Uriko ubona ku rubuga aherekana amakuru mu nyandiko gusa, hakoresha uburyo buke. Ja ku rubuga nyamukuru ubone amakuru mu nyandiko iherekejwe n'amasanamu.
Njana ku rubuga nyamukuru canke aho gusoma gusa
Ibindi vyerekeye ingene urwo rubuga rugutwara uburyo (ama mega) buke
Impagarara n'amasasu mu mujyi wa Uvira - Menya bimwe kuri Gen. Gasita uvugwa nk'intandaro
Kuva ahagana saa tatu z'ijoro ryo ku wa gatanu mu duce dutandukanye tw'umujyi wa Uvira ugenzurwa n'uruhande rwa leta mu ntara ya Kivu y'Epfo humvikanye amasasu menshi, nk'uko abahatuye babivuga. Ni nyuma y'uwo munsi wari waranzwe n'impagarara mu bikorwa no gufunga amashuri kubera ubwoba bw'umutekano mucye.
Olivier Muhasha, umwe mu banyamakuru bari mu mujyi wa Uvira, yabwiye BBC ko aho aba muri uyu mujyi hitwa Kabindula haraye humvikanye amasasu menshi, kandi no mu tundi duce nka Songo, Kimanga, Kalundu na Kilibula na ho byari uko.
"Ntabwo tuzi neza impande zarwanaga, ariko abazalendo na FARDC ntabwo bimeze neza, urebye n'inama yabahuje ejo ntacyo yagezeho", ni ko Muhasha avuga.
Kuva ku wa kabiri, ku wa gatatu no ku wa kane muri ki cyumweru na yo ni iminsi yaranzwe n'impagarara naho amajoro akumvikanamo amasasu mu bice bitandukanye by'umujyi, nk'uko bamwe mu bagize sosiyete sivile babitangaje.
Kuva mu ntangiriro z'iki cyumweru abarwanyi b'imitwe yitwaje intwaro itandukanye yose ubu bita Wazalendo, ubusanzwe ifatanya n'ingabo za leta, FARDC - yamaganye iyoherezwa rya Gen Olivier Gasita mu mujyi wa Uvira.
Gusa no mu cyumweru gishize Wazalendo barwanye n'ingabo za FARDC mu duce twegereye umupaka wa Uvira na Bujumbura mu Burundi. Icyo gihe abategetsi b'iyi ntara bavuze ko ibyo "byatewe no kutumvikana kw'impande zombi" ariko impamvu y'uko kutumvikana ntiyavuzwe.
Amakuru avuga ko abarwanyi batandukanye ba Wazalendo bashinze 'barrières' ku mihanda itandukanye muri uyu mujyi, ndetse bamwe bagiye bategeka abantu "guhagarika ibikorwa byose" muri uyu mujyi muri iki cyumweru.
Ntibumvikana kuri Gen. Gasita
Mu Ukuboza umwaka ushize Brigadier General Olivier Gasita Mukondo yagizwe umuyobozi wungirije w'akarere ka gisirikare ka 33 ushinzwe ibikorwa n'ubutasi muri FARDC, ako karere karimo ibice by'intara za Kivu y'Epfo. Imirimo yatangiye kumugaragaro tariki 13 Mutarama(1) uyu mwaka wa 2025.
Nyuma y'ifatwa ry'umujyi Bukavu, amakuru avuga ko Gasita yagiye gukorera mu mujyi wa Kindu, ariko ubu aka yari aherutse gutegekwa kujya gukorera i Uvira.
Kuva mu ntangiriro z'iki cyumweru, imitwe ya Wazalendo yumvikanye yamagana iyoherezwa rye muri uyu mujyi wa kabiri w'intara ya Kivu y'Epfo, bamushinja "ko yagize uruhare mu ifatwa rya Bukavu".
Amashusho yerekanye bamwe mu bakuriye imitwe ya Wazalendo bita Gasita "Umunyarwanda", bavuga ko batamushaka muri uwo mujyi.
Uyu mujyi n'inkengero zawo bivugwa ko hari imitwe igera kuri itandatu ya Wazalendo. Iyi mitwe, yiganjemo iyahoze yitwa Mai-Mai, ivuga ko ifite uruhare runini mu kuba uyu mujyi utarafatwa na M23.
M23 yo ivuga ko itakomeje imirwano igana Uvira mu kubahiriza amasezerano yo guhagarika imirwano yagiye yumvikanwaho, nubwo imirwano hato na hato yagiye ikomeza hagati y'impande zombi.
Gen Gasita ubwe ntabwo aragira icyo atangaza ku mugaragaro ku byo Wazalendo bamushinja. Ariko igisirikare cyagize icyo kibivugaho.
