واکنش‌ها در افغانستان به گشایش دفتر طالبان در قطر

گشایش دفتر طالبان در قطر نگرانی‌های را در میان نهادهای سیاسی و دولت افغانستان به وجود آورده است.

نخستین واکنش‌ دولت افغانستان در این رابطه توقف روند مذکرات بر سر پیمان امنیتی میان آمریکا و افغانستان بود که گفته می‌شد به مرحله حساس رسیده است.

دلیل اصلی این اقدام 'تناقض میان گفتار و عمل ایالات متحده آمریکا در مورد روند صلح' افغانستان اعلام شد.

رئیس جمهور افغانستان قبل ازاین بارها قیمت امضای این پیمان را ایجاد صلح، تجهیز نیروهای امنیتی، حمایت اقتصادی و تقویت ساختارهای دولتی اعلام کرده بود.

دومین واکنش دولت خودداری از شرکت شورای عالی صلح افغانستان در نشست صلح قطر بود. ریاست جمهوری افغانستان گفته که این تصمیم بعد از مشوره با رهبران جهادی، شخصیت‌های سیاسی افغانستان و هیات اجرائی شورای عالی صلح گرفته شده است.

دولت افغانستان پیام دفتر قطر را مخالف با تضمین‌های قبلی آمریکا به افغانستان دانسته و گفته طالبان همراه با افتتاح این دفتر پیام جنگ و خونریزی فرستادند. وقتی که تاکید برادامه جنگ و خونریزی باشد، دولت در مذاکرات قطر اشتراک نمی‌کند.

"یک سرزمین و دو دولت"

واکنش شماری از احزاب سیاسی در افغانستان نیز نسبت به آغاز به کار این دفتر تند بود. به نظر آنها چهره خندان رهبران طالبان در کنار پرچم سفید رنگ گروه طالبان تنها بیانگر افتتاح یک دفتر نبود، بلکه نشان نمایندگی سیاسی "امارت اسلامی افغانستان" را تداعی می‌کرد.

محمد محقق، یکی از رهبران جبهه ملی، نیروی سیاسی مخالف دولت درباره افتتاح دفتر قطر به بی‌بی‌سی گفت که در قدم اول دفتر قطر قرار بود به نام دفتر صلح باشد نه دفتر امارت اسلامی اما اکنون این دفتر حس یک سرزمین و دو دولت را می‌دهد.

او تاکید کرد که افغانستان جمهوری اسلامی است که میلیون‌ها نفر در این کشور به آن رای داده‌اند نه امارت اسلامی.

آصف آشنا، سخنگوی حزب حق و عدالت نیز درباره گشایش دفتر طالبان در قطر گفت که این دفتر نباید بدل به یک دفتر سیاسی و امارت طالبان شود.

او تاکید کرد که دفتر قطر به حکومت در تبعید نباید بدل شود، تا مشروعیت و حاکمیت ملی را در افغانستان آسیب پذیر کند.

او افزود که خواست ما از دولت افغانستان این است که با یک دیپلماسی فعال و قوی تلاش کند که از تبدیل شدن این مرکز به پایگاه سیاسی که منجر به تقویت اقتصادی و دپلماتیک طالبان شود، جلوگیری کند.

دفتری برای جنگ و صلح

روز گذشته در مراسم گشایش دفتر قطر، طالبان اعلام کردند که بیرون کردن افغانستان از "اشغال وجیبه دینی" این گروه است.

درخبرنامه طالبان آمده که "مذاکره برای بهتر ساختن روابط با کشورهای دنیا، یافتن راه حل صلح آمیز که به خاتمه اشغال افغانستان منتج شود، دید و بازدید با افغان‌ها با در نظرداشت مقتضای زمان، برقراری تماس با جامعه جهانی و ارائه دیدگاه در مورد اوضاع سیاسی کشور" از اهداف گشایش دفتر قطر است.

محمد محقق در این باره می‌گوید در پیام طالبان که در قطر پخش شد، تصریح شده که ما صلح و جنگ را با هم پیش می‌بریم.

او تصریح کرد که قرار بود در مذاکرات قطر دولت، نظام و قانون اساسی افغانستان اصل قرار بگیرد و مذاکره بر سر خواسته های طالبان باشد، اما اکنون قضیه بر عکس شده و طالبان اصل قرار گرفته و تمام مسایل دیگر فرع.

