Uriko ubona ku rubuga aherekana amakuru mu nyandiko gusa, hakoresha uburyo buke. Ja ku rubuga nyamukuru ubone amakuru mu nyandiko iherekejwe n'amasanamu.

Njana ku rubuga nyamukuru canke aho gusoma gusa

Ibindi vyerekeye ingene urwo rubuga rugutwara uburyo (ama mega) buke

IKIBIRIRAHO, U Rwanda rwareze Ubwongereza ku masezerano y'abimukira 'rwishyuza' amafaranga yasigaye

Leta y’u Rwanda yatangaje ko “byabaye ngombwa” ko ijyana iy’Ubwongereza mu rukiko rw’ubukemurampaka rwo mu Buholandi kubera ko “bwanze kongera kwishyura” andi miliyoni 100£ (amapawundi) bigendanye n’amasezerano ku bimukira ibihugu byombi byari bifitanye.

Incamake

Amakuru y'ikibiriraho

Na Dinah Gahamanyi, Bernard Bankukira & Samba Cyuzuzo

  1. Amerika: Umudepitekazi Ilhan Omar, yagabweho igitero hakoresheje amazi atazwi mugihe yavugaga ijambo i Minnesota

    Polisi mumujyi wa Minneapolis yatangaje ko umudepite uhagarariye intara ya Minnesota,Ilhan Omar, yasutsweho ikintu kitazwi kimeze nkamazi mu cyumba cy'inama cy'umujyi aho yavugaga ijambo kuwa kabiri, ubwo umwe mu bari aho yamukoreshaga inshinge kugira ngo amutere amazi.

    Omar ufite inkomoko mugihugu cya Somalia ntabwo yakomeretse yakomeje kuvuga. Uwo mugabo yahise atabwa muri yombi kandi iperereza ry’ubucamanza riracyakomeza aho hantu, nk’uko polisi yakomeje ibivuga.

    "Natekerezaga ko ari umwe mu bafasha be wari ugiye kumuha inyandiko cyangwa ikindi kintu," Jacquelynn Goessling yavuze ku mugabo wateye Omar amazi, afite impumuro ikaze.

    Mu itangazo yashyize kurubuga ngoranyambaga rwa X, Omar yagize ati: "Ndi muzima. Ndi umuntu warokotse, bityo uyu mushotoranyi muto ntazantera ubwoba bwo gukora akazi kanjye. Sindemera ko abanshotora batsinda."

    Indi nkuru wasoma:

  2. MONUSCO 'yohereje' mu Rwanda abarwanyi 15 bahoze muri FDLR

    Ubutumwa bwa ONU muri Repubulika ya Demokarasi ya Congo buzwi nka MONUSCO buvuka ko bwacyuye ku bushake Abanyarwanda 34, barimo abahoze ari abarwanyi 15 b’umutwe wa FDLR n’abagize imiryango yabo 19.

    Iri ni itsinda rya gatatu ry’abataha ku bushake kuva umwaka watangira, bose hamwe bakaba bamaze kuba 60, barimo abahoze ari abarwanyi 33 n’abagize imiryango yabo 27, nk'uko bivugwa na Radio Okapi iterwa inkunga na ONU.

    Abatahutse bambutse umupaka wa Grande Barrière, uhuza Goma (muri RDC) na Gisenyi (mu Rwanda), mbere yo kwakirwa n’inzego z’u Rwanda kugira ngo batunganyirizwe gahunda yo gusubizwa mu buzima busanzwe no kwinjizwa mu muryango nyarwanda.

    MONUSCO ivuga ko mu mezi ashize hagaragaye abarwanyi b’Abanyarwanda bo muri FDLR bizana ubwabo bavuga ko bifuza gutaha ku bushake, abenshi bakaba baraturukaga cyane cyane mu bice bikikije umujyi wa Goma, mu Ntara ya Kivu Ruguru.

    Kuva umwaka ushize, abagera hafi kuri 300 bamaze gutahurwa ku bufatanye bwa MONUSCO na gahunda ya leta ya Congo yo kwaka intwaro abarwanyi, kubasubiza mu buzima busanzwe no gushimangira umutekano (Désarmement, démobilisation, réintégration et stabilisation, DDRS), nk'uko Okapi ibivuga.

    Iyi gahunda iri mu murongo w’amasezerano y’amahoro ya Washington, yasinywe muri Nyakanga 2025 ya Congo n’u Rwanda, amasezerano arimo gusenya burundu umutwe wa FDLR binyuze mu bukangurambaga no mu bikorwa bya gisirikare aho bikenewe.

