Израил Газага сокку ургандан кийин ок атышпоо режимине кайтканын билдирди

Жекшемби күнү Израил армиясы "ХАМАС келишимди одоно бузганына жооп иретинде" Газага аба соккуларын жасады. Бул чабуулдан кийин Израил ок атышууну токтотуу режимине кайтканын билдирди.

Соккулар Газанын түштүгүнө багытталган. Израил аскерлеринин маалыматына караганда, Рафах шаарында "террористтер танкка каршы ракета аткан" жана мунун натыйжасында эки израилдик аскер каза болгон.

ХАМАС болсо бул аймакта кагылышуулар болгонунан кабары жок экенин билдирди.

Кечинде Израил Газанын ар кайсы бөлүгүндөгү ХАМАС объектилерине сокку урганын маалымдады. Ооруканалардагы кишилер маалымдагандай, бул чабуулдарда 44 адам каза болгон.

ХАМАС ок атышууну токтотуу режимине берилгендигин билдирди, бирок Израилди келишимди бузгандыгы үчүн айыптап, соккулар "абалдын толук кыйрашына алып келиши мүмкүн" деп эскертти.

Жергиликтүү убакыт боюнча саат 21:00дөн кийин Израил коргоо күчтөрү (ЦАХАЛ) "ок атышууну токтотуу режимин кайра көзөмөлдөй баштаганын" жарыялап, "аны бузган ар кандай аракетке катуу жооп кайтарарын" белгиледи.

Бул билдирүүдө Газага гуманитардык жардам берүү токтотулганы тууралуу маалымат так айтылган жок.

Трамп жекшемби күнү Вашингтонго келгенде журналисттерге сүйлөп жатып ок атышпоо келишими дагы эле күчүндө экенин айтты. Ал кошумчалагандай, ХАМАС "ачууланып, аткылап жатат", бирок бул куралдуу топтун ичиндеги "айрым козголоңчуларга" байланыштуу болушу мүмкүн.

"Кандай болгон күндө да бул туура чечилет. Катаал, бирок туура жол менен", - деп кошумчалады ал.

10-октябрда АКШнын ортомчулугу менен түзүлгөн ок атышууну токтотуу келишиминин биринчи баскычы согуштук аракеттерди токтотуу, Израилдин кээ бир аскерлерин Газанын түндүк, чыгыш жана түштүк тарабындагы "сары сызыкка" алып кетүү жана гуманитардык жардамды көбөйтүү менен башталган.

ХАМАС бардык тирүү барымталарды бошотуп, каза болгон 28ден он экисинин сөөгүн кайтарып берген.

Израил 250 палестиналык туткунду жана Газадагы 1718 адамды бошотуп, ар бир израилдик барымтадагынын сөөгүнө алмаштырып, 15 палестиналыктын сөөгүн кайтарган.

Бул келишим жекшемби күнү сыноодон өттү. АКШнын президенти Дональд Трамп өткөн аптада Египетте дүйнө лидерлерин "Жакынкы Чыгышта тынчтык" урааны менен чогулткандан бери Газа эң оор зомбулук күнүн башынан өткөрдү. Ок атышпоону сактап калуу үчүн азыр АКШнын басымы керек жана бул максатта Трамптын чабарманы Стив Уиткофф жана анын күйөө баласы Жаред Кушнер жакын арада Израилге келиши күтүлүүдө.

Жекшемби күнү эртең менен Израил армиясы "террорчулар танкка каршы ракета атып, Газанын түштүгүндөгү Рафах аймагындагы террордук инфраструктураны талкалап жаткан Израилдин аскерлерине ок чыгарган" деп билдирген.

ЦАХАЛ "коркунучту жок кылуу жана террорчулук максатында колдонулган туннелдер менен аскердик жайларды бузуу үчүн бул аймакты аткылаган".

ХАМАСтын аскерий канаты Рафах аймагында кагылышуу болгонун четке какты. Ал-Кассам бригадалары өзүнүн билдирүүсүндө төмөнкүлөрдү айтты:

"Ушул жылдын март айында согуш кайра башталгандан бери ал жердеги калган командаларыбыз менен байланыш үзүлдү. Ошондуктан бул аймактарда болуп жаткан окуяларга эч кандай байланышыбыз жок жана ал жактагы жоокерлерибиз тирүү болсо, байланыша албай жатабыз".

Премьер-министр Биньямин Нетаньяхунун кеңсеси эки аскер, майор Янив Кола жана сержант Итай Яветц Рафахтагы трагедиялуу окуяда каза болгонун билдирди.

Мурдараак анын кеңсеси Нетаньяху жогорку даражалуу коргоо жетекчилери менен жолугуп, аларга "Газа тилкесиндеги террордук объекттерге каршы чечкиндүү аракеттенүүнү" тапшырганын кабарлаган.

