مبتلایان به ایدز در افغانستان: گناه ما چیست؟

مراسم روز جهانی مبارزه با ایدز امسال در افغانستان با نشست‌های هرساله متفاوت بود. در این برنامه شماری از بیماران مبتلا به ویروس اچ آی وی نیز شرکت کرده بودند.

شمار کمی از شهروندان این کشور در مورد ایدز معلومات کافی دارند؛ اکثریت فکر می‌کنند تنها از طریق مقاربت جنسی خارج از ازدواج، فرد مبتلا به ایدز می‌شود. به این دلیل معمولا بیماران مبتلا به ایدز در افغانستان منزوی و پنهان از جامعه هستند.

محمد علی جوانی است که به گفته خودش امروز به نمایندگی از افرادی صحبت کرد که با ویروس اچ آی وی زندگی می‌کنند.

او بلند و رساتر از همه سخنرانان حرف زد و ناگفته‌هایی را بیان کرد که بسیاری از مخاطبانش را تحت تاثیر قرار داد.

"ما را تنها نگذارید!"

محمد علی در صحبت‌هایش بیماران دیگر را همکارانش خطاب می‌کرد؛ همکار در مبارزه با بیماری ایدز.

او از بدبینی مردم به بیماران مبتلا به ویروس اچ آی وی شکایت کرد و گفت که این موضوع سبب شده که بسیاری از بیماران به مراکز تداوی این بیماری مراجعه نکنند و این خطر مبتلا شدن دیگران را به این بیماری افزایش می‌دهد.

آقای علی می‌گوید که بسیاری از افغانها فکر می‌کنند که ایدز تنها از طریق مقاربت جنسی خارج از ازدواج سرایت می‌کند و به همین علت، نگاه بدی به مبتلایان به ایدز دارند.

او گفت: "گناه طفل معصومی که از مادر مبتلا به ایدز به دنیا می‌آید چیست؟ گناه بیماری که ضرورت به خون داشته و از خون آلوده این بیماری را گرفته، چیست؟"

او دلخوشی از کسی ندارد و می‌گوید مردم می‌ترسند به خاطر همنشینی با آنها به این بیماری دچار شوند، به این دلیل از آنها دوری می‌کنند و آنها را تنها می‌گذازند.

محمد علی می‌گوید هیچ کسی حاضر نیست بیماران مبتلا به ایدز را در افغانستان استخدام کند، حتی کارمندان بهداشتی با کراهت به آنها خدمات بهداشتی ارائه می‌کنند.

او از وضعیت بد روحی بیماران اچ آی وی خبر داد و گفت عیادت از بیماران سنت نیکی است که اسلام نیز به آن تاکید دارد اما هیچ کس حتی به عیادت آنها نمی‌آید.

همین سطح آگاهی پایین در مورد ایدز در افغانستان، یکی از بزرگترین چالش‌ها در زمینه مبارزه با این بیماری است.

بیماران مبتلا به ایدز در افغانستان از نظر اجتماعی منزوی هستند و از هیچ نوع حمایت و همدردی اجتماعی برخوردار نیستند. مواردی زیادی وجود داشته که زنها از طریق نزدیکی با شوهرانشان به ویروس اچ آی وی مبتلا شده اند و پس از آنکه این موضوع فاش شده، این زنها به داشتن رابطه جنسی خارج از ازدواج با مردان دیگر متهم شده‌اند.

بیماران ایدز در افغانستان همچنین از بدرفتاری و تبعیض علیه خود از سوی کارکنان بهداشتی نیز شکایت کرده‌اند و در موارد حتی از دسترسی به خدمات بهداشتی غیر مرتبط با ایدز محروم شده‌اند.

حکایت از دست دادن خانواده

محمدعلی داستان مبتلا شدن یکی از دوستانش را به بیماری ایدز روایت کرد.

این دوست محمد علی برای کارگری به یکی از کشورهای خلیج سفر کرده بود.

او به محمد علی گفته: "در یک حادثه ترافیکی زخمی شدم و خون گرفتم. یکسال بعد که برای تمدید ویزای کار، خون خود را معاینه کردم باخبر شدم که ویروس اچ آی وی دارم. از آن کشور اخراج شدم. خانواده و نزدیکانم وقتی از این موضوع باخبر شدند با من قطع رابطه کردند و شیرازه خانواده‌ام از هم پاشید."

