Perezida Zelensky wa Ukraine yahavuye yemanga igitero ku Burusiya

Perezida Volodymyr Zelensky wa Ukraine yemeje ku mugaragaro, ku ncuro ya mbere, ko igisirikare ciwe kiri mu ntambara mu ntara ya Kursk iri mu burengero bw'Uburusiya.

Mw'ijambo yashikirije nijoro ku wa gatandatu mw'ijoro, Zelensky yavuze ko igisirikare ca Ukraine kiriko kirasunikira intambara "ku butaka bw'uwateye igihugu".

Yatangaje ibi inyuma y'imisi itanu yari iheze Ukraine itanguye iki gitero, caje giturumbuka ku Burusiya gituma ku mpande zompi z'urubibe abanyagihugu bahungishwa.

Muri Ukraine, humvikanye ibiturika ku mugwa mukuru Kyiv no mu ntara ya Sumy mu masaha ya mbere yo kuri uno wa Mungu.

Umukuru w'igisagara ca Kyiv Vitali Klitschko avuga ko abasirikare barwanira mu kirere bariko “barakora”, mu gihe inzamba zo kugabisha zibandanya zisamirana mu gisagara. Mu butumwa yacishije ku rubuga rwa Telegram, yagabishije abanyagihugu kuguma mu mazu.

Kyiv, intara ziyizungurutse hamwe n’izo mu buseruko bwa Ukraine bwose, zigabishwa ko hashobora kuba ibitero vyo mu kirere, nk’uko bitangazwa n’igisirikare kirwanira mu kirere.

Mu butumwa bwiwe bw’ejo ku wa gatandatu, Perezida Zelensky yashimiye “abarwanyi” ba Ukraine, avuga ko yaganiriye n’umukuru w’igisirikare Oleksandr Syrsky ku gitero co mu Burusiya.

Ati: "Ukraine iriko irerekana ko ishobora kugarukana ubutungane no gutera igitsure nyaco uwateye igihugu".

Amakuru avuga ko ingabo za Ukraine zirondera kwigarurira igisagara c’intara imwe mu gihe bariko barwanira ku ntera y’ibirometero birenga cumi hagati mu Burusiya – ubu bukaba ari bwo bwa mbere binjiye bakagera kure kuva Perezida Vladimir Putin agomoreye ingabo kuri Ukraine muri Ruhuhuma (2) 2022.

Buramatari mfatakibanza wa Kursk Alexei Smirnov avuga ko abantu nibura 13 bakomeretse - babri bakaba bababaye cane – muri iyo ntara mu gaturuturu ko kuri uno wa Mungu.

Abantu barenga 76.000 baramaze kuvanwa mu karere ko ku rubibe, nk’uko bitangazwa n’itororokanirizo ry’amakuru ry’Uburusiya Tass, kandi Smirnov yavuze kuri uno wa Mungu ko yategetse abategetsi kunyarutsa igikorwa co guhungisha abasivire.

Komite y’Uburusiya ijejwe kurwanya iterabwoba yashinze “amategeko ajanye no kurwanya iterabwoba” mu ntara zitatu ku wa gatanu, mu kwishura ku gitero Ukraine yakoze giturumbuka.

Ibi bisigura ko abategetsi bo mu ntara zitatu ziri ku rubibe za Kursk, Belgorod na Bryansk bashobora kubuza uruja n’uruza rw’abantu n’imodoka, kandi bagashobora kwumviriza ibiyago vyo ku materefone, nka zimwe mu ngingo zishobora gufatwa.

Uburusiya buvuga ko ingabo za Ukraine zigera ku 1000, zishigikiwe n’ibimodoka vy’intambara bitamenwa n’amasasu asanzwe, zinjiye mu ntara ya Kursk mu wa kabiri mu gatondo.

Ingabo za Ukraine kuva ico gihe zivugwa ko zimaze kwigarurira ibigwati bitari bike kandi ko ziriko zisugera igisagara c’iyo ntara ca Sudzha.

Ku wa gatanu, hasohotse videwo ivugwa ko yerekana ingabo za Ukraine zivuga ko zafashe iki gisagara, hamwe n’ikigo gikomeye ca gaze y’Uburusiya c’ikompanyi Gazprom.

BBC Verify, igisata ca BBC kijejwe guhinyuza amakuru avugwa, yemeje ko iyi videwo yafatiwe ku kigo ca Gazprom mu micungararo ya Sudzha mu buraruko bushira uburengero. Iyi videwo yonyene ntishobora kwemeza ko ingabo za Ukraine zafashe igisagara cose.

Imbere y’aha, abandika ku mbuga ngurukanabumenyi za gisirikare bavuze ko iki gisagara kiri mu minwe y’Uburusiya.

BBC Verify yarihweje yongera iremeza iyindi videwo yacishijwe ku mbuga ngurukanabumenyi ku wa gatanu mu gitondo. Yerekana umurongo w’imodoka 15 z’Uburusiya zari mu rugendo zononekaye, zahiye canke zatawe kw’ibarabara ryinjirana mu gisagara ca Oktyabrskoe, ku birometero vyababa 38 uvuye ku rubibe winjira mu Burusiya.

Iyi videwo kandi yerekana ingabo z’Uburusiya – zimwe zakomeretse canke zapfuye – muri izo modoka.

Kuva ico gihe Uburusiya bwararungitse ubufasha – harimwo ibimodoka vy’intambara bitamenwa n’amasasu asanzwe hamwe na vya muzinga – mu ntara ya Kursk.

Mu cegeranyo co mu gatondo k’ejo ku wa gatandatu, ubushikiranganji bw’Uburusiya bujejwe kwivuna abansi bwavuze ko ingabo zabwo “zibandanya gutuza igitero” c’ingabo za Ukraine.

Buvuga ko imigambi ya Ukraine yo kugerageza “kumenera hagati kure ku butaka bw’Uburusiya” yateshejwe.

Ibi bivugwa n’Uburusiya ntibirashobora kwemezwa n’impande zigenga.

Ku wa gatanu, ishami rya nikleyeri mw’ishirahamwe ONU ryateye akamo Uburusiya na Ukraine “kwinengesera uko bishoboka kwose” mu gihe intambara zariko zegereza ikigo ca nikleyeri ca Kursk – kimwe mu bigo nk’ibi binini cane mu Burusiya.

Umukuru w’ishirahamwe International Atomic Energy Agency (IAEA) Rafael Grossi avuga ko hategerezwa gufatwa ingingo “mu kuzibira isanganya rya nikleyeri”.

Iki kigo kiri ku birometero vyababa 60 mu burauko bushira ubuseruko bwa Sudzha.