JNU विद्यार्थी संघटनेवर डाव्या आणि आंबेडकरी संघटनांचं वर्चस्व, अभाविपचा चारही पदांवर पराभव

JNUSU अर्थात जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठ विद्यार्थी संघटनेच्या निवडणुकीची चर्चा देशभरात होत असते. एस. जयशंकर, निर्मला सीतारामन, सीताराम येचुरी, प्रकाश करात यासारखे नेते कधी जेएनयूमध्येच शिकले होते. अलीकडील काळातील कन्हैय्या कुमार, कविता कृष्णन देखील जेएनयूमधून शिकून पुढे राजकारणात आल्याचं आपण पाहिलं आहे.

अनेक जणांनी आपल्या विद्यार्थीदशेत या निवडणुकांमध्ये सहभाग घेतला होता आणि पुढे ते राष्ट्रीय राजकारणात आलेले देखील पाहायला मिळाले.

काही जण या निवडणुकांपासून दूर राहिले पण नंतर पुढे ते राजकारणात आले आणि आपल्या नेतृत्वाची पायाभरणी जेएनयूमध्ये असतानाच झाली असं ते आवर्जून सांगतात.

त्यामुळे यावेळी जेएनयूच्या निवडणुकीत काय होईल याकडे साऱ्यांचे लक्ष होतं. याचं आणखी एक कारण म्हणजे यावेळी चार वर्षांच्या अवकाशानंतर या निवडणुका झाल्या.

तर पाहुया या निवडणुकांमध्ये काय झालं?

जवाहरलाल नेहरू युनिव्हर्सिटीच्या विद्यार्थी संघटनांच्या निवडणुकांमध्ये डाव्या विचारसरणीच्या गटाच्या संघटनांचा विजय झाला आहे.

अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषदेच्या उमेदवारांना हरवत डाव्या विचारसरणीच्या ऑल इंडिया स्टुंडट्स असोसिएशन (AISA) चा उमेदवार JNUSU म्हणजेच जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठ विद्यार्थी संघटनेच्या अध्यक्षपदी निवडून आला आहे.

पुन्हा एकदा विद्यार्थी संघटनेचे नेतृत्व डाव्या विचारसरणीच्या संघटनांकडे गेल्याचे पाहायला मिळाले आहे. यावेळी सर्व डाव्या संघटनांनी एकत्र येत ही निवडणूक लढवली होती.

निवडणूक समितीचे प्रमुख शैलेंद्र कुमार यांनी दिलेल्या माहितीनुसार विद्यार्थी संघटनेच्या अध्यक्षपदी धनंजय, उपाध्यक्ष पदावर अविजीत घोष, सरचिटणीस पदावर प्रियांशी आर्या आणि संयुक्त सचिवपदी मोहम्मद साजिद हे विजयी झाले आहेत.

AISA च्या धनंजय कुमारने अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषद (अभाविप) च्या उमेश चंद्र अजमीराला हरवले. धनंजय कुमारला 2598 मतं तर उमेश चंद्रला 1676 मतं पडली.

उपाध्यक्षपदी स्टुडंट फेडरेशन ऑफ इंडियाचा (SFI) अविजीत घोष विजयी झाला. त्याला 2409 मतं मिळाली, तर अभाविपच्या दीपिका शर्माला 1482 मतं मिळाली.

सरचिटणीसपदासाठी झालेल्या निवडणुकीत बिरसा आंबेडकर फुले स्टुडंट्स असोसिएशनची( BAPSA) प्रियांशी आर्या विजयी झाली. तिला 2887 मतं मिळाली तर अभाविपच्या अर्जुन आनंदला 1961 मतं मिळाली.

या पदासाठी आधी स्वातीला उमेदवार बनवण्यात आलं होतं. परंतु मतदानापूर्वी तिचं नामांकन रद्द करण्यात आलं. त्यानंतर BAPSA च्या प्रियांशी आर्याला समर्थन देण्यात आलं आणि ती निवडून आली.

या व्यतिरिक्त ऑल इंडिया स्टुंडंट्स फेडरेशनचा (AISF) मोहम्मद साजिद संयुक्त सचिव म्हणून निवडून आला आहे. मोहम्मद साजिदला 2574 मतं मिळाली, तर अभाविपच्या गोविंद दांगीला 2066 मतं मिळाली होती.