محمد علی از اطرافیانش خواهش می‌کند و می‌گوید: "ما را تنها نگذاشته و ما را همکاری کنید. از کارمندان بهداشتی خواهش می‌کنیم ما را هم مثل دیگر بیماران تداوی کنید. از علمای دین خواهش می‌کنیم در موعظه هایشان به مردم معلومات دهند تا به سلوک نیک با افراد مبتلا به اچ آی وی رفتار کنند."

پنج هزار مبتلا به ایدز در افغانستان

برنامه ملی کنترل ایدز وزارت صحت افغانستان تخمین می‌زند که پنج هزار واقعه مثبت اچ آی وی در افغانستان موجود باشد.

دکتر فدا محمد پیکان رئیس برنامه ملی کنترل ایدز افغانستان می‌گوید که تاکنون ۱۵۲۹ واقعه مثبت ایدز در افغانستان ثبت شده است.

به گفته وی، با توجه به برآورد موجودیت پنج هزار واقعه مثبت این بیماری در افغانستان، تاکنون بیش از سی درصد افراد مصاب به ایدز در این کشور شناسایی شدند.

به اساس اطلاعات وزارت صحت، در سال ۱۳۹۰ دویست و پنجاه هزار نفر و در سال ۱۳۹۱ سیصد هزار نفر آزمایش خون دادند تا بفهمند اچ آی وی دارند یا نه.

به گفته آقای پیکان، میزان شناسایی افراد مبتلا به ایدز در پاکستان پنج درصد و در ایران ۲۵ درصد است و افغانستان نسبت به این کشورها در شناسایی این بیماران پیشتاز بوده است.

ناجیه طارق، معاون وزارت صحت افغانستان می‌گوید که شمار مبتلایان ایدز در افغانستان نسبت به کشورهای دیگر به خصوص کشورهای همسایه بسیار پایین است اما به گفته او نباید بیماری ایدز را در افغانستان دست‌کم گرفت زیرا عواملی چون چون جنگ، فقر، بی‌سوادی، مهاجرتهای داخلی و خارجی، کشت و انتقال مواد مخدر و زرق نامصون در این کشور به شیوع این بیماری کمک می‌کند.

به گفته وی، در سال ۱۳۹۰ در افغانستان ۱۱۷ واقعه و در سال گذشته ۱۶۲ واقعه اچ آی وی ثبت شده است.

خانم طارق می‌گوید که ده مرکز مشوره دهی در افغانستان، ۳۷ مرکز پیش‌گیری ابتلای معتادان در یازده ولایت و دو مرکز تداوی ضدویرویسی اچ آی وی در کابل و هرات موجود است.

افغانستان تلاش دارد تا از طریق آگاهی جامعه و افزایش خدمات بهداشتی برای مبتلایان این بیماری، با ویروس اچ آی وی مبارزه کند اما هنوز هم برای این مبارزه نیازمند همکاری بیشتر نهادهای بین‌المللی است.

نمایندگان نهادهای کمک کننده نیز به افغانستان وعده سپردند تا کمک های بیشتری به این تلاش‌ها کنند.

'مداوا موثر است، مداوای بیشتر، مداوای بهتر!'

امسال روز جهانی مبارزه با اچ آی وی با این شعار که "تداوی اچ آی وی موثر است! تداوی بیشتر، تداوی بهتر!" تجلیل شد.

طبق گزارش سازمان ملل برای ایدز، بیش از ۴۰ میلیون نفر در جهان مبتلا به اچ آی وی هستند که نیم آنها زنان اند.

ایدز بیماری ویروسی است که سیستم دفاعی بدن را از بین می‌برد.

دکتر پیکان می‌گوید که در جهان حدود هفتاد درصد بیماری ایدز از طریق مقاربت های جنسی نامصون، بیست درصد از طریق خون آلوده و ده درصد از طریق مادر بیمار به کودک انتقال می‌یابد.

اما به گفته وی، در افغانستان زرقیات غیرمصون به ویژه در بین معتادان مهمترین عامل این بیماری است.

افغانستان بیش از یک میلیون معتاد دارد اما به گفته آقای پیکان اکنون تنها ۵۵۰۰ معتاد زیرپوشش وزارت بهداشت قرار دارند که به آنها سرنگ پاک داده می‌شود و سرنگ‌های استفاده شده‌شان آتش زده می‌شود.

در افغانستان این بیماری برای اولین بار در سال ۱۳۶۸ در بانک خون مرکزی این کشور تثبیت شد.

بیماری ایدز تاکنون در ۱۹۶ کشور جهان دیده شده است.