अदानी एंटरप्राइजेस FPO रद्द, गुंतवणूकदारांचे पैसे परत करणार
- Author, निखील इनामदार आणि मोनिका मिलर
- Role, बीबीसी न्यूज प्रतिनिधी
फोटो स्रोत, Getty Images
अदानी एंटरप्राइजेसचा बहुचर्चित FPO रद्द करण्यात आला आहे. गुंतवणूकदारांचे पैसे परत केले जातील अशी घोषणा कंपनीने केली आहे.
20,000 कोटी रुपये किमतीचा हा FPO येणार होता, पण हिंडनबर्ग रिसर्च या कंपनीने अहवाल सादर केल्यानंतर अदानी समूहाचे शेअर्स गडगडले.
सातत्याने होणाऱ्या घसरणीचा परिणाम म्हणून हा FPO रद्द करण्यात आला.याआधी, हिंडनबर्गच्या अहवालाला अदानी समूहाने प्रत्युत्तर दिले होते. त्यात अदानी समूहाने म्हटले होते की हा एका उद्योग समूहावर नाही तर संपूर्ण भारतावर, भारताच्या उद्योग जगतावरील हल्ला आहे.
त्याला हिंडनबर्गने उत्तर देताना म्हटले की राष्ट्रवादाची झूल पांघरून तुम्ही घोटाळे लपवू शकत नाही. अदानी समूहावरील अहवाल प्रसिद्ध झाल्यानंतर सातत्याने समूहाच्या शेअर्सच्या किमतीत घसरण होताना दिसत आहे.
त्या पार्श्वभूमीवर अदानी समूहाने अदानी एंटरप्रायजेसचा FPO रद्द केला आहे. सध्या सुरू असलेल्या चर्चांच्या पार्श्वभूमीवर हा FPO येणं नैतिकतेला धरून असणार नाही असं अदानी समूहाने जारी केलेल्या प्रसिद्धी पत्रकात म्हटले आहे.
ज्यांनी याआधीच पैसे गुंतवले आहेत, त्यांचे पैसे परत करण्याची प्रक्रिया सुरू करण्यात आल्याचं प्रसिद्धीपत्रकात म्हटलं आहे.
अदानी समूहाप्रती दाखवलेल्या विश्वासाबद्दल अदानी समूहाचे प्रमुख गौतम अदानी यांनी गुंतवणूकदारांचे आभार मानले आहेत.
FPO रद्द करण्याबाबत काय म्हणाले अदानी?
01 तारखेला शेअर बाजारात अस्थिरता पाहायला मिळाल्यानंतर संपूर्ण संचालक मंडळाने हा निर्णय घेतल्याचे अदानींनी म्हटले आहे.
या लेखात सोशल मीडियावरील वेबसाईट्सवरचा मजकुराचा समावेश आहे. कुठलाही मजकूर अपलोड करण्यापूर्वी आम्ही तुमची परवानगी विचारतो. कारण संबंधित वेबसाईट कुकीज तसंच अन्य तंत्रज्ञान वापरतं. तुम्ही स्वीकारण्यापूर्वी सोशल मीडिया वेबसाईट्सची कुकीज तसंच गोपनीयतेसंदर्भातील धोरण वाचू शकता. हा मजकूर पाहण्यासाठी 'स्वीकारा आणि पुढे सुरू ठेवा'.
X पोस्ट समाप्त, 1
“आमचे एफपीओ पूर्णपणे विक्री झाल्यानंतर काल आम्ही ते एफपीओ मागे घेण्याचा निर्णय घेतल्यामुळे अनेकांना आश्चर्य वाटलं असेल. पण काल शेअर बाजारात निर्माण झालेली अस्थिरता पाहाता आमच्या बोर्डाला असं वाटलं की या एफपीओचे व्यवहार अशाच प्रकारे सुरू ठेवणं नैतिकतेला धरून राहणार नाही”, असं अदाणींनी या व्हिडीओमध्ये सांगितलं आहे.
