روزنامه های کابل: سه شنبه، ۷ قوس

روزنامه‌های چاپ امروز کابل موضوع‌هایی مانند منافع ملی، سیاست خارجی و موضع‌گیری مقام‌های دولتی در قبال آنها را از زاویه‌های مختلفی بررسی کرده‌اند. حضور چند مقام دولتی در اجلاسی در ریاض و تهران و همچنین اظهارات یک مقام پیشین دولتی درباره آینده سیاسی کشور دستمایه این تحلیل‌ها شده است.

هشت صبح با اشاره به حضور مقام‌های دولت افغانستان در دو اجلاس به لحاظ زمانی نزدیک در تهران و ریاض، در مطلب اصلی خود نوشته که "روابط خارجی افغانستان این روزها دچار آشفتگی شده است. این آشفتگی با آغاز به کار حکومت وحدت ملی شروع شد ولی حالا بیشتر از هر وقت دیگر محسوس است."

روزنامه افزوده که "[محمد محقق،] معاون ریاست اجرایی کشور، در یک نشست در تهران، برخلاف سیاست رسمی کشور موضع‌گیری کرد و از یک جانب منازعه در غرب آسیا به حمایت برخاست. [طارق‌شاه بهرامی،] وزیر دفاع کشور هم در نشست وزیران دفاع ایتلاف به رهبری عربستان شرکت کرد."

هشت صبح ضمن اشاره بر این نکته که مقام‌های دولت افغانستان نباید ایران و عربستان سعودی را علیه یک دیگر تحریک کند، تاکید کرده که "کابل باید توازن هوشمندانه را در روابط میان ریاض و تهران نگهدارد. این توازن هوشمندانه نباید بشکند. شکست این توازن هوشمندانه به سود کشور نیست."

سرمقاله‌نویس هشت صبح افزوده که دولت و نیروهای سیاسی "حق ندارند، به درد و رنج مردم افغانستان بیفزایند. افغانستان حوزه‌ نفوذ هیچ قدرت سلطه‌گرای ایدئولوژیک منطقه‌ای نیست. بین ایجابات برقراری رابطه‌ دوستانه با کشورهای منطقه و غلطیدن در حوزه‌ نفوذ آنان، تفاوت روشن وجود دارد."

آرمان ملی در سرمقاله خود اظهارات آقای محقق را با لحن تندی نقد کرده و افزوده که سخنان او "در واقع حمایت از جنگی است که در شرایط کنونی ربطی به ما ندارد". استدلال روزنامه این است که در جهان امروز مرزهای جغرافیایی کشورها مشخص است و از نظر حقوقی شرکت شهروندان یک کشور در جنگی در کشوری دیگر، به معنای گسترش جنگ است.

سرمقاله آرمان ملی با رد این نظر که سخنان آقای محقق در دفاع از مسلمانانی ایراد شده که گرفتار سنگدلی گروه دولت اسلامی (داعش) شده، تاکید کرده که از نظر قوانین بین‌المللی اعزام نیرو از یک کشور به کشوری دیگر باید مطابق موازین بین‌المللی باشد یا سازمان ملل متحد آن را تصویب کرده باشد.

روزنامه افزوده که افغانستان خود گرفتار جنگ "ویرانگری" است که فرزندان مردم هر روزه در آن کشته می‌شوند. آرمان ملی تاکید کرده که "ما وظیفه نداریم برای برچیدن داعش در عراق و سوریه فرزندانمان را به آن کشورها بفرستیم"، در حالی که "دسته‌های شکست خورده داعش" در افغانستان در حال جنگ هستند.

حفیظ‌الله زکی در سرمقاله افغانستان ما با اشاره به واکنش‌ها به اظهارات اخیر محمد محقق و رنگین دادفر سپنتا، وزیر پیشین خارجه، نوشته که خیلی‌ها اظهارات آنها را "مغایر منافع ملی دانستند"، در حالی که به نظر نویسنده، در افغانستان هیچ تعریف مشخصی از "منافع ملی" وجود ندارد.

به باور سردبیر افغانستان ما، در کشورهای در حال توسعه‌به ویژه کشورهایی که در وضعیت پسامنازعه قرار دانند، مانند افغانستان، درباره تعریف و مفهوم "منافع ملی" اختلاف نظر وجود دارد و درک درست و شفافی از آن وجود ندارد؛ به همین دلیل، هنوز در فرهنگ و باورهای اجتماعی هم نهادینه نشده است.

نویسنده افزوده که "منافع ملی در هر کشور اصلی است که همه شهروندان ملزم به رعایت آن می‌باشند. سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌ریزی‌های دولت نیز بر مبنای منافع ملی صورت می‌گیرد." به نظر نویسنده، "منافع ملی بیشتر با سیاست خارجی مرتبط است" و در سیاست داخلی هم با مفاهیمی مانند "منافع عمومی" ارتباط دارد.

سرمقاله‌نویس افغانستان ما معتقد است که اگرچه در افغانستان به دلیل حاکمیت طولانی رژیم‌های استبدادی و قبیله‌ای، مفاهیم ملی توسعه‌نیافته، اما نظم سیاسی اقتضا می‌کند که سیاست‌های دولت و موضع‌گیری احزاب در چارچوب قانون و منافع ملی صورت گیرد، در غیر آن چنین نظمی برهم می‌خورد و باعث نابسامانی سیاسی می‌شود.

ماندگار اظهارات اخیر آقای سپنتا را به "زورآزمایی‌ها میانِ کرزی و غنی" نسبت داده و نوشته که "کرزی در تلاش راه‌اندازی لویه‌جرگۀ سنتی به هدف برچیدن بساط غنی‌ است و غنی نیز سعی می‌کنـد کرزی را زیر فشارهایی قرار بدهد که همه بلندپروازی‌های او در شعاع آن ذوب گردد."

به نظر نویسنده، طرح موضوع شهرک "عینو مینه" در ولایت جنوبی قندهار، که گفته می‌شود مربوط به افراد نزدیک به آقای کرزی است و همچنین برچیده شدن بیلبوردهای مربوط به تبلیغ لویه جرگه و عکس‌های آقای کرزی در کابل و برخی ولایت‌ها به همین "زورآزمایی" ربط دارد.

ماندگار مدعی شده: "این‌که امروز آقای کرزی، در اوجِ نارضایتی مردم از حکومت وحدت ملی سعی می‌کند لویه جرگۀ سنتی را برگزار و پایان ادارۀ موجود را اعلام کنـد، ظاهراً با آن همکاری تقلب‌محورانۀ دیروز وی برای پیـروز ساختن غنی، تناقض و منافات آشکار دارد."

سرمقاله‌نویس ماندگار با این تحلیل، افزوده که اگرچه غیر از آقای کرزی شماری دیگر از نیروهای سیاسی نیز مخالف حکومت آقای غنی هستند، اما راه‌اندازی لویه جرگه راه‌حل نیست. نویسنده تاکید کرده که باید در جست‌وجوی راه‌حل‌های دموکراتیکی بود که بتواند عدالت اجتماعی را تامین و زمینه گذار به وضعیت بهتر را فراهم کند.