محقق علت این دگرگونی در تصمیم آمریکا نسبت به طالبان را ناشی از برخورد دولت با این گروه دانسته و گفت:" زمانی که آمریکا با طالبان برخورد جدی داشت دولت به اصرار عملیات شبانه و هوایی نیروهای خارجی را در افغانستان متوقف کرد."

او گفت که اکنون به نظر می‌رسد که نظر نیروهای آمریکا نسبت به طالبان براساس توصیه دیگر کشورها تغییر کرده، که برای جبران آن خیلی دیر است.

نگرانی از دستاوردهای ده ساله

دفتر حمایت از رسانه های آزاد، نی، نیز با ابراز نگرانی از گشایش دفتر طالبان در قطر گفته که نگران است که ارزش‌های دمکراسی و آزادی بیان قربانی گفتگو های صلح با طالبان شود.

عبدالمجیب خلوتگر، رئیس اجرایی این نهاد گفته که "ظاهراً معلوم می‌شود که جامعۀ جهانی به این توافق رسیده که برای مذاکره با طالبان، خواسته‌های این گروه را بپذیرند."

حرکت افغانستان ۱۴۰۰ که خود را یک حرکت سیاسی-مدنی برای ایجاد محوریت به منظور بسیج نسل نو افغانستان، می‌خواند نیز گفته که دست کشیدن طالبان از "دهشت افگنی" نباید به عنوان آمادگی مردم افغانستان، به ویژه نسل نو، برای برگشت به گذشته و از دست دادن دستاوردهایی تلقی شود که در یک دهه گذشته مردم افغانستان با پرداختن بهای سنگین به آن دست یافته اند.

این حرکت با پخش یک بیانیه افزوده که این دستاوردها شامل تمامیت ارضی و حاکمیت ملی افغانستان، قانون اساسی دموکراتیک، تلاش در راه برابری جنسیتی، آزادی بیان و انگیزه و استقامت نیروهای امنیتی افغانستان می شود.

دیدگاه‌ها شماری از شهروندان افغانستان

افتتاح دفتر قطر نه تنها واکنش دولت، نهادهای سیاسی و مدنی را بر انگیخت بلکه مردم عادی نیز به گشایش دفتر واکنش‌های متفاوت از خود نشان دادند.

محمد کبیر درویش، یکی از شهروندان قندهار به بی‌بی‌سی گفت که طرفدار گشایش دفتر قطر به این دلیل است که مردم افغانستان از جنگهای طولانی خسته شده‌اند.

او افزود که دیگر صبر و حوصله نمانده و هرکس به این وطن صلح بیاورد ما از او استقبال می‌کنیم.

او گفت که از تمام نهادهای بین المللی بخصوص ناتو و آمریکا می خواهیم که در روند مذاکرات صلح افغانستان سهم بگیرند. درویش از طالبان نیز خواست که به روند صلح بپیوندند زیرا مردم افغانستان از جنگ خسته اند.

وحید الله ایوبی از ولایت کنر نیز به بی‌بی‌سی گفت که امیدوارم که باز شدن دفتر قطر گامی برای صلح باشد. وقتی دو طرف پشت میز مذاکره بنیشنند، صلح و پیشرفت هم خواهد آمد.

اما محمد حسین، از غزنی در باره گشایش دفتر طالبان در قطر می‌گوید نگران این روند هستم و فکر می‌کنم که این روند توسط بعضی از حلقات ارگ ریاست جمهوری و نظام سیاسی افغانستان مهندسی شده است.

او گفت که در ده سال گذشته مطبوعات غربی همواره اعلام کرده بودند که طالبان به حقوق زنان، آزادی مدنی و آموزش و پرورش ارزش نمی‌گذارند.

حسین افزود با توجه به اینکه در راهکارهای طالبان تغییر بوجود نیامده اکنون ایجاد دفتر برای حمایت از این نیروها نشان می‌دهد که غربی‌ها می‌خواهند به دولت افغانستان فشار وارد کنند و این روند می تواند تمام دستاوردهای ده ساله را به باد فنا دهد.