“आम्ही यापुढेही दीर्घकाळ संपत्ती तयार करणं आणि विकासावर लक्ष केंद्रित करत राहणार आहोत. एकदा शेअर बाजार स्थिर झाला की आम्ही आमच्या निर्णयांचा पुनर्विचार करू. आमचा प्रत्येक व्यवसाय जबाबदार पद्धतीने संपत्ती बनवण्यासाठी प्रयत्नशील राहील,” असं ते म्हणाले.
राष्ट्रवादाची झूल पांघरुन घोटाळा लपवू नका- हिंडनबर्गचे अदानी समूहाला प्रत्युत्तर
“अदानी उद्योगसमूहाने आमच्या अहवालाला उत्तर मिळून 413 पानांचं निवेदन जारी केलं आहे. अर्थसुरक्षा आणि विदेशी विनिमय नियमांचा आम्ही भंग केला आहे असं अदानी समूहाचं म्हणणं आहे. समूहाकडून झालेल्या चुकांबाबत बोलण्याऐवजी अदानी उद्योगसमूहाने राष्ट्रवादाची हाक दिली आहे. आमचं त्यांना एकच सांगणं आहे- राष्ट्रवादाची झूल ओढून घोटाळा लपवण्याचा प्रयत्न करु नका” असं हिंडनबर्गकर्त्यांनी म्हटलं आहे.
हिंडनबर्गने पुढे म्हटलं आहे, “आम्ही त्यांना 88 प्रश्न विचारले होते. त्यापैकी 62 प्रश्नांची त्यांनी उत्तरंच दिलेली नाहीत. अदानी उद्योग समूहाने स्वत:च्या उद्योगीची झालेला भरभराट ही भारताचीच प्रगती असं भासवण्याचा त्यांचा प्रयत्न आहे. आम्ही याच्याशी सहमत नाही. भारत हा लोकशाही व्यवस्थेचा देश आहे. येत्या काही वर्षात भारत एक महासत्ता म्हणून जगासमोर असेल असं आम्हाला वाटतं. भारताचं भविष्य अदानी उद्योगसमूहामुळे धोक्यात आलं आहे असं आम्हाला वाटतं. राष्ट्रध्वज हातात घेऊन देशाला लुटण्याचं काम अदानी समूह करत आहे”.
“घोटाळा हा घोटाळा आहे मग तो जगातल्या श्रीमंत उद्योगपतींच्या यादीतील उद्योगपतीच्या समूहाने केलेला का असेना. 413 पानी उत्तरापैकी केवळ 30 पानं आमच्या अहवालासंदर्भात आहेत. महत्त्वपूर्ण आर्थिक मुद्यांना बगल देण्यासाठी त्यांनी राष्ट्रवादाचा आधार घेतला आहे”, असं हिंडनबर्गने म्हटलं आहे.
या लेखात सोशल मीडियावरील वेबसाईट्सवरचा मजकुराचा समावेश आहे. कुठलाही मजकूर अपलोड करण्यापूर्वी आम्ही तुमची परवानगी विचारतो. कारण संबंधित वेबसाईट कुकीज तसंच अन्य तंत्रज्ञान वापरतं. तुम्ही स्वीकारण्यापूर्वी सोशल मीडिया वेबसाईट्सची कुकीज तसंच गोपनीयतेसंदर्भातील धोरण वाचू शकता. हा मजकूर पाहण्यासाठी 'स्वीकारा आणि पुढे सुरू ठेवा'.
X पोस्ट समाप्त, 2
हिंडनबर्ग अहवालाला अदानी उद्योगसमूहाने 413 पानी उत्तर जारी केलं आहे. हिंडेनबर्ग अहवालाने केलेले आरोप म्हणजे भारतावरील हल्ला असल्याचं या निवेदनात म्हटलं आहे.