  3. Ubwongereza ‘bwanze kwishyura’ andi miliyoni 100£ – u Rwanda rwavuze impamvu rwareze

    Leta y’u Rwanda yatangaje ko “byabaye ngombwa” ko ijyana iy’Ubwongereza mu rukiko rw’ubukemurampaka rwo mu Buholandi kubera ko “bwanze kongera kwishyura” andi miliyoni 100£ (amapawundi) bigendanye n’amasezerano ku bimukira ibihugu byombi byari bifitanye.

    Mu itangazo ryo kuwa kabiri nijoro, leta y’u Rwanda ivuga ko muri Nyakanga(7) 2024, “nyuma gato yo kugera mu nshingano”, Minisitiri w’intebe mushya w’Ubwongereza yatangaje ko ayo masezerano “yapfuye kandi yahambwe”, gusa ko ibyo yabikoze u Rwanda rutamenyeshejwe “binyuranyije n’uko ibihugu byombi byariho bikorana” muri ayo masezerano.

    Ku wa kabiri, umuvugizi wa Minisitiri w'intebe w'Ubwongereza yabwiye abanyamakuru ko leta "izarengera ishimitse uruhande rwacu mu nyungu z'umusoreshwa".

    Yongeyeho ko amasezerano bari bagiranye n'u Rwanda yo kurwoherereza abimukira yari "icyago", kandi "Yangije miliyoni nyinshi z'amapawundi [pound] yohereza ababyifuje bane gusa" batarebwaga n'ayo masezerano.

    Muri izo miliyoni 700, harimo miliyoni 290 (zirenga miliyari 570 FRW) zishyuwe u Rwanda.

    Leta y’u Rwanda yavuze ko Ubwongereza bwasabye u Rwanda “guheba ubwishyu bubiri bwa miliyoni 50£ bwagombaga gutangwa muri Mata(4) 2025 na Mata 2026”.

    Kigali ivuga ko yari “yiteguye kwemera” ibyo iyo aya masezerano arangizwa mu buryo bweruye, gusa hakaba kuganira no kumvikana ku “ngingo nshya” mu by’imari.

    U Rwanda ruvuga ko ibyo bitabaye bityo ko ariya mafaranga akigomba kwishyurwa bigendanye n’amasezerano yari yarumvikanyweho, ari yo mpamvu rwagiye mu rukiko.

    Leta y’Ubwongereza nta cyo iravuga ku itangazo ryaraye risohoye na leta y’u Rwanda.

    Kugeza ubu urukiko rw’ubukemurampaka rwa PCA rwo mu Buholandi ntiruratangaza igihe impande zombi zizajya kuburana.

    Izindi nkuru bijyanye:

  4. France: Uwahoze ari umukenguzamateka yagiriwe n’icaha co gusambanya umushingamateka abanje kumuha imiti imusinziriza

    Uwahoze ari umukenguzamateka w’Ubufaransa yagiriwe n’icaha co gushira imiti yo gusinziriza mu kinyobwa c’umushingamateka kugira ate ubwenge hanyuma amusambanye ku nguvu.

    Joel Guerriau yaciriwe umunyororo w’imyaka ine - aho amezi 18 azoyamara mw’ibohero – kandi, nk’uko imbuga hwaniro zibivuga, ko ategerezwa guha Sandrine Josso indishi y’akababaro y’ama-euro 5000.

    Guerriau ubu afise imyaka 68, yari yatumiye Josso, ubu afise imyaka 50, muhira iwe mu gisagara ca Paris muri Munyonyo (11) 2023. Yaremeye ko yamuhaye ikinyobwa kirimwo ikiyayuramutwe ca MDMA, ariko ko ryari isanganya, kandi ko yakimuhaye ata ntumbero afise yo kumusambanya.

    Inzandiko za sentare zashitse mu minwe y’ibinyamakuru vyo mu Bufaransa zivuga ko Josso yari yagiye muhira kwa Guerrieau kumufasha kwigina intsinzi yiwe mu matora ayo yari yatorewe ikindi kiringo, ari naho yanywa ikirahuri ca champagne hanyuma agatangura kwumva atamerewe neza.

    “Nasanze nari nagendeye umugesera”, niko yabwiye sentare.

    Abandanya ati: "Yarandavye n’ijisho ridsanzwe, sinari bwigere ndamubona uko namubonye. Sinashaka kumwereka ko nataye inguvu, kuko nari mfise ubwoba ko iyo ndamubwira ko ntamerewe neza, yaca andyamika ku nguvu”.

    Sandrine Josso avuga ko yashoboye kuva muri iyo nzu hanyuma umugenzi akamufasha gushika kwa muganga, ari naho yabwiwe ko amaraso yiwe yarimwo umuti wa MDMA wo gusinziriza wikuvye incuro zitatu.

