شور زندگی و آرامش به شب‌های قندهار برمی‌گردد؟

قندهار در جنوب افغانستان، شهری که زمانی روزهایش آکنده از خطر بود، این روزها حتی شب‌هایش امن‌تر شده است.

کار و بار رستوران‌ها و کافه‌های شهر رونق گرفته و فروشگاه‌ها، پارک‌ها و ورزشگاه‌هایش تا نیمه‌های شب باز است.

پیش از سفر به قندهار تصویری تیره و تار از محل حکم‌روایی طالبان داشتم. سفرم به این شهر خالی از دلواپسی و نگرانی‌ نبود.

پیش از این در سال ۱۳۷۴ خورشیدی در زمان حاکمیت گروه طالبان به قندهار رفته بودم. آن زمان پای طالبان هنوز به کابل و دیگر شهرهای بزرگ افغانستان نرسیده بود. قندهار محیط امنی داشت و کمترکسی تصور می‌کرد طالبان تصویری از افغانستان به جهان نشان بدهد که روزی جامعه جهانی ناگزیر شود که برای براندازی حاکمیت این گروه کمر ببندند.

سال‌های پس از سقوط طالبان هم قندهار به یکی از کانون‌های اصلی رویارویی نیروهای بین‌المللی به رهبری آمریکا و جنگجویان طالبان تبدیل شد.

به رغم حضور نیروهای افغان و خارجی در شهر قندهار، این شهر بیشتر روزها را با انفجار و یا حملات خونین گروهی سپری می‌کرد و امنیت شخصی به شدت مورد تهدید بود. به خصوص دختران دانش‌آموز با خطر اسید پاشی گروه‌های مخالف آموزش زنان رو برو بودند. تفریح و گشت و گذار آزاد در شهر به یک آرمان تبدیل شده بود.

در سپتامبر ۲۰۰۸ ملالی کاکر، ارشدترین زن پلیس افغان در قندهار ترور شد.

در نوامبر همین سال مردان ناشناس به سر و صورت دست کم پانزده دختر دانش آموز اسید پاشیدند.

در آوریل ۲۰۰۹ یک عضو زن شورای ولایتی قندهار از سوی افراد مسلح ناشناس ترورشد.

در دسامبر ۲۰۱۶ طالبان پنج کارمند زن فرودگاه قندهار را به ضرب گلوله کشتند.

در تازه‌ترین مورد از خشونت‌ در این شهر (جنوری/ژانویه ۲۰۱۷) پنج دیپلمات امارات متحده عربی و معاون والی این ولایت کشته شدند.

اما وقتی به تازگی به این شهر رفتم، با چهره دگرگونه قندهار رو به‌رو شدم. هرچند تهدیدها کاملا از بین نرفته، اما شهر نفس راحت می‌کشد.

امنیت شهر و چگونگی وقت‌گذرانی قندهاری مرا متوجه بیداری شب‌های این شهر کرد.

شکوه شب‌های قندهار دیدنی است. همراه با همکارانم به دروازه اصلی عینو مینه، از بزرگ‌ترین شهرک‌های مدرن در سطح افغانستان، رفتیم.

تماشای غروب خورشید از بلندی دروازه مجلل شهرک نوید لحظات شاد را در پارک عینو مینه می‌داد.

جمعیتی زیادی که برای تفریح به پارک می‌آمدند تا پایان روز را با هم بگذرانند. هیجان موجود درمیان جوانان، جای برای دلتنگی غروب نگذاشته است.

هرکس به طریقی خوش می‌گذراند. جمعی سرگرم ورق بازی‌اند، گروهی از کار و بارشان تعریف می‌کنند و بعضی به نماز ایستاده‌اند.

خود را به جمعی که سرگرم قطعه/کارت بازی هستند نزدیک می‌کنم. از هیجان بازی شان می‌پرسم. همه لبخند رضایت بر لب دارند.