"हा अहवाल खोटा आहे. हिंडनबर्ग अहवालासाठी निवडक माहिती चुकीच्या पद्धतीने मांडण्यात आली आहे. आमच्या उद्योगसमूहाला बदनाम करण्यासाठी निराधार आरोप करण्यात आले आहेत. गुंतवणूकदारांचे नुकसान करत शॉर्ट सेलिंगच्या माध्यमाने नफा कमावण्यासाठी हिंडेनबर्ग सेक्युरिटीज एक खोटा बाजार तयार करण्याच्या प्रयत्नात आहे", असं अदानी उद्योगसमूहाने म्हटलं आहे.
अदानी एंटरप्रायझेसचा देशातील सगळ्यात मोठा एफपीओ मांडला जाणार असतानाच हा अहवाल होता.
खोटी कहाणी पसरवण्यासाठी आधीपासूनच पब्लिक डोमेनमधील प्रकरणांचे सिलेक्टिव्ह आणि मॅनिपुलेटिव्ह प्रेझेंटेशन करण्यात आलं आहे. लिगल आणि अकाउंटिंग स्टँडर्ड्स आणि इंडस्ट्री प्रॅक्टिसचे पूर्ण अज्ञान अथवा जाणूनबुजून अवहेलना करणे तसंच नियामक आणि न्यायव्यवस्थेसह भारतीय संस्थांचा पूर्णपणे अवमान हे तीन मुद्दे अदानी समूहाने मांडले आहेत.
काय होते आरोप?
न्यूयॉर्क स्थित 'हिंडनबर्ग रिसर्च' नावाच्या एका गुंतवणूक विश्लेषण संस्थेने आरोप एका अहवालातून केले होते की अदानी समूहाने शेअर बाजारात “बेदरकारपणे” घोटाळा केला आहे.
अदानी समूहाने हे आरोप फेटाळात या अहवालाला “वाईट हेतूने” पसरवलेली “निवडक चुकीची माहिती” म्हटलं आहे.
हा अहवाल बाहेर आल्यानंतर बुधवारी या समूहाचं बाजारातील मूल्य तब्बल 11 अब्ज डॉलर्सने घसरलं. आता अदानी समूह हिंडनबर्ग रिसर्च विरोधात कायदेशीर कारवाईचा विचार करत आहे.
अदानी समूह भारतातल्या सर्वांत मोठ्या उद्योग समूहांपैकी एक आहे. विमानतळ आणि बंदरांचा कारभार, उत्पादनांची आयात-निर्यात, सिमेंट उद्योग, मीडिया आणि अक्षय्य ऊर्जेसारख्या अनेक क्षेत्रांमध्ये अदानी आहेत.
याच विविध उद्योगांच्या जोरावर गौतम अदानी हे फोर्ब्स मॅगझिननुसार आज जगातले चौथे सर्वांत श्रीमंत व्यक्ती बनले आहेत.
दुसरीकडे, हिंडनबर्ग रिसर्च ही संस्था “शॉर्ट सेलिंग” साठी ओळखली जाते, म्हणजे नेमक्या कोणत्या कंपनीचे शेअर्स कधी पडतील, याचा अंदाज घेऊन ते गुंतवणूकदारांसाठी नफा कमवतात. त्यांनी त्यांच्या अहवालात आरोप केला आहे की “अदानी कॉर्पोरेट इतिहासातला सर्वांत मोठा घोटाळा” करत आहेत.
अहवाल अदानी समूहाचे काही शेअर्स विक्रीसाठी उपलब्ध होण्याच्या काही दिवसांपूर्वीच आला आहे.
हिंडनबर्गच्या या अहवालात अदानींच्या अशा काही कंपन्यांच्या मालकीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करण्यात आले आहेत, जे मॉरिशिअस आणि कॅरिबियन बेटांवर स्थित आहेत.
याशिवाय असा दावा करण्यात आला आहे की अदानी समूहावर सध्या “भलंमोठं कर्ज” आहे, ज्यामुळे त्यांचा “पाया भक्कम नाहीये”. गुरुवारी अदानी ग्रुपने म्हटलं की ते “सर्व नुकसान भरून काढण्यासाठी” तसंच हिंडनबर्ग रिसर्चविरोधात भारत आणि अमेरिकेतही “दंडात्मक कारवाईचा” विचार करत आहेत. अदानी यांनी म्हटलं आहे की ते “सर्व कायद्यांचं पालन करत आले आहेत.”
