انتخابات ریاست جمهوری افغانستان 'سه ماه به تعویق افتاد'

یک عضو کمیسیون انتخابات افغانستان اعلام کرد انتخابات ریاست جمهوری که قرار بود به تاریخ ۳۱ حمل/فروردین سال ۱۳۹۸ برگزار شود، با سه ماه تاخیر در ماه سرطان/تیر برگزار خواهد شد.

یک منبع در کمیسیون مستقل انتخابات افغانستان در تماس بی‌بی‌سی تایید کرد که تاریخ دقیق برگزاری انتخابات فردا پنجشنبه ششم دی/جدی از طرف کمیسیون انتخابات اعلام خواهد شد.

این منبع که نخواست از او نام برده شود، به خلیل نوری خبرنگار بی‌بی‌سی گفت کندی روند ثبت نام نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری افغانستان یکی از دلایل این تاخیر است.

به گفته این منبع، تاکنون ۵۰ نفر بسته‌های معلوماتی را برای ثبت نام در رقابت‌های انتخابات ریاست جمهوری دریافت کرده‌اند، اما هیج یک نتواسته‌اند، شرایط لازم را برآورده کنند.

این منبع کمیسیون انتخابات افغانستان افزود که شماری از نامزدها نتوانسته‌اند که معاونان خود را معرفی کنند و یا یک میلیون افغانی (حدود ۱۳۰ هزار دلار) ضمانت بانکی را فراهم آورند.

طبق قوانین انتخابات ریاست جمهوری افغانستان، تمامی شهروندان این کشور به شرط اینکه مسلمان، دارای تابعیت افغانستان و عدم تابعیت سایر کشورها و فاقد سوء پیشینه کیفری باشند می‌توانند نامزد انتخابات ریاست جمهوری شوند و محدودیت گزینشی در این زمینه وجود ندارد. به منظور جلوگیری از کثرت نامزدی کسانی که بهیچوجه امکان انتخاب ندارند، ارائه فهرست اسامی و شماره کارت ثبت نام ۱۰۰ هزار نفر از ۲۰ ولایت که کاندید شدن شخص را در ورق رای دهی تأیید کند و سپردن ضمانت مالی لازم است. سپرده مالی نامزدی که کمتر از ده درصد کل آرا را به دست آورد به او پس داده نمی‌شود.

چند روز قبل رفیع الله بیدار، یکی از اعضای این کمیسیون نیز گفته بود که هدف از تعویق انتخابات، "آوردن اصلاحات و بهترشدن امور انتخاباتی است که به کار و زمان بیشتری نیاز دارد".

آقای بیدار افزوده بود که کمیسیون مشورت‌های لازم را با طرف‌های مربوط آغاز کرده‌ و اکنون گفتگو با احزاب، نهادهای ناظر و نهادهای مدنی جریان دارد. نتیجه این دیدارها با حکومت افغانستان که تامین کننده امکانات مالی و امنیتی انتخابات است، شریک ساخته خواهد شد.

این مسئول کمیسیون انتخابات افزوده بود: "اگر با جمع‌آوری نظریات جوانب ذی‌دخل به این نتیجه برسیم که برگزاری انتخابات در۳۱ حمل ناممکن است، روی تغییر زمان آن فکر می‌کنیم."

گزارش‌های رسیده به بی‌بی‌سی نشان می‌دهد که رئیس و اعضای کمیسیون انتخابات افغانستان از چند روز پیش تاکنون با سران احزاب جهادی همانند عطا محمدنور، گلبدین حکمتیار، عبدالرب رسول سیاف و محمد کریم خلیلی دیدار داشته‌اند.

طرف دیگر این مذاکرات به گفته کمیسیون انتخابات نامزدانی خواهند بود که پس از اعلام فهرست نهایی نامزدان، به عنوان نامزد معرفی خواهند شد.

منبع دیگری در کمیسیون انتخابات افغانستان به بی‌بی‌سی گفته است که "درصورت توافق روی این تاخیر، اعلام تاریخ جدید انتخابات، پیش از شروع دوره مبارزات انتخاباتی در۲۸ دلو/ بهمن، صورت خواهد گرفت."

آقای بیدار نیز گفته که درس‌های آموخته شده از انتخابات پارلمانی ۲۸ و ۲۹ میزان امسال در انتخابات ریاست جمهوری پیشرو باید مد نظر گرفته شود. به گفته او، مشکلاتی همانند نشر فهرست رای‌دهندگان باید اصلاح، تکمیل و نشر شود.

قبل از این هم ایجاد تغییرات و اصلاحات در کمیسیون انتخابات زمانگیر اعلام شده و این نهاد گفته بود که از لحاظ فنی و ظرفیت موجود در کمیسیون انتخابات، برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در تاریخ تعیین شده، عملی نیست.

نبود تعهدات پولی برای برگزاری انتخابات که تاکنون هزینه برگزاری آن نه وعده داده شده و نه هم فراهم آمده از مشکلات دیگر انتخابات ریاست جمهوری افغانستان ‌است.

در انتخابات پارلمانی افغانستان برای اولین بار از دستگاه بیومتریک استفاده شده و قرار است که در انتخابات ریاست جمهوری نیز این فنآوری به کار رود. کمیسیون انتخابات اعلام کرده که در این صورت نیاز است تا شمار رای‌دهندگان در هر محل رای‌دهی از ششصد نفر به چهارصد نفر کاهش یابد.

علاوه بر مسایل امنیتی و نبود تامین امنیت، مشکلات اقلیمی نیز یکی از چالش‌هاست. به دلیل سرد سیر بودن افغانستان انتقال مواد انتخاباتی و برگزاری انتخابات در ماه حمل در مناطق سرد و کوهستانی این کشور مشکل است.

موضوع تاخیر در انتخابات ریاست جمهوری از سوی کمیسیون در حالی مطرح می‌شود که این موضوع در هفته‌های گذشته در پیوند به گفت‌وگوهای صلح با طالبان نیز خبرساز شده بود.

رسانه‌های بین‌المللی و داخلی گزارش‌هایی را مبنی بر درخواست طالبان برای تعویق انتخابات و پیشرفت گفت‌وگوهای صلح منتشر کردند که بعدا هم از سوی طالبان و هم از سوی حکومت و هیات دولت آمریکا در این گفت‌وگوها تکذیب شد.