پښتونخوا کې په بدو کې د نجونو ورکولو دود ولې شته؟ د همداسې یوې نجلۍ پلار څنګه ځان وژلو ته اړ شو؟
د خیبر پښتونخوا په ډېره اسماعیل خان کې پولیس وايي چې یوه پلار په بدو کې د هغه د ۱۳ کلنې لور د ورکولو په اړه د جرګې تر پرېکړې وروسته ځان وژلی دی.
په دې اړه د ډېره اسماعیل خان پهاړپور تاڼې کې د دولتي مامورانو له لوري عریضه کې ویل شوي چې دا پېښه په شمالي بګواني کلي کې شوې او د نجلۍ پلار د زهرو ګولۍ خوړلو سره خپل ژوند پای ته رسولی دی.
ځايي پولیسو ویلي چې په دې قضیه کې ښکېل اصلي تورن کس او د جرګې پرېکړه لیکونکی دواړه نیولي او "پکې ښکېل نور کسان به هم ژر تر ژره ونیول شي."
نجلۍ ولې په بدو کې ورکړل شوې وه؟
د خیبر پښتونخوا په ځینو قبایلي سیمو کې لا هم په بدو کې د نجونو د ورکړې او په جبر د ودولو دود شته. هلته هله یوه نجلۍ په بدو کې ورکول کېږي چې په یوه پېښه کې مقابل لوري ته تاوان ور واوړي او د ستونزې د حلولو لپاره جرګه د عامل یا د مدعي د کورنۍ نجلۍ مقابل کس ته په جبران کې په بدو کې ورکړي. کله هم ځینې کسان د اقتصادي ستونزو له کبله اخیستل شوی پور نه شي پرې کولی نو په بدل کې یې لور یا خور مقابل کس ته د پور په بدل کې ورکوي. داسې نجونې تر ډېره د بېوزله کورنیو وي او د شپې په تیاره کې له کوره ایستل کېږي او د هغوی له خوښې پرته په زور نکاح ته اړ ایستل کېږي.
په قبایلي ټولنو کې بیا د جرګې داسې پرېکړو ته که د چا خوښې وي او که نه، خلک غاړه اېښودلو ته مجبورېږي.
په پهاړپور تاڼه کې ثبت شوې قضیه کې د نجلۍ پلار عادل رمضان یاد شوی چې د خپلې سيمې نايي یا سلمان او د سرایکي ژبې ویونکی و. تر ځانوژنې مخکې یې یو غږيز پیغام ثبت کړی و چې اوس پر خواله رسنیو لاسپهلاس کېږي او ده پکې د ټولو عاملانو نومونه اخیستي او په بدو کې د خپلې لور د ورکړې کیسه یې پکې کړې ده. همدا راز یې ویلي چې "ما سره ډېر زیاتی وشو. له کوره یې په زور بوتلم او د جرګې پر پرېکړه یې ګوتې رانه ولګولې."
دغه کس په سرایکي ژبه په پیغام کې همدا راز ویلي، "زه ځکه ځان وژنم چې ښايي زما دا قرباني زما د لور راتلونکی وژغوري. ما مې اولادونه خپلو ترونو او ماماګانو ته سپارلي دي."
په اصل کې پولیسو د دغه پیغام تر خپرېدو وروسته قضیه رسمي کړې او پلټنې یې پیل کړې دي.
دې لیکنه کې له social media راخیستل شوي مواد شته. له ښودلو وړاندې یې ستاسې اجازه پکار ده، ځکه ښایيکوکیز یا بله تکنالوژي پکې کارول شوې وي. کولی شئ له اجازې مخکې د social media site پالیسي ولولئ. د دې لپاره غوښتنه ومنئ او مخکې لاړ شئ
د پوسټ Instagram پای
په لومړنیو پلټنو کې پولیسو ته جوته شوې چې دا کیسه د خودکشي کړي کس عادل رمضان په کور کې له یوه واده راپیل شوې ده.
د معلوماتو له مخې، د عادل په کور کې واده و او یو وراره یې د کلي د یوه بل کس له لور سره په "ناوړه حرکت کولو" لیدل شوی و. موضوع تر جرګې رسېدلې او جرګې د عادل وراره باندې شپږ سوه زره کلدارې پور ايښی. خو مقابلې کورنۍ پر عادل فشار راوړی چې ګواکې "زما د لور عزت ستا په کور کې پایمال شوی دی نو ته باید پورې راکړې"، هماغه ده چې له ځايي خلکو جوړې جرګې "عادل ورغوښتی او په بدو کې یې د هغه د ۱۳ کلنې لور د ورکولو پرېکړه کړې او له ده یې په زور ګوتې لګولې دي."
پولس وايي، "د سیمې د دود او رواج له مخې پر عادل مقابلې کورنۍ زور راوړی چې ژر تر ژره لور په نکاح ورکړي. خو عادل د جرګې دې پرېکړې زړه ماتی کړی او ځان یې وژلی دی."
تر اوسه د عادل کورنۍ له لوري په دې اړه پولیسو ته کوم شکایت یا عریضه نه ده شوې.
په پاکستان کې په بدو کې د نجونو د ورکړې د مخنیوي قوانین شته او که څوک داسې کوي نو د ۳۱۰ او ۳۲۲ مادو له مخې، تر ۱۰ کلونو د بند سزا ورکول کېدای شي.
نجلۍ څه شوه؟
د عکس سرچینه، KPPolice
د خیبر پښتونخوا پولیس وايي چې په بدو کې د دې نجلۍ د ورکړې په اړه د هغې د پلار تر ځانوژنې مخکې خپور شوي غږیز پیغام نه وروسته یې سملاسي په قضیه کې د ښکېلو کسانو د نیولو امر وکړ.
وروسته پولیسو د دې قضیې اصلي تورن کس او د جرګې پرېکړه لیکونکی نیولي او د پاتې نورو د نیولو او د پېښې د لا پلټنې هڅې روانې دي.
د پهاړپور تاڼې افسر ګوهر خان ویلي چې د پولیسو د یوې چاپې پر مهال د عادل کم عمره لور ترلاسه او خپلې پلارګنۍ ته سپارل شوې ده.
د یادولو ده چې که څه هم حکومتونه او د ښځو او بشري حقونو بنسټونه له پخوا راهیسې هڅه کوي چې په بدو کې د نجونو د ورکړې مخه ونیسي خو د لر او بر پښتنو په بېلابېلو سیمو کې لا هم دا ناوړه دود شته او نجونو ته یې د دوی د نارینهو د کړو نادودو او نافرمانیو سزا ورکول کېږي.
