پکتیکا؛ ولایتی بدون معلم زن

ولایت پکتیکا در شرق افغانستان یگانه ولایت این کشور است که تا هنوز معلم زن ندارد. در سال گذشته تحصیلی در این ولایت تنها چهار دختر از کلاس (صنف) دوازدهم فارغ شدند. اما امسال انتظار می‌رود این تعداد به دوصد (دویست) نفر برسد.

در سفرم به ولایت پکتیکا متوجه شدم که اکثریت مکاتب چه دخترانه و چه پسرانه در این ولایت ساختمان ندارند. شاگردان در فضای باز درس می‌خوانند.

مقام‌های ولایت پکتیکا می‌گویند که با وجود پیشرفت‌ها در عرصه معارف در این ولایت، هنوز چالش‌های فراوانی باقی‌است.

ولایت پکتیکا بیش از ۳۵۰ مکتب دارد.

از ۱۶۰ هزار دانش آموز که اکنون به مدرسه می روند، تنها ۳۰ هزار آن دخترند.

معاون رئیس اداره معارف (آموزش و پرورش) پکتیکا می‌گوید ۳۷۰۰ معلم در اشتغال دارد که یک زن در این جمع شامل نیست. او مدعی است که دها معلم زن به صورت غیر رسمی کار می‌کنند که دارای شرایط استخدام نیستند.

محمد نسیم واجد، معاون این ریاست، به بی بی سی گفت:" مشکل بزرگ در پکتیکا اینست که بر مکاتب در ولسوالی‌های دور دست به دلیل ناامنی نظارت کامل نداریم، در مناطق دورافتاده معلمان مسلکی (حرفه‌ای) وجود ندارد و هیچ معلم مسلکی زن نداریم که اینها مشکلات اصلی هستند."

به گفته او مشکل بزرگ دیگر اینست که برخی شاگردان به دلیل محدودیت های فرهنگی پس ازکلاس ششم یا هفتم اجازه رفتن به مکتب را ندارند.

وضعیت معارف در ولایت پکتیکا با سایر ولایات‌های قابل مقایسه نیست. در ولسوالی خیرکوت، در ۵۵ کیلومتری شهر شرن، مرکز این ولایت، ۲۳ مکتب فعال است.

عبدالحبیب مسئول معارف این ولسوالی به بی‌بی‌سی گفت بسیاری از این مکاتب ساختمان ندارند.

شاگردان در فضای باز درس می‌خوانند و یا در خانه‌های مردم محل.

او افزود:" ما در خیرکوت ۲۳ مکتب داریم که از این جمله تنها ۹ مکتب ساختمان دارند. به معلم و قرطاسیه (لوازم التحریر) به شدت نیاز داریم. شما ببینید که در هفت صنفی که شاگردان درس می‌خوانند، حتی یک صنف هم تخته سیاه ندارد. کودکان در روی زمین نشسته و به فرش نیاز داریم."

مدرسه بی‌بی زهرا مخصوص دختران که دراین ولسوالی موقعیت دارد، باید تا صنف (کلاس) دوازدهم شاگردان را آموزش بدهد، تنها تا صنف هفتم شاگرد دارد. آنهم در یک خانه در یک روستا فعالیت دارد.

وقتی از این مدرسه بازدید کردم، در صنف ده‌ها شاگرد قد و نیم قد که همه دختران بودند با لباس‌های محلی روی فرش پلاستیکی نشسته بودند و به معلم گوش می‌دادند.

سرمعلم این مکتب می‌گوید که بسیاری از خانواده‌ها به دلیل سنت‌های حاکم در محل، به دختران اجازه رفتن به مکتب را نمی‌دهند.

او افزود:" به دلیلی که مردم دختران شان را اجازه رفتن به مکتب نمی‌دهند، روستایان این خانه را در اختیار ما گذاشته تا دختران را درس بدهیم. ساختمان اصلی مکتب کمی دور است و در کنار جاده واقع شده که نهاد‌های دولتی مثل امنیت ملی نیز در آنجا واقع است."

ساکنان ولایت پکتیکا می گویند که بی‌توجهی مقام‌های دولتی به معارف، تبلیغات سوء علیه آموزش دختران و محدودیت‌های فرهنگی از دلایل اصلی وضعیت نابسامان معارف در این ولایت است.

زرخان، بزرگ قومی در ولایت پکتیکا که سابقه نظامی دارد، می‌گوید که وظیفه دولت است تا بهترین فرصت را برای آموزش فرزندان کشور فراهم کند.

او افزود:" جای افسوس است، اگر دولت مرا در نیمه راه تعلیم بخاطر رواج‌ها، به حال خودم رها کند. سواد من بدتر خواهد شد. آرزوی من اینست که فرصت تعلیم را برای ما مساعد کند."

ولایت پکتیکا در جنوب شرق، حدود نیم میلیون جمعیت دارد. ساکنان این ولایت می‌گویند که وزارت معارف (آموزش و پروش) باید فضا و امکاناتی را فراهم کند که معلمان حرفه‌ای برای تدریس در این ولایت دل خوش کنند.

در افغانستان حدود ۸.۵ میلیون دانش آموز به مدرسه می روند، ۱۷۰ هزار معلم و حدود ۱۶ هزار مکتب وجود دارد که تقریبا پنجاه درصد این <link type="page"><caption> مکاتب ساختمان ندارند</caption><url href="http://www.bbc.com/persian/afghanistan/2016/02/160119_zs_afghan_education_system_problems" platform="highweb"/></link>.

چندی پیش صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل (یونیسف) <link type="page"><caption> اعلام کرد </caption><url href="http://www.bbc.com/persian/afghanistan/2016/04/160418_k05_afghan_childern_lack_of_health_service" platform="highweb"/></link>که براساس گزارش این نهاد در سال ۲۰۱۵ در نتیجه خشونت‌ها بیشتر از ۳۶۹ مدرسه بسته، بیشتر از ۱۳۹ هزار دانش آموزش و ۶۰۰ معلم متضرر شده‌اند.

مطالب بیشتر درباره پکتیکا: <link type="page"><caption> حدود نیم میلیون جمعیت و یک دکتر متخصص زنان</caption><url href="http://www.bbc.com/persian/afghanistan/2016/05/160509_k05_paktiaka_women_health" platform="highweb"/></link>