जेएनयूमध्ये शेवटची निवडणूक 2019-20 मध्ये झाली होती. त्यात डाव्या संघटनांचाच विजय झाला होता.

कोणत्या संघटना सहभागी झाल्या होत्या?

विद्यार्थी संघटनांच्या अध्यक्ष, उपाध्यक्ष, सरचिटणीस आणि संयुक्त पदासाठी शुक्रवारी मतदान झालं होतं. यात डाव्या विचारसरणीच्या 3 आणि आंबेडकरवादी विचारसरणीच्या संघटनेनी (BAPSA) एका जागेवर विजय मिळवला.

राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघटनेची विद्यार्थी संघटना अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषद (अभाविप) ने देखील या निवडणुकीत सहभाग घेतला होता.

याव्यतिरिक्त फुले-आंबेडकरवादी विचारसरणीची बिरसा आंबेडकर फुले स्टुंडट असोसिएशन, काँग्रेसचे नॅशनल स्टुडंट युनियन ऑफ इंडिया आणि राष्ट्रीय जनता दलाची विद्यार्थी संघटना तसेच समाजवादीची विद्यार्थी संघटना यांनी देखील निवडणुकीत आपले उमेदवार उभे केले होते.

जेएनयूमध्ये चार वर्षांच्या अवकाशानंतर विद्यार्थी संघटनेची निवडणूक झाली. कोरोना महासाथीमुळे या निवडणुका झाल्या नव्हत्या.

2019 आधी कोण निवडून आलं होतं?

2019 मध्ये झालेल्या निवडणुकांत SFI ची उमेदवारी आइशी घोष अध्यक्ष म्हणून निवडून आली होती. तिच्या उमेदवारीला इतर डाव्या विचारसरणीच्या संघटनांनी समर्थन दिल्यामुळे तिचा विजय सोपा झाला होता.

शुक्रवारी झालेल्या निवडणुकीत 73 टक्के मतदान झालं होतं. गेल्या 12 वर्षातील हे सर्वाधिक मतदान आहे. 2019 मध्ये 67.8 टक्के मतदान झालं होतं.

धनंजय कुमार कोण आहे?

विद्यार्थी संघटनेच्या अध्यक्षपदी धनंजय कुमार निवडून आला आहे. धनंजय हा मूळचा बिहारचा असून दलित समुदायातील आहे. ही ओळख यासाठी महत्त्वाची मानली जात आहे कारण गेल्या 27 वर्षांनंतर जेएनयू विद्यार्थी संघटनेच्या अध्यक्षपदी दलित विद्यार्थी निवडून आला आहे.

अभाविपचा उमेदवार उमेश चंद्र अजमीरा हा नक्षली हल्ल्यातील पीडित आहे. उमेशचंद्रचे आई-वडील एका नक्षली हल्ल्यात मृत्युमुखी पडले होते.

बाप्साकडून आदिवासी समुदायातील बिस्वजीत मिंजीला अध्यक्षपदाचा उमेदवार बनवलं होतं.

अध्यक्षपदाच्या शर्यतीत समाजवादी विद्यार्थी संघटनेची आराधना यादव ही एकमेव महिला उमेदवार होती.

सुरुवातीपासूनच डाव्यांंचं वर्चस्व

जेएनयू विद्यार्थी संघटनेवर सुरुवातीपासूनच डाव्या विचारांच्या विद्यार्थी संघटनांचीच मक्तेदारी पाहायला मिळते.

आतापर्यंत SFI ने 22 वेळा तर AISA ने 11 वेळा अध्यक्षपद जिंकले आहे. जेएनयूच्या इतिहासात केवळ एकच वेळा अभाविपकडे अध्यक्षपद आले आहे. 2000 मध्ये अभाविपचा संदीप महापात्रा अध्यक्ष म्हणून निवडून आला होता.

1971 मध्ये जेएनयूच्या विद्यार्थी संघटनेची पहिली निवडणूक झाली होती. 2008 मध्ये सुप्रीम कोर्टाने जेएनयू विद्यार्थी संघटनेच्या निवडणुकीवर बंदी घातली होती.

विद्यार्थी संघटनांनी आंदोलन केल्यानंतर 2011 मध्ये ही बंदी मागे घेण्यात आली आणि पुन्हा निवडणुका सुरू झाल्या.