Жакынкы Европалык оорукананын түштүгүндө жашаган тургундардын айтымында, соккулар артиллериялык аткылоо менен коштолуп, Рафахтын айрым жерлеринде жарылуулар болгон.

Жергиликтүү тургундар Хан-Юнистин чыгыш бөлүгүндө абадан кеминде 12 жолу чабуул коюлганын кабарлашты.

Кол салуулар шаардын үстүнөн түтүн каптап, жакын жердеги шаарда баш калкалаган, жер которгон үй-бүлөлөрдү дүрбөлөңгө салды. Газанын борборунда Аль-Акса ооруканасынын дарыгери эки башка соккудан кийин Заваядагы чатырдагы пляж жээгиндеги чакан кафеге жана Нусейраттагы имаратка тийгенден кийин тогуз адамдын сөөгү табылганын билдирди.

Күбөлөрдүн Би-Би-Сиге айтымында, жээк сызыгында күчтүү жарылуу болуп, окуя болгон жерге тез жардам жана куткаруучулар барганда экинчи жолку жарылуунун үнүн угушкан.

Жергиликтүү булактардын маалыматына караганда, Заваядагы соккудан каза болгондордун алтоо Аль-Кассам бригадасынын мүчөлөрү эле.

Алардын арасында ХАМАСтын элиталык Жабалия батальонунун командири Яхья ал-Мабхух да бар эле, анын өлүмү ок атышпоо башталгандан берки топтун эң олуттуу жоготууларынын бири болгон.

Нусейраттагы Аль-Авда ооруканасынын дарыгери Израилдин аба соккусунан кийин качкындардын үй-бүлөлөрү баш калкалаган мектепке төрт адамдын сөөгү табылганын кабарлады.

Дарыгердин айтымында, жабыркагандардын арасында бир нече аял жана балдар бар.

Трамп ортомчулук кылган 20 пункттан турган ок атышпоо келишимине ылайык, ХАМАС мындан ары Израилге коркунуч туудурбоо үчүн куралын ташташы керек.

ХАМАС Израилди Газа тилкесинин Израил көзөмөлдөгөн бөлүгүндө жазасыз иш жүргүзүп жаткан мародерлордун кылмыштуу тобун куралдандырып жатат деп айыптады.

Аймакты 18 жылдан бери башкарып келген ХАМАС Израил тарабынан куралданган жана колдоого алынган "Абу-Шабаб элдик күчтөрү" сыяктуу куралдуу топтордун кыйынчылыктарына туш болууда.

Жекшемби күнү эртең мененки окуядан кабардар болгон жергиликтүү булактын Би-Би-Сиге билдиргенине караганда, ХАМАС согушкерлери Израил аскерлери көзөмөлдөгөн Рафахтын түштүк-чыгышында Абу Шабаб менен байланышы бар топко кол салган. Согушкерлер капыстан танк аткылоосуна кабылып, кыска атышууга алып келгени, андан соң Израилдин согуштук учактары аймакка сокку урганы кабарланууда.

Израилдин аскерий өкүлү кийинчерээк "сары сызыктын артында израилдик күчтөргө ок чыгарган кеминде үч учур болгонун" айтып, кол салуулар "эч кандай ички кагылышууларга байланышы жок" деп кошумчалады.

Израил Газа тилкесинин 50 пайыздан бир аз көбүрөөк бөлүгүн дагы эле ээлеп турат.

Мамдепартамент палестиналыктарга пландалган кол салуу "арачылык аракеттери аркылуу жетишилген олуттуу прогресске доо кетирет" деп билдирди. ХАМАС жакын арада боло турган кол салуу планын кескин түрдө четке кагууда.

Бир жума мурда Газа шаарында ХАМАС коопсуздук күчтөрү менен Дугмуш үй-бүлөсүнүн куралдуу мүчөлөрүнүн ортосунда катуу кагылышуу чыгып, 27 киши набыт болгон.

Трамп буга чейин ХАМАСты жайкын тургундарга кол салбашы керектигин эскерткен.

"Эгер ХАМАС келишимди бузуп, Газадагы адамдарды өлтүрүүнү уланта берсе, анда биз барып, аларды өлтүрүүдөн башка аргабыз калбай калат", - деп билдирди президент ушул аптанын башында Truth Social сайтындагы билдирүүсүндө. Кийинчерээк Газага америкалык аскерлерди жөнөтпөй турганын билдирген.

Израил армиясы 2023-жылдын 7-октябрында ХАМАС согушкерлери Израилдин түштүгүндө 1200дөй адамды өлтүрүп, 251 кишини барымтага алган чабуулга жооп иретинде Газада аскердик операция баштаган.

ХАМАС көзөмөлдөгөн Саламаттыкты сактоо министрлигинин маалыматы боюнча, ошондон бери Израилдин Газадагы чабуулдары кеминде 68 000 адамдын өмүрүн алды. БУУ бул маалыматты так деп эсептейт.

Макаланы жазууда Паулин Коланын да маалыматтары колдонулду.