 | | | د نښو نښانوله مخې د ملاريا څلور واړه ډولونه يو بل ته ډېر ورته والی لري . |
د ملاريا او لشمانيا د ملي پروګرام د کنټرول رئيس ډاکټر نجيب الله صافي وويل: ״ په (١٣٨٦) کال کې ( ٤٣٣٤١٣) د ملاريا پيښې تشخيص شوي چې( ٩٠ ٪ ) يې د ملاريا د P-vivax ډول ښودل شوی دی . د ملاريا ډيرې پيښې د افغانستان په تودواو مرطوبو سيمو کې کيږي چې د انافيل پلازموديم په نوم ماشی مکروب له ناروغ نه روغ کس ته ليږدوي ״ رازق وويل چې په درملنه کې يې بيغوري کړې وه نو ځکه له ملاريا څخه په زيړي واوښت . که د ملاريا درملنه ونه شي نو پرمختللې کيږي او په ينې يا ځيګر بدې اغيزې کوي . ناروغ په زيړي اوړي او وينه يې کمېږي .د ننګرهار يوې اوسيدونکې وويل:  |  يوازې په لابراتواري معاينې کې دملاريا د ډولونو فرق په ډاګه کېږي .  |
"ځان مې درد کاوه ، کانګې مې کولې کله به مې وجود تود اوکله سوړ شو او لړزنده تبه مې لرله. دډاکټر په مشوره مې خپله وينه معاينه کړه ، ويل په ملاريا اخته يې ". د نښو نښانوله مخې د ملاريا څلور واړه ډولونه سره ورته دي . يوازې په لابراتواري معاينې کې يې فرق په ډاګه کېږي اودرمل يې هم فرق لري. کله چې د ملاريا ځانګړي ډول ته درمل واخيستل شي نو ناروغ يې په خوړلو کې هم بايد ځينې ټکي په پام کې ونيسي. که دوا په وخت ونه خوړل شي ياددرملو اندازه مکمله نه شي او يا هم ددوا تاريخ تير شوی وي نوکه د ناروغ حالت لږ ښه هم شي ناروغي ورباندې بياراګرځي .  | | | بايد ناروغان ډاکټرانو ته لاړشي تر څو يې ناروغي معلومه او درملنه يې وشي. |
د ملاريا دناروغۍ له تکرارسره د خطرونو کچه لوړيږي اودبدن مقاومت ټيټيږي نو ځکه بايد ناروغان داسې شنه سابه ، لبنيات او ميوې وخوري چې غوړ يې لږ او اوبلن وي . د ملاريا مکروب په خپل سر په دوا خوړلو له مينځه نه ځي نو ځکه بايد ناروغان ډاکټرانو ته لاړشي تر څو يې ناروغي معلومه او درملنه يې وشي. |