید دید نمایندگانی که هر کدام شان اولین حضور در المپیک را تجربه میکنند در میان ورزشکاران با تجریه و میدان دیده سایر کشورها چه عملکردی را از خود برجای خواهند گذاشت.