Abarundi babiri n''umucuruzi ruharwa w'ibiyobyabwenge w'Umunya-Tanzania' batawe muri yombi muri Zambia

Ikirundo kinini cy'ibyafashwe, bipfunyitse mu buryo bukanyaze mu mashashi y'umukara n'abonerana, bizirikishijwe imigozi y'umuhondo ikoze mu ishashi. Ipine nini y'imodoka yegetse ku mizigo iri imbere.

Ahavuye isanamu, Zambia's Drug Enforcement Commission

Insiguro y'isanamu, Urumogi rumwe rwasanzwe ruhishwe mu ipine y'ikamyo
    • Umwanditsi, Wycliffe Muia
  • Igihe co gusoma: iminota 2

Abarundi babiri n'umucuruzi "ruharwa" w'ibiyobyabwenge w'Umunya-Tanzania, ni bamwe mu batawe muri yombi muri Zambia mu gikorwa cy'isaka, nkuko bitangazwa n'urwego rwa Zambia rwo kurwanya ibiyobyabwenge (DEC).

Abategetsi bavuze ko abo Barundi n'uwo Munya-Tanzania witwa Ahmed Muharram ari bamwe mu bacyekwa benshi bafungiwe mu murwa mukuru Lusaka wa Zambia, bafite urumogi rwinshi cyane hamwe n'ikinyobwa gikorwa mu buryo bwa gakondo cyo kuvura inkorora kirimo 'codeine'.

DEC yatangaje iti: "Ucyekwa [w'Umunya-Tanzania] arazwi ko ari umucuruzi mpuzamahanga w'ibiyobyabwenge mu buryo bwa magendu."

Urwo rwego rwongeyeho ko uwo mugabo w'imyaka 40 yari amaze igihe ari ku rutonde rw'abo rushakisha cyane.

Itabwa muri yombi rya Muharram, utaragira icyo atangaza, ryashobotse ku bw'ibikorwa byinshi byakozwe hashingiwe ku makuru y'ubutasi, nkuko urwo rwego rwabitangaje.

Mu mategeko ya Zambia, urumogi ni ikiyobyabwenge giteje akaga ndetse kurugira binyuranyije n'amategeko.

Ubucuruzi bwa magendu y'ibiyobyabwenge nk'urumogi, kubigira no kubikoresha, binyuranyije n'amategeko, ndetse bihanishwa gucibwa amande cyangwa gufungwa.

Iki gihugu kirimo kugorwa n'ikoreshwa hamwe n'icuruzwa ry'ibiyobyabwenge, cyane cyane urumogi na heroyine (heroin/héroïne).

Muri ibyo bikorwa byo gusaka byabaye ku wa kabiri, urwego rwa DEC rwavuze ko rwafashe ibiro (kg) 221.2 by'urumogi rwari ruhishwe mu ikamyo mu gace ka Lilayi kari i Lusaka.

Urwo rwego rwongeyeho ko isaka ryaguwe (kwagura) rikagera mu rugo rwa Muharram ruri i Lilayi, aho abashinzwe umutekano batahuye ibindi biro 1,159.6 by'urumogi rwo ku "rwego rwo hejuru", bituma ibiro byose by'urumogi rwafashe biba 1,380.8.

Umunya-Zambia na we watawe muri yombi byemezwa ko ari umufatanyacyaha mu bucuruzi bwa magendu bw'ibiyobyabwenge bukorwa kuri gahunda.

Urwego rwa DEC rwavuze ko ibikorwa byarwo byatumye aba bakurikira batabwa muri yombi:

  • Abarundi babiri bafatiwe mu karere ka Chirundu bacyekwaho gucuruza urumogi mu modoka ebyiri zitandukanye: rumwe rwari ruhishwe mu ipine ya 'réserve' (wo kwifashisha bibaye ngombwa) w'ikamyo, urundi ruri mu mwiburungushure ujyamo gaze (gas), naho urundi rumogi rwari rwavanzwe n'isukari, umunyu n'irangi, ruhishwe mu bikopo by'amarangi.
  • Umunya-Zambia ucyekwaho gucuruza udusanduku 55 twa 'Benylin' irimo 'codeine' i Lusaka
  • Abandi Banya-Zambia babiri bacyekwaho gucuruza urumogi ruhishwe mu modoka

Mu itangazo yasohoye, DEC yagize iti: "Abacyekwa bose ubu bari murikasho mu buryo bukurikije amategeko ndetse bazagezwa mu rukiko vuba aha."

Urwo rwego rwavuze ko rwiyemeje gutuma Zambia idakoreshwa nk'umuyoboro unyuzwamo ubucuruzi bw'ibiyobyabwenge cyangwa ngo ihinduke ahantu byoherezwa.