    Guerriau yabwiye sentare ko yari mu bihe vy’umwikomo kandi ko yari yashatse gufata uwu muti mw’ijoro ry’imbere y’uwo musi. Ntiyahavuye awufata, hanyuma aca asanga yawuhaye Josso ku mugoroba w’umusi wakurikiye atabizi, nk’uko we nyene abivuga.

    “Ndahojeje Sandrine”, niko yabwiye sentare. “Ndigaye jewe ubwanje, kubera ugwangara rwanje n’ubujuju bwanje”.

    Umukenguzamateka Guerriau wo mu mugambwe Horizons, yarahagaritswe vy’agateganyo igihe ibi birego vyaja ahabona. Vyabaye ngombwa ko atanga imihoho mu kw’icumi kw’umwaka uheze.

    Imbere y’uko urubanza rutangura, Josso yabwiye abanyamakuru ati: “Ndacari mu mubabaro w’ivyambayeko”.

    Ubu asigaye mu bafashe iya mbere mu kurwanya ingeso yo guha ibiyayuramutwe abagore mu ntumbero yo kubasambanya.

  5. Perezida Tinubu wa Nigeria ‘ameze neza’ nyuma yo kugwa hasi arimo kwakirwa muri Turkiya

    Perezida Bola Tinubu wa Nigeria “ameze neza” nk’uko umwe mu bakozi be abivuga, ni nyuma yo kugwa hasi mu muhango wo kumwakira mu ruzinduko yari arimo muri Turkiya.

    Tinubu w’imyaka 73, yariho yakirwa na mugenzi we Recep Tayyip Erdogan mu murwa mukuru Ankara, maze arimo kugenda arahubangana yitura hasi aramirwa n’abamuri hafi.

    Amashusho yafashwe yerekana abantu bamufasha mbere y’uko amashusho akurwaho aho yariho aca kuri za televiziyo, nyuma y’amasegonda 45 bongeye kwerekana Tinubu na Erdogan bahagararanye.

    Bisa n’aho uyu perezida wa Nigeria ntacyo yabaye kandi umwe mu bakozi be Sunday Dare yavuze ko yabashije gukomeza inama yari iteganyijwe na mugenzi we.

    Nyuma, umuvugizi wa perezida, Bayo Onanuga, yatangaje ko Tinubu yakandagiye ku kintu cy’icyuma cyari “hasi, bigatuma ahubangana”.

    Yagize ati: “Ibi si ibintu bikomeye, uretse ku bashaka kubigira ibintu byacitse. Kwari uguhubangana gusa, Imana ishimwe, si ukugwa”.

    Mu 2024 ubwo Tinubu yituraga hasi mu ruhame, yabivuzeho atebya ko abantu baketse ko yariho aceza umuziki.

    Nyuma yo guhura kwa Tinubu na Erdogan, Turkiya yatangaje amasezerano mashya y’ubufatanye na Nigeria mu bukungu, ubucuruzi, n’igisirikare.

    Tinubu yagiye ku butegetsi mu 2023 nyuma y’amatora, ariko ubuzima bwe bwakomeje guteza impaka mu baturage ba Nigeria.

    Izindi nkuru wasoma:

  6. AbanyaEthiopia babarirwa mu bihumbi bategetswe kuva mu gace ka Mandera muri Kenya

    Abanya-Ethiopia batuye mu gace ka Mandera mu majyaruguru ashyira uburasirazuba bwa Kenya, bavuga ko baburiwe ko nibatava muri ako gace bitarenze tariki ya 5 ukwezi kwa Kabiri 2026. Mu kiganiro bagiranye na BBC, bamwe mu bimukira bavuze ko iki kibazo kibangamiye ubuzima bw'abantu.

    Ambasade ya Ethiopia muri Kenya yatangaje ko irimo gukurikiranira hafi iby'iki kibazo.

    Umwe mu bimukira, umubyeyi w'abana babiri, umaze imyaka umunani aba muri Mandera, yagize ati: "Twaguze moto, dufungura hoteli kandi turimo gukora. Ntabwo tuzi impamvu, ariko batangiye kuvuga ko AbanyaEthiopia bose bagomba kugenda."

    Hari n'abandi bavuze ko bahohotewe, abanda barafungwa. "Baza mu modoka za polisi bakadukura muri tagisi bakatujyana muri gereza. Turi mu bibazo. Nta muntu wo kudufasha," umwe mu baturage yagize ati: AbanyaEthiopia bo muri Mandera, babarirwa mu bantu bagera ku 10,000, bakora imirimo y’ubumotari n’ubukerarugendo.

    AbanyaEthiopia bavuga ko amakimbirane ashingiye ku bibazo by'ubukungu. Abaturage bo muri ako gace barashinja AbanyaEthiopia "gutera ako gace" no kwigarurira ibikorwa by'ubucuruzi. Mu gihe abimukira bashakaga ibisubizo ku bayobozi b'wakarere, babwiwe "kubaza abasaza b’inarararibonye." Abasaza na bo barababwiye bati "ntidushaka kubabona. Nimuve mu gihugu cyacu."