अदानींच्या विधी टीमचे प्रमुख जतिन जलुंधवाला म्हणालेत की “या अहवालामुळे भारतीय स्टॉक मार्केटमध्ये जी अनिश्चितता निर्माण झाली आहे, ती चिंता वाढवणारी आहे. यामुळे भारतीय नागरिकांना नाहक त्रास झाला आहे.
“हे स्पष्ट आहे की तो अहवाल आणि त्यातील बिनबुडाच्या मजकुराचा हेतू हाच होता की अदानी समूहाच्या शेअर्सच्या किमती पडाव्यात. हिंडनबर्ग रिसर्चने हे स्वतः मान्य केलं आहे की अदानींचे शेअर्स पडले तर त्याचा फायदा त्यांना होऊ शकतो,” असंही जलुंधवाला पुढे म्हणाले.
अदानी समूहाची मुख्य कंपनी, अदानी एंटरप्राइझेस शुक्रवारपासून त्यांचे शेअर्स विक्रीसाठी खुले करत आहे.
फोटो स्रोत, Getty Images
पंतप्रधान मोदींशी असलेल्या जवळीकीचा अदानींना फायदा होतो, अशी टीका विरोधी पक्ष नेहमी करत असतात. आता याच विरोधी पक्षांनी या रिपोर्टनंतरही अदानींवर टीका केली आहे.
“असा सविस्तर संशोधन अहवाल सार्वजनिक स्वरूपात आलाय हे पाहता भारत सरकारने या आरोपांची दखल घेणं महत्त्वाचं आहे” असं शिवसेनेच्या खासदार प्रियंका चतुर्वेदी यांनी ट्वीट करत म्हटलं आहे.
के. टी. रामाराव यांनी तपास यंत्रणांनी आणि मार्केट नियामकांनी अदानी समुहाच्या कारभाराची चौकशी करावी अशी मागणी केली आहे. पण नियामक संस्था असा कोणताही स्वतंत्र तपास सुरू करण्याची शक्यता कमी असल्याचं तज्ज्ञांना वाटतं.
या लेखात सोशल मीडियावरील वेबसाईट्सवरचा मजकुराचा समावेश आहे. कुठलाही मजकूर अपलोड करण्यापूर्वी आम्ही तुमची परवानगी विचारतो. कारण संबंधित वेबसाईट कुकीज तसंच अन्य तंत्रज्ञान वापरतं. तुम्ही स्वीकारण्यापूर्वी सोशल मीडिया वेबसाईट्सची कुकीज तसंच गोपनीयतेसंदर्भातील धोरण वाचू शकता. हा मजकूर पाहण्यासाठी 'स्वीकारा आणि पुढे सुरू ठेवा'.
X पोस्ट समाप्त, 3
“स्पष्ट आणि निश्चित स्वरूपाची तक्रार आली तरच सिक्युरिटी अँड एक्सचेंज बोर्ड ऑफ इंडिया (सेबी) याबाबत कारवाई करेल. या प्रकरणात तसं काही दिसत नाही,” असं मत श्रीराम सुब्रह्मण्यम यांनी व्यक्त केलं.
श्रीराम हे एन गव्हर्न रिसर्च या गुंतवणूकदारांना प्रशासकीय बाबतीत सल्ला देणाऱ्या संस्थेचे संस्थापक व्यवस्थापकीय संचालक आहेत.
ते पुढे म्हणतात, "या अहवालात असे अनेक आरोप आहेत जे भूतकाळात नियामकांच्या तपासाचा भाग राहिलेले आहेत. " बीबीसीने सेबीची बाजू जाणून घेण्याचा प्रयत्न केला पण त्यांनी प्रतिक्रिया दिली नाही.
येत्या शुक्रवारी (27 जानेवारी) अदानी समूह आपल्या 2.4 अब्ज डॉलर्सच्या सार्वजनिक समभागांची विक्री करण्यासाठी सज्ज आहे.