Mu itangazo yasomye kuri televiziyo y'igihugu ku wa gatanu, umuvugizi wa FARDC, Gen Sylvain Ekenge, yavuze ko Gasita "ashyigikiwe byuzuye n'igisirikare, ashyigikiwe byuzuye n'abategetsi, by'umwihariko abategetsi ba gisirikare".
Ekenge yavuze ko "abo bategetsi bazi neza ko [Gasita] akunda igihugu kandi adahinyuka", yongeraho ati: "Iyo biba ari uko, inzego zari kuba zaramushyize ku ruhande, nk'uko byagenze ku bandi uyu munsi bafunze".
Ku wa gatanu mu mujyi wa Uvira, habaye inama hagati y'abategetsi ba gisivile, aba gisirikare, abagize sosiyete sivile, n'abakuriye imitwe ya Wazalendo ngo bagerageze gushaka ubwumvikane.
Mu mashusho yo muri iyi nama, William Yakotumba umwe mu bakuriye umutwe witwaje intwaro wahoze uzwi cyane nka 'Mai-Mai Yakutumba', yumvikana avuga ko badashsaka "Gasita muri uyu mujyi", amushinja ubugambanyi mu ifatwa rya Bukavu.
Amakuru avuga ko inama yo ku wa gatanu nta cyo yagezeho, ko bamwe mu bakuriye Wazalendo bavuze ko niba Gasita atavuye i Bukavu umupaka n'icyambu cyo ku kiyaga Tanganyika bigomba gufungwa, n'ibikorwa byose mu mujyi bigakomeza guhagarara.
Olivier Muhasha yabwiye BBC ko mu gitondo cyo kuri uyu wa gatandatu ibikorwa ari bicye mu mujyi wa Uvira, ati: "Ubwoba buri hose ko ibintu bishobora kurushaho kumera nabi".
Radio RFI ivuga ko amashuri amwe y'ahegereye umupaka n'u Burundi ku wa gatanu yari afunze, kandi umupaka na wo wacagaho abantu bacye na bo bagenda n'amaguru.
Gen Gasita ni muntu ki?
Olivier Gasita Mukondo, utarimo kuvugwaho rumwe, amakuru yumvikanye mu nama yo ku wa gatanu akomoza ku kuba ubu ari mu mujyi wa Uvira, umujyi yabayemo imyaka myinshi mbere.
Umwe mu bo mu muryango we, utifuje gutangazwa, yabwiye BBC ko Gasita yavukiye ahitwa i Kitashya, muri 'secteur' ya Tanganyika, zone ya Uvira muri iyi ntara ya Kivu y'Epfo.
Avuga ko nyuma yagiye kuba mu Minembwe aho yize amashuri abanza aza kugarukana n'abo mu muryango we mu mujyi wa Uvira aho yize anarangiriza amashuri yisumbuye, naho kaminuza ayiga i Ngozi mu Burundi.
Umwirondoro we uvuga ko yinjiye mu gisirikare cya FARDC mu 1996, akorera mu Minembwe imyaka myinshi aho yari afite ipeti rya Kapiteni, nyuma yaje gufungwa, afunguwe yoherezwa mu ntara ya Kivu ya Ruguru agirwa 'admnistrateur' wa 'territoire' ya Yumbi aho yari afite ipeti rya colonel. Aha yahavuye ajya gukorera i Kinshasa agakomeza kuzamuka mu ntera mu gisirikare.
Umwaka ushize, mu ntambara y'ingabo za leta na M23, Gen Gasita yoherejwe gukorera mu mujyi wa Bukavu kurwanya inyeshyamba za M23, urugamba we na bagenzi batsinzwe bagahunga. Yagiye gukorera i Kindu mu murwa mukuru w'intara ya Maniema.
Mu minsi ishize ni bwo yategetswe kujya gukorera mu mujyi wa Uvira, umujyi yakuriyemo. Ibi ni byo ubu bifatwa nk'intandaro y'impagarara ziri muri uyu mujyi.
Bamwe mu banyecongo bo mu bwoko bw'Abanyamulenge bahuza ibirimo kuba kuri Gen Gasita n'ivangura, ubwicanyi n'ubugizi bwa nabi bavuga ko bakorerwa muri iki gihugu. Ndetse bakavuga ko bigaragarira mu magambo avugwa n'abakuriye Wazalendo kuri Gasita, basanzwe bita abo muri ubu bwoko Abanyarwanda.
Abandi bavuga ko ibirimo kuba kuri Gen Gasita bishingiye gusa ku mpamvu z'imirimo ya gisirikare yari ashinzwe mu gihe cy'intambara na M23, no gushidikanya ko azakora neza iyo yoherejwe gukora mu mujyi wa Bukavu.