یکی از آنها گفت: " امنیت خوب است. ما خوشحال هستیم. تفریح‌گاه‌های زیادی اینجاست. روزهای جمعه با خیال راحت به تفریح می‌آییم."

اما شاید این حس برای برخی زودگذر باشد، به خصوص آنهای که فردای این شب، آهنگ سفر به ولسوالی‌های دور دست و ناامن قندهار را دارند.

برای دیدن مناظر زیبای که حضور انبوه جمعیت در مکانهای تفریحی عینو مینه خلق کرده، سعی می‌کنم جاهای بیشتری را ببینم. تعداد زیادی از جوانان در میدان‌های خالی شهرک به ورزش‌های مثل کریکت، فوتبال و والیبال مشغول هستند.

شکوه شب‌های قندهار

شب‌ قندهار، شکوهی کمتر از روز ندارد. قندهار، شهری که زمانی درسکوت وحشتناک شب‌هایش، پرنده پر نمی‌زد، حالا تا نیمه‌های شب بیدار است.

خیابان‌های بزرگ و چراغانی، خودروهای گران‌قیمت و دسته‌های جوانان در پیاده روها و پارک‌های کنار خیابان بیانگر تحول امنیتی بنیادین در قندهار است.

حضور زنان در فروشگاه‌های بزرگ شهر آنهم در شب، تاریکی گذشته‌ این شهر را از یاد می‌برد. گذشته‌ای نه چندان دوری که از دید رژیم حاکم، طالبان، زنان محکوم به زندگی در چهار دیواری خانه بودند.

حالا هم اما زنان بیشتر اسیر باورها و عنعنات قبیله‌ای و سنتی‌اند. در سطح شهر ده‌ها زن را می‌بینی ولی صورت هیچ زنی را قابل دید نیست. در کنار چادر‌های مخصوص زنان افغان، خانم‌ها و دختران زیادی با مدل لباس عربی و برقع در شهر دیده می‌شوند.

به علاوه فضاهای بازی که برای ورزش وجود دارد، باشگاه‌های ورزشی زیادی ساخته شده‌است. کلوپ‌ها از پاتوق‌های محبوب جوانان در طول شب‌های دراز این شهر است.

از یکی از باشگاه‌های سنوکر در داخل شهر سر می‌زنیم. فرهاد و تعدادی زیادی از دوستانش سرگرم بازی هستند. سالن بزرگ با چندین میز بازی.

او می‌گوید: "چند سال دل نمی‌کردیم و نمی‌توانستیم تا ناوقت شب بیرون بمانیم. حالا که امنیت خوب است، احساس راحتی می‌کنیم. شب‌های جمعه در قندهار بنا به رسم و عنعنات بچه‌ها تا ناوقت شب مجلس می‌کنند. شب جمعه برای جوانان عید است."

رستوران‌های شهر، شب‌ها مزدحم‌تر از روز است. به یکی از ایستگاه‌های غذای شهر می‌رویم. دود و بوی کباب و صدای موسیقی که درهوا پیچیده، حال و هوای رستوان را دلپذیر کرده است.

دمای هوا معتدل است و شماری زیادی از میزهای غذاخوری در محوطه سرسبز رستوان انترکانتینتال قندهار چیده شده است. پرده بزرگ نمایش فیلم و موسیقی، مشتریان بیشتری را به این محل جذب کرده‌است.

سید جرام الدین، بازرگان ۶۰ساله افغان به تازگی از زندگی در مهاجرت از پاکستان به قندهار بازگشته است.

او دست کودکانش را گرفته و برای غذاخوردن در بیرون آورده است .جای خانواده‌ها در رستوان‌های شهر خالی است.

او می‌گوید:" وقتی در پاکستان بودم به جاهای زیادی سفر کردم. به جاپان(ژاپن)، دبی و لندن رفتم. حالا به کشور خود برگشته‌ام. انشاءالله تجارت خود را در اینجا رونق می‌دهم و فرزندانم را به مکتب/مدرسه می‌فرستم."