Perezida Samia avuga ko imvururu zo mu matora 'zahindanyije' isura ya Tanzania mu mahanga

    • Umwanditsi, Wycliffe Muia

Perezida Samia Suluhu Hassan yemeye ko isura ya Tanzania "yahindanyijwe" n'imvururu zibasiye icyo gihugu mu matora ya perezida yo mu kwezi gushize yateje impaka zikomeye.

Mu ijambo yavuze ubwo yakiraga indahiro z'abagize leta ye nshya, Samia yaburiye ko urugomo rushobora "gusubiza igihugu inyuma".

Uyu Perezida w'imyaka 65 yagize ati: "Ahanini tubeshejweho n'inguzanyo zitangwa n'ibigo mpuzamahanga, ariko ibyabaye byashenye ukwizerwa kwacu mu mahanga."

Yatangajwe ko ari we watsinze amatora ya perezida yabaye mu Kwakira (10) uyu mwaka n'amajwi 98%, ariko abatavuga rumwe n'ubutegetsi - babujijwe guhatana - bamaganye ayo matora bavuga ko yabaye "guha inkwenene demokarasi".

Lazarus Chakwera, wahoze ari Perezida wa Malawi akaba ari intumwa y'umuryango wa Commonwealth, yitezwe kugera muri Tanzania kuyobora ibikorwa bigamije ubwiyunge hagati y'impande zombi.

Abantu babarirwa mu magana barapfuye ubwo abashinzwe umutekano baburizagamo imyigaragambyo, bikinze mu ihagarikwa ry'umuyoboro wa interineti ryamaze iminsi itanu, nyuma y'ayo matora yo ku itariki ya 29 Ukwakira (10), nkuko abatavuga rumwe n'ubutegetsi babivuga. Abategetsi ntibaratangaza umubare w'abapfuye.

Amafoto na videwo biteye ubwoba bigaragaza Abanya-Tanzania bapfuye, bikomeje guhererekanywa ku mbuga za interineti nyuma y'ayo matora yateje impaka, abakuru b'ingenzi b'abatavuga rumwe n'ubutegetsi babujijwe guhatanamo, umwe muri bo yarafunzwe, undi yangiwe ku mpamvu za tekinike (zijyanye n'imikorere).

Urwo rugomo rwari ruteye ubwoba ku gihugu cyari kimaze imyaka hafi 60 kibungabunga isura yuko kirangwa n'ituze n'umutekano.

Abantu nibura 240 barezwe ubugambanyi nyuma y'iyo myigaragambyo.

Mu cyumweru gishize, Perezida Samia yatangaje iperereza kuri izo mvururu ndetse ashishikariza abashinjacyaha gutekereza ku kugabanya cyangwa gukuraho ibirego ku bantu bafunzwe batagize uruhare rutaziguye muri iyo myigaragambyo.

Samia yageze ku butegetsi mu mwaka wa 2021 nyuma y'urupfu rwa Perezida John Magufuli - ndetse mu ntangiriro yashimwe ku koroshya ikandamiza muri politike, ariko kuva icyo gihe urubuga rwa politike rwarafunganye.

Ku wa kabiri, yateguje ko iyi manda ya kabiri ishobora kubamo ingorane mu bukungu, avuga ko kubona ubufasha bw'amafaranga bwa za banki mpuzamahanga bishobora kutazoroha.

Yagize ati: "Kuri manda ya mbere, twajyaga tubona inguzanyo zivuye hanze kubera ituze [umutekano] ryacu n'iterambere twagezeho. Ariko icyasha [ikizinga] twishyizeho ubu gishobora kutubera imbogamizi."

Samia yabwiye abaminisitiri be ati: "Ku bw'iyi mpamvu, tugomba kwibanda ku gukusanya umutungo [amikoro] w'imbere mu gihugu no gukoresha neza umutungo Imana yatwihereye."

Umwe mu bagize iyi leta nshya, igizwe n'abantu 27, ni umukobwa we, Wanu Hafidh Ameir, wagizwe Minisitiri wungirije w'uburezi.

Mohamed Mchengerwa, umugabo wa Wanu, yagumye muri leta agirwa Minisitiri w'ubuzima. Barindwi mu bahoze muri leta yabanje bakuwe ku myanya yabo.

Ku wa mbere, Shirley Botchwey, umunyamabanga mukuru w'umuryango wa Commonwealth, w'ibihugu byiganjemo ibyahoze bikolonizwa n'Ubwongereza, yavuze ko Chakwera yitezwe kuyobora "ibiganiro byubaka" mu gihe cy'ubutumwa bw'iminsi ine muri Tanzania.

Yitezwe kugirana inama nyunguranabitekerezo n'abategetsi bo muri leta, abakuru b'amashyaka ya politike, imiryango itari iya leta (société civile), ndetse akagirana inama n'abakuru b'amadini n'abayobozi gakondo hamwe n'abahagarariye ibihugu byabo muri Tanzania.