    Abatangabuhamya bavuze ko ubukangurambaga bwarushijeho gukaza umurego nyuma y'iyicwa ry'umwimukira wo muri Ethiopia mbere y'icyumweru kimwe mu gace kitwa Burabur. Nyuma yo gushyingurwa, abaturage batangije ubukangurambaga basaba AbanyaEthiopia kuva mu gace ka Mandera, babatera ubwoba ko bazaterwa amabuye no kwicwa nyuma y'itariki ntarengwa yo mu kwezi kwa Kabiri.

    Abimukira bavuga ko iryo tegeko ryaturutse ku basazab’inararibonye b'intara, rikwirakwizwa binyuze mu ndanguramajwi zashyizwe ku modoka. Ariko kandi bavuga ko polisi irimo guta muri yombi AbanyaEthiopia isaba gutanga amashilingi y’amanyaKenya 20,000, abadafite ubushobozi bwo kwishyura bashobora gufungwa.

    Aba bimukira bo muri Ethiopia bavuga ko abaturage baho babashinja "kwigarurira ibintu byose," bavuga ko babatwara amahirwe y’ubucuruzi bw'ubwikorezi n'amahoteli. Hari kandi n'ibirego by'ubugizi bwa nabi byagiye bivugwa, ariko abimukira bahakana ibyo birego.

    Nyuma y'itangazo ry'abasaza b’inararibonye, bamwe mu banyaEthiopia bamaze kuva i Mandera, mu gihe abandi bitegura kugenda. Umwe mu muribo yagize ati: "Nta yandi mahitamo dufite uretse kwitegura kugenda." Yongeyeho ko kubura ubutabera ku bimukira b'AbanyaEthiopia bishwe bigaragaza ko "nta guverinoma dufite."

    Umuyobozi wungirije wa Ambasade ya Ethiopia muri Kenya, Ambasaderi Demeke Atnafu, yemeje ko ambasade iri gukurikiranira hafi uko ibintu bimeze i Mandera. Yongeyeho ko ibikorwa nk'ibi byakozwe mu bihe byashize ariko ntibyakozwe. "Ntabwo ari leta; ni abantu ku giti cyabo. Icyo gihe ntibigeze bashyiraho ultimatum; Barabikoze."

    Demeke yongeyeho ko ubuyobozi bw'akarere n'ubuyobozi bw'akarere bukorana kandi bukorana n'abahagarariye abaturage. Yashimangiye ko inzego za Leta ari zo zonyine zishobora kugena imiterere ry'abimukira, ati "Urwego rwa leta nta sano rufitanye nabwo. Ni yo mpamvu itanga ubwirinzi bukenewe."

    Izindi nkuru wasoma:

  7. Uburusiya bwagabye igitero cya drone kuri gariyamoshi itwaye abantu muri Ukraine

    Perezida wa Ukraine, Volodymyr Zelensky yavuze ko abantu bane bahitanywe n'igitero kuri gariyamoshi yari irimo abantu barenga 200 igabweho igitero cya drone muri Kharkiv mu majyaruguru y’uburasirazuba bwa Ukraine kuwa kabiri.

    Ibiro by'umushinjacyaha bivuga ko byamaze kubona imirambo itanu.

    Minisiteri y'Ubutegetsi bw'Igihugu yavuze ko abatabazi basanze "imirambo ine y’abishwe n'ibice by'imirambo" muri gariyamoshi itwara abagenzi.

    Yavuze ko umubare w'abapfuye wose uzamenyekana nyuma y'iperereza.

    Nk’uko bivugwa n’nzego zumutekano, ingabo z’u Burusiya zagabye icyo igitero n’indege eshatu za drone zo mu bwoko bwa Gere-2.

    Gari ya moshi izwi nka "Chop - Lviv - Kharkiv - Barvinkove", yari hafi y'umudugudu wa Yazykove mu gace ka Barvinkove.

    Ikindi gitero cya drone z’Uburusiya cyagabwe hafi ya gariyamoshi bituma igongana n'iyi nka yo maze haka inkongi y'umuriro .

    Uburusiya ntacyo bwavuze.

    Mu mezi ashize, Moscou yongeye gukaza ibitero byayo bya drone na za misile zigamije ibikorwa remezo by’ingufu n’ubwikorezi bya Ukraine mu gihe iki gihugu kiri mu gihe cy’itumba rikomeye cyane mu myaka yashize.

    Inzindi nkuru wasoma:

  8. Ikaze ku makuru z'aka kanya yo mu karere no mu mahanga.