 | | | د ملاريا لېږدوونکي ماشي په ولاړو اوبو او ډنډونو کې هګۍ اچوي او ډېرېږي. |
تېر کال په افغانستان کې د ملاريا (٤١٣ ٤٣٣ ) پېښې ثبت شوي، د انافيل ماشی چې خلک يې دملاريا ماشی بولي د دې ناروغۍ تر ټولو لوی لېږدوونکی دی . د ناروغۍ مهمه نښه لړزوونکې تبه ده.دننګرهار اوسېدونکې وږمې وويل: "زموږ په سيمه کې ماشي ډېر دي، موږ په پشه خانو کې ويدېږو. د کور لښتي هره ورځ پاکوو او پسونه او غوايي په انګړ کې نه تړو. "پشه خانې پر ملاريا سربېره د ټولو مکروبي ناروغيو مخه هم نيسي. عبدالحکيم وويل: " موږ د کور شا ته د ولاړو اوبو ډنډ د ماشو د مخنيوي له پاره ډک کړ، د کور پر دروازو او کړکيو مو هم جالۍ لګولي دي." د ملاريا لېږدوونکي ماشي په ولاړو اوبو کې هګۍ اچوي او ډېرېږي. د ډاکټرانو په نظر عبدالحکيم د پېښې تر راتلو وړاندې د هغې مخه نيولې. د ننګرهار د ثمرخيلو اوسيدونکى اکبر وويل: "خلک بايد په ملاريا اخته کس د ماشو له چيچلو ښه وساتي چې نور کسان ناروغ نشي"  | | | ډاکټران په دې نظردي چې کله ماشه د ملارياناروغ وچيچي نومکروب روغ کس ته لېږدوي. |
ډاکټران هم په دې نظر دي چې کله ماشه ناروغ وچيچي نو مکروب روغ سړي ته لېږدوي. خو عطاوالله وويل: "موږ د ملاريا څخه د ځان ساتلو لپاره د ملاريا درمل خورو." د ملاريا او لشمانيا د کنټرول د ملي پروګرام مشر ډاکټر نجيب الله ساپي وويل: "درمل بايد په ملاريا تر اخته کېدو مخکې و نه خورو، چې د ځيګر يا نورې ناروغۍ پيدا نه کړي." |