पण या ताज्या आरोपांमुळे काही गुंतवणूकदार पाठ फिरवू शकतात असं मत वित्तीय बाजाराचे अभ्यासक अंबरीश बलिगा यांना वाटतं. पण दीर्घकाळाचा विचार करता या अहवालाचा अदानी समूहाला अधिक गंभीर फटका बसू शकतो.
ब्लुमबर्गमध्ये स्तंभलेखक असलेले अँडी मुखर्जी म्हणतात की अदानी समूहापलिकडे जाऊन या प्रकरणामुळे “आर्थिक जागतिकीकरण आणि राजकीय राष्ट्रवाद यांच्यात अडकलेल्या भारतीय शेअर बाजाराच्या नीतिमत्तेबद्दल/प्रामाणिकपणाबद्दल अनेक प्रश्न उभे राहिलेत. ”
" सिक्युरिटी अँड एक्सचेंज बोर्ड ऑफ इंडिया बाजारपेठेतील असे प्रकार थांबवण्यासाठी लोकांनी आक्रोश करण्याची वाट पाहतायत का? ", असंही ते विचारतात.
हिंडनबर्ग आपल्या अहवालावर ठाम
यावर हिंडनबर्ग रिसर्चने आपण कारवाईसाठी तयार आहोत आणि आपल्या अहवालावर ठाम आहोत असं उत्तर दिलं आहे.
त्यांनी जाहीर केलेल्या पत्रकात ते म्हणतात, “आमचा अहवाल आल्यावर 36 तासांत अदानी समुहाने एकाही गंभीर मुद्द्यावर उत्तर दिलेले नाही. आम्ही आमच्या अहवालाच्या निष्कर्षात 88 सरळ प्रश्न विचारले होते, आमच्या मते हे प्रश्न आपण निर्दोष आहोत हे सिद्ध करण्याची कंपनीला संधी देतात.”
या लेखात सोशल मीडियावरील वेबसाईट्सवरचा मजकुराचा समावेश आहे. कुठलाही मजकूर अपलोड करण्यापूर्वी आम्ही तुमची परवानगी विचारतो. कारण संबंधित वेबसाईट कुकीज तसंच अन्य तंत्रज्ञान वापरतं. तुम्ही स्वीकारण्यापूर्वी सोशल मीडिया वेबसाईट्सची कुकीज तसंच गोपनीयतेसंदर्भातील धोरण वाचू शकता. हा मजकूर पाहण्यासाठी 'स्वीकारा आणि पुढे सुरू ठेवा'.
X पोस्ट समाप्त, 4
“आतापर्यंत अदानी समुहाने एकही उत्तर दिलेले नाही. तसेच आम्हाला ज्याची शक्यता वाटत होती अशाच धमकीचा मार्ग समुहाने स्वीकारला आहे. माध्यमांना दिलेल्या जवाबात अदानींनी आमच्या 106 पानांच्या, 32 हजार शब्दांच्या आणि 720 उदाहरणांसह 2 वर्षात तयार केलेल्या अहवालाला संशोधनाविना केलेला अहवाल संबोधलं आणि आमच्या विरोधात दंडात्मक कारनाईसाठी अमेरिकन आणि भारतीय कायद्यांच्या तरतुदींचा विचार करत आहे असं म्हटलंय.”
“कंपनी अशी कायदेशीर कारवाईची धमकी देत असेल तर आम्ही त्याचं स्वागत करतो. आम्ही आमच्या अहवालावर ठाम आहोत आणि आमच्याविरोधात उचललेली कायदेशीर पावलं आधारहीन असतील. जर अदानी गंभीर आहेत तर त्यांनी अमेरिकेत खटला दाखल करावा. दस्तावेजांची एक मोठी यादीच आहे,त्याची आम्ही कायदेशीर प्रक्रियेवेळेस मागणी करू.”
हेही वाचलंत का?
(बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि Twitter वर नक्की फॉलो करा.बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता.'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)
